Eğitimde Yaklaşımlar
Oyun çocukluğu dönemindeki eğitim, çocuğun fiziksel, sosyal, motor, duyusal, dil ve zihinsel gelişimini tamamladığı ve eğitim sürecinin aileden başlayarak kurumlar aracılığı ile sağlandığı sistemin adıdır. Eğitim programlarının hazırlanmasında ve uygulanmasında; çocuğa gerekli bilgi, beceri, tutum ve öz bakım becerilerini kazandırılabilmek hedeflenmiştir. Öz bakım becerileri, çocukların ebeveynlerine bağımlı olmadan onlardan bağımsız bir şekilde yaşamlarını sürdürmeleri için gerekli olan becerileri kapsamaktadır. Bu davranışlar yetişkinlik dönemlerindeki beceri ve alışkanlıklar için temel oluşturmalarından dolayı çok erken dönemde çocuklara kazandırılmalıdır.
Eğitim Programları
Eğitim programları; sistemli, geniş donanımlı, planlı ve çocukların gereksinimlerine yönelik olarak hazırlanmalıdır. Bu kapsamda Türkiye’de 1994’te kreş programları ve 2012-2013 yıllarında MEB eğitim programları hazırlanmıştır.
Türkiye’de 1994 Kreş Programı ve Tarihsel Süreci
Türkiye'de 1993 yılı sonunda ilk kez program geliştirme ilkeleri doğrultusunda kapsamlı bir eğitim programının geliştirilmesi çalışmalarına başlanmış ve 1994 yılında son şeklini almıştır.
2002 programında 1994 eğitim programında sorunların olmaması nedeniyle bu programda değişiklik yapılmamıştır.
2006 yılında da 1994’te hazırlanan kreş programında bir güncelleme yapılmamıştır.
1994 yılında Milli Eğitim Bakanlığı tarafından geliştirilen kreş programının güncellenmesi çalışmaları 2012-2013 yıllarında yapılmış ve son şeklini almıştır.
2013 Meb 12-36 Aylık Çocuklar İçin Eğitim Programı ve İçeriği
Gelişime dayalı olarak hazırlanmış bu eğitim programı, ilk yıl aylık, ikinci yıl üçer aylık, üçüncü yıl ise altışar aylık dönemlere ayrılarak gelişim göstergeleri göz önüne alınarak hazırlanmıştır. 0-36 aylık eğitim programında;
- 0-12 aylar arasında 160 gösterge
- 12-24 aylar arasında 91 gösterge
- 24-36 aylar arasında 60 gösterge olmak üzere toplam 311 gelişim göstergesi bulunmaktadır.
Meb Programının Uygulama Esasları
Programın uygulama esasları; planlama, öğrenme ortamı, günlük akış, etkinlik planı, uygulama ve değerlendirme başlıklarından oluşmaktadır.
Öz Bakım Becerileri
Çocuklar için öz bakım becerileri onların çok erken yaştan itibaren giyinme, beslenme, diş fırçalama gibi kişisel bakım gereksinimlerini evde, okulda, sokakta ve farklı ortamlarda bağımsız bir şekilde gerçekleştirmesi olarak ifade edilmektedir.
Öz Bakım Becerilerinin Kazandırılması İçin Çocuklarda Olması Gereken Özellikler
Çocukların öz bakım becerilerini öğrenebilmeleri, geliştirebilmeleri ve sürdürebilmeleri için bazı özelliklere sahip olmaları gerekmektedir. Bunlar:
El ve parmak kuvveti, el kontrolü, nesnelerin manipülasyonu, anlatım, planlama ve sıralama, alıcı dil ve uyumluluktur.
Öz Bakım Becerilerinin Teşvik Edilmesi ve Sürdürülmesi
Çocuklar öz bakım becerilerini öğrenirken ebevynlerin sabırlı olması ve çocuklara imkanlar sunmalıdır.
Çocuklarda öz bakım becerilerinin teşvik edilmesi ve sürdürülmesi için ebeveynlere tavsiye edilecek öneriler şunlardır: Çocukların denemelerine izin verilmeli, çocuğun düzeyi öğrenilmeli, çocuklara bol bol uygulama fırsatı sunulmalı, ebeveynler tutarlı ve esnek olmalı, çocuklar çok iyi tanınmalı, görsellerden ve malzemelerden faydanılmalıdır.
Öz bakım becerileri aynı ihtiyaçların karşılanması ve benzerlikler yönünden kendi içinde gruplara ayrılmıştır. Bunlar:
- Beslenme ile ilgili öz bakım becerileri
- Giyinme ile ilgili öz bakım becerileri
- Kişisel sorumluluklar ile ilgili öz bakım becerileri
Kişisel bakım ve Hijyen ile ilgili öz bakım becerileri; Oyun çocukluğu döneminde kazandırılması gereken bu öz bakım becerileri aşağıdaki başlıklar altında toplanmıştır.
- Bağımsız bir şekilde ellerini yıkama,
- Yüz temizliğini yapma,
- Ağız temizliğini yapma,
- Dişlerini fırçalama,
- Göz temizliğini yapma,
- Kulak temizliğini yapma,
- Burun temziliğini yapma,
- Saçlarını temizleme ve tarama,
- Tırnaklarını kesme,
- Deri temizliği ve banyo yapma,
- Genital bölgeyi temizleme.