Patlayıcı ve Parlayıcı Maddelerin Depolanması
Patlayıcı Maddelerin Depolanması
Depolama İzin Belgesi: Patlayıcı madde depolama izinleri valiliklerden alınmak zorundadır.
Satıcı, Depolayıcı ve Tüketicilerin Sınıflandırılması
Birinci grup: Bu grupta perakende satıcılar, kuyucular ve az miktarda patlayıcı kullananlar bulunur.
İkinci grup: İki tondan daha az madde depolayacak olan satıcılar bu grubu oluşturmaktadır.
Üçüncü grup: İki ton ve daha çok patlayıcı madde depolayacak olan işletmeler bu gruptadır.
Depoların Korunması: Silah taşımasında sorun olmayan görevliler tarafından korunmak zorundadır.
Levhalar: Depo sınırlarında "TEHLİKELİ BÖLGEDİR. GİRİLMEZ" levhaları zorunludur.
İstifleme ve Depolardan Dağıtım: İstifler gruplar hâlinde ve aralarında geçiş boşlukları bulundurularak yapılır. Depolardan üretim tarihi sırasına uyularak dağıtılır.
Birlikte Depolama Koşulları: Farklı yapı ve özelliklerdeki patlayıcıların bir arada veya başka maddelerle birlikte depolanması tehlike arz ettiği için birlikte depolanmamalıdır.
Depolarda Onarım: Depolarda değişiklik, tadilat ve onarım yapılması gerektiği durumlarda öncelikle patlayıcı maddeler depodan uzaklaştırılır.
Depo Kurmak Zorunda Olmayan Satıcı ve Kullanıcıların Uyacakları Kurallar
Tüketici Yükümlülükleri: Birinci gruptaki tüketiciler, ihtiyaç duydukları patlayıcıları yerleşim binalarına en az 15 metre mesafedeki bir bölgede bulundurabilir.
Perakende Satıcılar ve Yükümlülükleri: Patlayıcılar içerisi ateşe dayanıklı kutu içerisinde saklanmalıdır.
Barut Satışı: Perakendecilerde barut satışı kapalı ambalajlar içerisinde yapılmak zorundadır.
Depo Kurmak Zorunda Olan Satıcı ve Kullanıcıların Uyacakları Kurallar
Depo Kurma Zorunluluğu ve Depo Belgesi: İkinci ve üçüncü grupta bulunan işletmeler kanun hükümlerince belirtilen koşullarda depo kurmak zorundadırlar.
Dükkânlardan Satış: Satıcılar, kanunlarca belirtilen miktarın üzerindeki patlayıcıyı bulunduramaz.
Patlayıcı Madde Depolarının Teknik Özellikleri
Depoların Türleri ve Projeleri
Sürekli, geçici ve gezici olmak üzere üç gruba ayrılır.
Sürekli depolar ise yer üstü ve yer altı depolar olmak üzere iki gruba ayrılır.
Depolarda Ortak Teknik Özellikler
- Havalandırma için bacalar ve havalandırma delikleri kullanılır.
- Havalandırma bacalarının üzeri kafesle kapatılır.
- Yıldırımlara karşı paratoner bulundurulur.
- Statik elektriğe karşı topraklanmış levhalar konulur.
- Aydınlatılma yalıtkan malzemelerle kaplı tesisat ile yapılır.
Depolamayla İlgili Güvenlik Önlemleri
Sorumluluk: Depo hizmetleri depo görevlisinin sorumluluğu altında yürütülür.
Güvenlik Makamlarına Bildirme: Depolara ve deponun sınırlarına izinsiz girenler, güvenlik makamlarına bildirilmelidir.
Yangına Karşı Önlemler: Depo yakınından, kendi kendine alev alabilen veya dışardan bir etkiyle kolayca tutuşabilen maddeler uzak tutulmalıdır.
Miktar Sınırlaması: İzin belgesinde yazılı olandan çok patlayıcı madde bulundurması yasaktır.
Gece Çalışma Yasağı: Zorunlu hâller dışında depolardan gece patlayıcı alınması ve konulması yasaktır.
Depo Görevlileri: Depo hizmetleri, patlayıcı maddeler konusunda eğitilmiş görevlilerce yürütülmelidir.
Depo Temizliği: Depo içerisinde boş kutu, ambalaj, kullanılmayan aletler bulundurulmamalıdır.
Statik Elektrik İçin Önlemler: Depo içerisinde, statik elektrik oluşturabilecek ayakkabı ve kıyafetlerle bulunmak yasaktır.
Depo İçinde Yapılmayacak İşler: Patlayıcı ambalajlarının açılması, onarılması veya ambalajlarından çıkarılıp başka bir yere taşınması tehlikeli olduğundan dolayı yasaktır.
Ambalajların Açılması ve Düzeni: Patlayıcı ambalajları açılırken genellikle bakır ve alüminyum gibi metaller veya pirinç gibi alaşım materyallerden yapılmış malzemeler kullanılır.
Akaryakıt İstasyonlarında Depolama
Yer Altı Tanklarda Depolama
Tank konumu: Tanklar, mevcut bina temelleri tank üzerine etki etmeyecek şekilde inşa edilmelidir.
Gömme derinliği ve örtüsü: Gömme derinliği, doldurma veya havalandırma borusu yakıtla dolu olduğunda tank tabanında 70 kPa'dan daha fazla kolon basıncı oluşturmayacak şekilde belirlenmelidir.
Dış korozyondan koruma: Toprak ve çevrenin yapısı ve bölgenin korozyon geçmişine göre belirlenir.
Yer Üstü Tanklarda Depolama: Yer üstünde depolama için, yer altında depolamada kullanılan tanklar kullanılmamalıdır.
Tank konumu ve kapasitesi: Yer üstü tankaların depolama kapasiteleri içerisinde bulunan yakıtın cinsine göre değişiklik göstermektedir.
Sızıntının önlenmesi: Tesisteki sıvıların kazara boşalması hâlinde, bu sıvıların önemli tesisler ile komşu mülkiyetini tehlikeye atmalarını veya su kaynaklarına ulaşmalarını önleyecek imkânlara sahip olmalıdır.
LPG İstasyonlarında Depolama
LPG Tanklarında Güvenlik Önlemleri
- Depolama tanklarının bulunduğu bölgeye en az 5 metre mesafede kanal ve çukurlar bulunmamalıdır.
- Tanklardaki emniyet vanaları tankın üst kısmında konumlandırılmalıdır.
- Tankın etrafını ve aksamını çevreleyen çit veya tel örgü bulunmalıdır.
- Tanklara ait yer altı borularının periyodik bakımı yılda en az bir kere yapılmalıdır.
- Tankların 3 metre uzağında bulunan kuru otlar ve kolay alev alabilen malzemeler uzaklaştırılmalıdır.
- Tank ve dispenser arasında ve tanka yakın bir yerde, deprem veya toprak kayması esnasında meydana gelebilecek tehlikelere karşı ayrılabilir kaplin veya esnek bir bağlantı olmalıdır.