Kamu Hizmeti Ve Özel Güvenlik Hizmeti Kavramları İle Özel Güvenlik Hizmetlerinin Özellikleri

Bu bölümde, kamu hukukunun sık kullanılan kavramlarından biri niteliğini taşıyan kamu hizmeti kavramının yanı sıra kamu hizmetinin kurulması ve kaldırılması konusu ile kamu hizmetinin görülme usulleri ayrıntılı bir biçimde açıklanmıştır.

Kamu Hizmeti Kavramı

Günümüz dünyasında küreselleşme bağlamındaki gelişmeler; serbest piyasa ekonomisi anlayışının yaygınlaşmasını, özelleştirme gibi bir takım

uygulamalar sonucu kamu hizmeti anlayışının sınırlandırılarak bu alanın daraltılması neticesini doğurmuştur. Kamu hizmeti niteliğini haiz bazı

hizmetlerin de farklı görülme usulleriyle özel kesim marifetiyle yürütülmesi yönteminin sıklıkla tercih edildiği bilinmektedir. Bu sayede kamu hizmetlerin maliyetleri düşmekte, kamu kaynaklarını başka alanlara kaydırmak yada vergilerin oranlarını düşürmek mümkün hale gelebilmektedir.

Kamu Hizmetlerinin Görülme Usulleri

Kamu hizmetlerinin devlet ve diğer kamu tüzel kişileri tarafın dan görülmesi emanet usulü ile özel hukuk gerçek ve tüzel kişilerince görülmesi ise müşterek emanet, iltizam, imtiyaz, ruhsat ve yap‐işlet‐devret usulleri ile gerçekleşmektedir.

21/1/2017 tarihli değişiklikle birlikte Anayasa’nın 123/son maddesi hükmü açık bir şekilde, kamu tüzel kişiliklerinin kanunla veya cumhurbaşkanlığı kararnamesiyle kurulacağını öngörmektedir. Yine kamu tüzel kişilerinin, idare hukukunun önemli bir ilkesi olan yetki de ve usulde paralellik ilkesi uyarınca, varlıklarına son verilmesi yani kaldırılmalarının da kanunun ya da cumhurbaşkanlığı kararnamesinin açıkça verdiği yetkiye dayanarak gerçekleştirilmesi gerekir. Dolayısıyla bir hizmetin kamu hizmeti olarak kamu kuruluşlarınca üstlenilmesi, bir faaliyetin özel kesim ya da tekel olarak kamu kuruluşu tarafından üstlenilebilmesi için yasal dayanağa ya da yasaların çizdiği sınırlara aykırı olmamak kaydıyla cumhurbaşkanlığı kararnamesine ihtiyaç vardır.

Özel Güvenlik Hizmetleri

5188 sayılı Kanun'la ilk defa özel güvenlik hizmeti üreten özel güvenlik şirketleri ve bunların çalıştırdığı özel güvenlik görevlileri yasal bir zemine kavuşmuştur. Dünyada olduğu gibi izin diğer adıyla ruhsat yöntemi benimsenmiştir.

Özel Güvenlik Hizmetlerinin Güvenlik Hizmetleri İçerisindeki Yeri: Özel güvenlik hizmetlerinin kamu hizmetleri içindeki konumu ve önemi sorgulanmıştır. Bu bağlamda, organik açıdan özel idari kolluk hizmetleri başlığı altında ele alınsa da özel güvenliğin fonksiyonel anlam da güvenlik hizmetleri içindeki yeri konusunda uygulamada bir netlik görülmemektedir.

Dolayısıyla özel güvenlik hizmetlerinin fonksiyonel olarak güvenlik hizmetleri içindeki konumunu, kendine özgü (özgün) bir kolluk olarak değerlendirmek gerekmektedir.

Alışveriş ve iş merkezlerini, fabrikaları, şirket binalarını, özel eğitim kurumlarını, otelleri, özel hastaneleri, otobüs terminallerini, hava alanlarını, konserler, spor karşılaşmaları, özel toplantı gibi önemli yerleri korumakta görev alan özel güvenlik hizmet sektörü, insanların güvenli bir yaşam sürmelerini sağlamada önemli bir rol üstlenmektedir.

Özel Güvenlik Hizmetlerinin Özellikleri

Özel güvenlik hizmetleri kamu düzenini tamamlayıcı nitelikte bir çeşit önleyici kolluk hizmetidir.

Kamu Hizmeti Olma Özelliği: Özel güvenlik hizmetleri kamu hizmeti niteliğinde hizmetlerdir.

Kanunilik: Özel güvenlik hizmetleri, temel haklara müdahale niteliği taşıyan bir takım yetkiler kullanmayı gerektirmektedir.

Ölçülülük: Ölçülülük veya orantılılık, yetkinin gerektiği ölçüde kullanılmasını, daha hafif bir tedbirle ulaşılabilecek sonuçlara ulaşmak için daha ağır tedbirler uygulanmamasını ifade eder.

Sınırlı ve Geçici Tedbirler İçerme: Özel güvenlik hizmetlerinde görev alanı, korunan kişi veya yer ile sınırlıdır. Özel güvenlik görevlilerinin görev alanı, sadece korumakla mükellef kılındığı kişi, kuruluş veya bölge ile sınırlıdır.

Görünüşte Haklılık: Polis tedbirleri, bir koruma tedbiri olduğundan ve koruma tedbiri ise bir üst kav ram olarak tehlike tedbiri içinde bulunduğundan çoğu zaman, beklenebilen ya da görünen yakın bir tehlikenin en kısa zamanda ve acilen giderilmesi için haklılık olup olmadığını aramaya imkân bulunmaz..

Özel Yetkili Olma: Özel güvenlik hizmetleri kolluk faaliyetleri olmakla birlikte genel idari bir kolluk faaliyeti değildir. Özel güvenlik görevlileri işveren adına koruma hizmeti yapan ücretli işçilerdir.