Patlayıcı-Parlayıcı Maddelerin Paketlenmesi, Yüklenmesi, Boşaltılması ve Taşınması

Günümüzde patlayıcı-parlayıcı maddelerin pek çok alanda kullanımı bulunmasından dolayı, gelişen ve ilerleyen teknoloji ile birlikte bu alanda artan taşıma faaliyetlerinin patlayıcı-parlayıcı maddelerin transferine olan gereksinimde aynı oranda artmıştır. Taşımacılıktan sorumlu Uluslararası Kuruluşlar;

ADR (Kara Yolu Taşımacılığı): UN Economic Comission for Europe (ECE)-WP15, Bern
RID (Demir Yolu Taşımacılığı): Office Central Transport Internationaux (OCTI), Bern
IMDG-Code (Deniz Yolu Taşımacılığı): International Maritime Organization (IMO), Londra
IATA-DGR (Hava Yolu Taşımacılığı): International Air Transport Association, Cenevre
ICAO-TI (Hava Yolu Taşımacılığı): International Civil Aviation Organization, Montreal
ADNR/ADN (İç Su Yolları Taşımacılığı): Commission Central pour la Navigation du Rhin, Strasburg
IAEA (Radyoaktif Maddelerin Taşınması): International Atomic Energy Agency, Viyana

Taşıma İzin Belgesi

Patlayıcı-parlayıcı maddelerin yapımı, ithalatı, nakliyesi, satışı, depolanması, imha edilmesi, kullanılması, denetlenmesi usul ve esaslarına ilişkin tüzük bulunmaktadır. Bu tüzük kapsamında patlayıcı-parlayıcı maddelerin imalat yerinden, giriş gümrüğünden, satıldığı yerden veya depolardan başka bir yere transferi için taşıma izin belgesi alınması gerekmektedir. Bu belgeler yerel emniyet makamları tarafından verilmektedir. Yerel emniyet makamlarının sınırları içerisinde olmayan yerlerde ilçe jandarma bölük komutanlıkları tarafından verilmektedir. İthal edilecek veya Türkiye’den transit olarak geçecek patlayıcı-parlayıcı maddelere ait taşıma izin belgesi verilmeden önce İçişleri Bakanlığından izin alınması gerekmektedir.

Paketleme Zorunluluğu

Patlayıcı-parlayıcı maddeler, Tehlikeli Madde Taşıma Yönetmeliği kurallarına göre, standart taşıma ve depolama şartlarında, kaçak, sızma, bulaşma, dökülme gibi yollarla ambalaj dışına çıkmaları önlendikten sonra taşınabilir. Patlayıcı-parlayıcı maddeler transfer yapılırken mutlaka kapalı olacak şekilde taşınmalıdır.

Paketleme Şartları

Patlayıcı-parlayıcı maddelerin ambalaj kapların genel görüntü ve kapsamları bakımından gıda maddelerinin ambalajlarından farklı olmalıdır. Paketlenecek madde, ambalaj kabının dışına bulaşmamış olmalıdır. Ambalaj kabı, içine konulan patlayıcı-parlayıcı madde ile reaksiyon vermemelidir. Birbiri ile şiddetli reaksiyon veren maddeleri taşıyan iç kaplar, aynı dış kap içinde depolanamaz ve taşınamazlar.

Patlayıcı-Parlayıcı Maddelerin Etiketlenmesi

Etiketlenecek patlayıcı-parlayıcı maddenin kısaltma olmadan tam ismini, tehlike sınıfını, üretim ve son kullanma tarihlerini içerecek şekilde etiketlenmelidir.

Yüklemeden Önce Uyumlu-Uyumsuz Kimyasal Maddelerin Tespiti

Bazı kimyasallar birden fazla tehlike sınıfında girebilirler. Bu durumda kimyasala ait Malzeme Güvenlik Bilgi Formu (MSDS) incelenerek öne çıkan tehlike sınıfı belirlenmelidir.

Patlayıcı-Parlayıcı Maddelerin Karayolları ile Taşınması

Tehlikeli Maddelerin Karayolu ile Uluslararası Taşımacılığına ilişkin Avrupa Anlaşması olan ADR Sözleşmesi (ADR: Accord Dangereux Routier) 1957’de Cenevre’de düzenlenmiştir. Bu sözleşmede karayolu ile ulusal ve uluslararası taşımacılıkta güvenliğin arttırılmasını amaçlanmaktadır. Başlangıçta 15 üye ülkenin imzalamasıyla 1968 yılından itibaren yürürlüğe girmiştir.

ADR Sözleşmesi

Anlaşmalı ülkeler arasında karşılıklı işbirliği ve güveni amaçlar. Yüksek düzeyde güvenlik sağlar. Ülkelerin kendi aralarında anlaşma yapma olanağı (ikili / çoklu) sunar.

Taşıma Evrakında Bulunması Gereken Bilgiler

UN-Numarası, mutlaka “UN” ibaresiyle birlikte olmalı ve maddenin resmi adı, paketleme grubu, tehlike sınıfı, paketlerin sayısı ve açıklaması, her bir tehlikeli maddenin toplam ağılığı (hacim, brüt veya net ağırlık olarak), gönderenin ve alıcının irtibat bilgileri bulunmalıdır.

Patlayıcı-Parlayıcı Maddelerin Hava Yolu Taşımacılığı

Hava yoluyla patlayıcı madde taşınabilmesi için, patlayıcı maddelerin tür ve miktarları, yükleneceği ve gideceği yer, yüklenecek uçağın adı ve tipi, hareket edeceği havaalanı ve ineceği havaalanı ile kalkış ve inişinin gün, saatini bildirilmek suretiyle İçişleri Bakanlığından hava yoluyla taşıma izin belgesi alınmalıdır.

Patlayıcı-Parlayıcı Maddelerin Demir Yoluyla Taşınması

Tehlikeli maddelerin demiryoluyla uluslararası taşınmasına ilişkin yönetmelik RID’dir.

Deniz Yolu ile Patlayıcı-Parlayıcı Maddelerin Taşınması Yüklemesi ve Boşaltılması

Deniz yolu ile patlayıcı-parlayıcı maddelerin taşınması, yüklemesi ve boşaltılması işlemlerinde; Patlayıcı-parlayıcı maddelerin yükleneceği ve boşaltılacağı deniz taşıtlarının gidiş ve geliş limanlarındaki liman başkanlığının ilgili mevzuat gereğince bu araçların demir atacağı yerin hazırlaması, yüklemesi ve boşaltılmasında çalıştırılacak personel ve işçinin isimlerini yerel güvenlik birimlerine bildirmesi zorunludur.