Oyun ve Oyun Materyalleri İle İlgili Eğitimcilere ve Ailelere Öneriler

Oyun, çocuğun zeka, yetenek, sosyalleşme ve öğrenme gibi gelişimsel süreçlerini kapsamaktadır. Oyunla ilgili yapılan tüm tanımların ortak noktası oyunun çocuğun kişisel keşif alanı, çocukluğun gücü ve öğrenme dili olmasıdır. Oyun denildiğinde, akla mutlaka oyuncaklar gelir. Çocukların dünyayı ve kendilerini algılama sırasında yaşadıkları deneyimler oyun olarak tanımlanırken bu deneyimler sırasında kullandıkları araçlar oyun materyalleri yani oyuncaklar olarak görülmektedir. Oyunun bir başka tanımında rahatlama, fazla enerjinin atılması, uygulama yapma, isteklerin yerine getirilmesi ve zevk alma süreci olarak ifade edilirken oyuncaklar, bu süreçte yaratıcı ve zengin bir uyarıcı sunan materyaller olarak görülmektedir Oyun çocuğun kendini anlatırken kullandığı bir dil ise oyuncaklarda bu dili konuşurken kullandığı sözcükler olarak ifade edilmiştir.

Geleneksel oyun ve oyuncaklar yerini teknoloji ile gelişen oyun ve oyuncaklara bırakmaktadır. Dijital teknolojiler ve aletlere ulaşımın kolaylığı, çocukların sanal ortamlarda daha fazla zaman geçirmesi, yeni nesil oyun ve oyuncakların doğmasını sağlamıştır. Çocukların küçük yaşlarda daha çok tercih ettikleri geleneksel oyunlar, yaşlarının büyümesiyle birlikte yerini elektronik aletlerle oynanan online oyunlara bırakmaktadır. Dijital teknolojilerin kullanımı çocukların gelişimine katkı sunduğu kadar olumsuz riskler de içermektedir. Uygun şartlar ve sürelerde kullanılan teknolojik araç ve içerikler çocukların sözcük dağarcığına, düşünme becerilerine, el göz koordinasyonuna ve zaman yönetimini geliştirmelerine yardımcı olurken, buna karşın uygun şartlarda kullanılmayan teknolojinin tüm gelişim alanlarını olumsuz etkilediği, sağlık problemlerine neden olduğu ve akademik başarının düşmesine sebep olduğu görülmüştür.

Anne babalar ve eğitimciler çocukların ne tür oyunlar oynadığı, hangi oyuncakları kullandıklarına dikkat etmelidirler. Özellikle dijital platformlar ve sanal ortamlarda, çevrim içi oyunlar çocukların tüm gelişim alanları üzerinde büyük rahatsızlıklara neden olabilir ve bunlar için mutlaka bir kontrol mekanizması geliştirilmeli oyun ve oyuncak seçiminde dikkatli olunmalıdır.

Oyun ve Oyuncak seçilirken genel olarak dikkat edilecek hususlar şunlardır: Çocukların yaşı, gelişim özellikleri ve ilgileri dikkate alınarak oyun ve oyuncaklar seçilmelidir. Çocukların çok yönlü gelişimlerini destekleyecek oyun oyuncaklar tercih edilmelidir, oyuncaklar değişik alanlarda, uygulamalarda ve farklı amaçlar için tekrar tekrar kullanılabilir olmalıdır. Çocukların yaratıcılıklarını, problem çözme becerilerini geliştirecek, farklı bakış açısı kazandıracak oyun ve oyuncaklar seçilmelidir. Çocukların kendi oyunlarını kurabilecekleri ortamlar sunulmalı, kendi oyuncaklarını yapabilmelerine fırsat tanıyan, takıp çıkarılabilen materyallerden oluşan oyuncaklar seçilmelidir. Çocukların keşfetme becerilerini geliştirecek, onları araştırmaya yönlendirecek oyunlar tasarlanırken bu becerileri kazandıracak materyaller içeren oyuncaklar seçilmelidir. Tüm yaş grupları için öncelik çocukların güvenli sağlanmış oyun ve oyuncaklar tercih edilmelidir. Çocukların bir birlerine şiddet uygulamayacağı, yaralamayacağı oyunlar seçilirken aynı zamanda küçük çocukların yutmayacağı, kesici veya delici bir yapısı olmayan, keskin kenarlar barındırmayan oyuncaklar seçilmelidir.

Çocukların fiziksel gelişimlerini ilerletmeye fırsat veren oyunlar seçilmeli ama küçük çocukların sert hareketlerine dayanıklı oyuncaklar seçilmesine dikkat edilmelidir. Her türlü ayrımcılığı veya olumsuzluğu hatırlatacak oyun ve oyuncaklardan uzak kalınmalı daha evrensel değerler kazandıran oyun ve oyuncaklar tercih edilmelidir.