Nezaket ve Görgü Kuralları

Genel olarak nezaket ve görgü kuralları, bir arada yaşayan bireylerin uyması gereken kurallardır. Nezaket ve görgü kuralları, belirli ortamlarda belirli kişilere karşılık uygulanan kurallar değil, bireyin, başta kendine olmak üzere yaşadığı topluma ve insanlığa karşı duyduğu saygının bir ifadesi olan ve her koşulda ve ortamda her bir bireye karşı gösterdiği davranışlar bütününü temsil etmektedir.

Nezaket ve Görgü Kavramları

Nezaket ve görgü kuralları, sosyal davranışın temelini oluşturmaktadır. Bireylerin yaşamlarını sürdürdükleri toplum içinde kullanılan nezaket ve görgü kavramları, dünya üzerindeki tüm devletler tarafından ortaklaşa ortaya konan, ortak bir evrensel kültür ve insanlığın ortak bir mirası olarak görülmektedir.

Nezaket Kavramı

Nezaket, terbiye gereği geleneklere uygun, saygılı, barışçı ve dürüst davranışın bir ifadesi olarak tanımlanabilir.

Görgü Kavramı

Görgü kavramı, bireyin toplum içinde ve kendi yaşamında uymak zorunda olduğu ahlak, eğitim ve incelik kurallarının bütünü olarak tanımlanabilir.

Görgü ve Nezaketi Oluşturan Unsurlar ve İlkeler

Görgü ve nezaketi oluşturan bazı ilke ve unsurlar bulunmaktadır.

Unsurlar

Görgü ve nezaketi oluşturan unsurlar aşağıda şekilde sıralanarak açıklanabilir:

Zarafet: Bireylerin davranışlarının, tutumlarının, görünüşlerinin ve duygu ve düşüncelerinin zarif ve ince olmasını ifade eder.

Hoşgörü: Bu unsur ile birey, hem başkalarına, diğerlerine, etrafa hem de onların duygu ve düşüncelerine hoşgörülü olur.

Sadelik: Bu unsurun en temel göstergesi ölçülü olmaktır.

Yumuşaklık: Yumuşaklık unsuruna sahip bireyler sert ve sivri bir yaklaşım içinde olmamayı tercih ederler.

Saygı: Saygılı olma unsuru birey olmanın en temel unsurlarından biridir.

Dikkat: Bireyin hem dünyadaki hem de çevresindeki gelişmeleri takip etmesi, onlardan ders çıkarmasıdır.

İlkeler

Görgü ve nezaketi oluşturan ilkeler açısından konu ele alındığında özellikle nezaket kavramı açısından ilkelerin ön plana çıktığı görülmektedir.

İncelik İlkesi: İncelik yaparak birey karşısındakine önemli ölçüde fayda yaratmış olur.

Cömertlik İlkesi: Bireyin katlanacağı bedel en üst düzeyde gerçekleşirken, elde edeceği fayda açısından ise kendine sınırlı olur.

Takdir İlkesi: Bu ilkede önemli olan karşısındakinin değerini artırmadır.

Tevazu İlkesi: Bu ilkede birey, kendisini takdir etmede en minimum düzeyde davranırken, kendisinin değerini bilmemeyi de en üst düzeyde gerçekleştirir.

Uyum İlkesi: Uyum ilkesinde birey kendisi ve karşısındaki birey arasındaki fikir ayrılıklarını minimum düzeye indirirken, fikir birliğini de artırır.

Sempati İlkesi: Birey bu ilke sayesinde kendisi ve karşısındaki birey arasındaki antipatik davranışları azaltırken, sempatiyi artırır.

Ortamlara Göre Nezaket ve Görgü Kuralları

Bu başlık altında bireylerin uyması gereken nezaket ve görgü kuralları, yüz yüze iletişim, telefon ile iletişim, ziyaret ve davetler ile diğer ortamlarda nezaket ve görgü kuralları başlıkları altında ele alınacaktır.

Yüz Yüze İletişimde Nezaket ve Görgü

Yüz yüze iletişim kapsamında selamlaşma, tanışma, tanıştırılma ve vedalaşma ön plana çıkmaktadır.

Selamlaşma: Gerek sosyal yaşamda gerekse de iş ortamlarında tüm iletişim, etkileşim ve ilişkiler selamlaşma ile başlar ve nasıl verilmişse öyle alınır ve cevaplanır. Selamlaşma uygun bir ses tonu ile yapılmalıdır.

Tanışma: Tanışmada sadece ad ve soyadı doğrudan söylenmelidir. Genel olarak tanışma esnasında ayakta olmak, saygılı ve güler yüzlü davranmak, samimi olmak, tebessüm etmek ve karşılıklı olarak iyi ve nazik ifadeler kullanmak önemli hususlardır.

Tanıştırılma: İlke olarak tanışmada olduğu gibi tanıştırmada da ayakta durulmalıdır. Belli bir yetkinlik ve beceri gerektiren tanıştırma, dikkatli ve ölçülü olarak yapılmalıdır.

Vedalaşma: Tanışma ve tanıştırılma süreci sonunda bireyin bulunduğu ortamdan ayrılması durumunda vedalaşma gerekliliği ortaya çıkacaktır. Önemli olan husus, hiçbir şekilde bulunulan ortamdan ya da ait olunan gruptan ayrılırken, sessiz sedasız bir veda gerçekleştirilmemelisidir.

Yüz Yüze İletişimde Nezaket ve Görgü

Genel ilke olarak telefon iki defa çaldıktan sonra açılmalıdır. Telefon görüşmesini bitirme hakkı nezaket ve görgü kuralı olarak büyüktedir. Eşit statü ve düzeydeki kişilerde kapama hakkı, ilk arayanındır. Özel telefon aramaları sabah 10.00’dan önce (hafta sonunda 11.00’den önce) ve akşam 22.00’den sonra yapılmamalıdır.

Ziyaret ve Davetlerde Nezaket ve Görgü

Ziyaret ve davetler insan yaşamının ve sosyal hayatının ayrılmaz ve önemli parçalarından biri olarak kabul edilir.

Ziyaretlerde Nezaket ve Görgü: Bütün ziyaretlerde dikkat edilmesi gereken iki önemli husus bulunmaktadır: 1. Ziyaret vaktinin iyi seçilmesi, 2. Ziyaretinin randevulu yapılması. Ziyaret edilen bireyin saatine bakması, yeni konu açmaması veya ayağa kalkması, ziyaretin bitmesi yönündeki sinyaller olarak kabul edilmelidir. Ziyaret türleri, tebrik, nezaket, eş-dost, taziye, bayram, resmi, veda ve teşekkür ziyaretleri olarak sıralanabilir.

Davetlerde Nezaket ve Görgü: Davetler, çok eski zamanlardan beri sosyal yaşamın önemli unsurlarından biri olarak kabul edilir. Davetlere 10-15 dakika önce veya sonra gidilebilir, Birbiriyle uyumlu, bir araya gelmesi sorun olmayacak ve birbiriyle tanışması uygun olan bireyler davet edilmelidir. Davetler; ev, çay, yemek, kokteyl ve resepsiyon davetleri olarak sıralanabilir.

Diğer Ortamlarda Nezaket ve Görgü

Cadde ve sokaklarda saygılı ve kibar olunmalı, bir şey yenip içilmemelidir. Genelde kullanılan asansöre binerken içeridekiler selamlanır ancak alışveriş merkezi, hastane gibi genel asansörlerde selamlama gerekliliği yoktur. Toplu taşıma araçlarında diğer insanların haklarına saygılı olunmalıdır. Ses tonuna, cep telefonu kullanımına ve iletişim tarzına dikkat edilmelidir.