Okuma Parçaları 2

Okuma Parçası 1

Osmanlılar

Bu parça Fuat Köprülü tarafından kaleme alınan Milli Tarihi adlı kitaptan alınmıştır. Parçada ilk olarak Osmanlı devletinin kurucusu olan Ertuğrul Gazi ve Kayı boyu hakkında bilgi verilmektedir. Moğol istilası nedeniyle Anadolu'ya gelen Ertuğrul önce Ankara civarına, daha sonra savaşlarda gösterdiği başarılar nedeniyle Bizans sınırına gönderilmiştir. Ertuğrul Gazi'nin dört yüz aileden oluşan maiyetiyle Domaniç ve Söğüt'e yerleştiği, bu sırada Bizans'a bağlı Karacahisar, İnegöl, Bilecik ve İznik tekfurları ile iyi ilişkiler kurduğu ve onların Selçuklulara saldırmalarının önüne geçtiğinden bahsedilmekte ve parça kendisinin 92 yaşında hicri 680 tarihinde Sögüt'te vefat ettiği bilgisi ile nihayete ermektedir.

Okuma Parçası 2

Bir Çocuk Nasıl Türk Milliyetperveri Olur?

Bu parçada Ömer Seyfettin, vatanını milletini seven bir gencin nasıl yetiştirileceğini maddeler halinde vermektedir. Parçadaki ilk maddelerde Türkçe konusuna vurgu yapılmaktadır. Çocuğun Türkçeyi sevmesi, konuştuğu dili yazması ve herkese öğretmeye çalışması, milletini sevmesi ve savunması gerektiği belirtilmektedir. Sonraki maddelerde Türk tarihi, Türk büyükleri ve bilim adamlarını hatırlaması, edebiyat ve bilim konusunda Türklüğe dair olanları tercih etmesi gerektiği ifade edilmektedir. Son maddelerde ise hangi meslek için hazırlanırsa hazırlansın en önemli hedefinin Türk ülküsüne hizmet etmek olduğu, kendi hayatının fani, fakat Türklüğün ebedi olduğunu aklından çıkarmaması ve tarihte iz bırakmak için çaba göstermesi gerektiğine vurgu yapılmıştır.

Okuma Parçası 3

Anafartalar Kumandanı Mustafa Kemâl

Bu parçada Yeni Mecmua dergisinin Çanakkale Özel sayısında Mustafa Kemal Paşa'nın başından geçen bir hadise anlatılmaktadır. Conkbayırı'nda gerçekleşen hadisede bir müfreze askerin geri çekilmekte olduğunu gören Mustafa Kemal Paşa onları durdurmuş, düşmandan kaçılmayacağnı söylemesine karşılık, cephanelerinin kalmadığı şeklinde yanıt veren askerlere, süngünüz var diyerek süngüt taktırıp yere yatımıştır. Bu sırada yardım için emir subayını piyada alayına göndermiş ona Mustafa Kemal Paşa, askerinin süngü takıp yere yatması üzerine düşman askerinin de yere yattığını belirtmektedir. Paşa bu hadisenin savaşın kazanılmasında çok önemli olduğuna "Kazandığımız an bu andır." sözleri ile vurgu yapmaktadır.

Okuma Parçası 4

Musâhabe

Falih Rıfkı'nın Yeni Mecmua dergisinde 1918-1923 yılları arasını ele alan bu yazısında, ilk olarak hükümet mütareke hazırlığında iken yazarın Akşam gazetesinde dönemin Hâriciyye Nâzırı ile yapılan mülakatla ilgili yorumları dikkati çekmektedir. Bu göre Hâriciyye Nâzırı ya kendi aklından veya halkın telaşını teskin etmek için gazeteciye ne Yunan askerinin ne de başka bir devletin askerinin İstanbul'a girmeyeceğini söylediğini ifade etmektedir. Ancak bunun tersine aynı günlerde Averof gemisinin Dolmabahçe iskelesine demirlediğini, sadece İstanbul değil, İzmir'e de Yunanlıların çıkıp Anadolu'nun içlerine kadar yürüdüklerini dile getirmektedir. Ona göre bu dört senelik süreç görünürde karışık, girift ve yarı karalıktık olup 1918-1923 yılları arasındaki olayları yazmak için birkaç yüzyılı ele alan bir cillt gerekliydi. Bu cilde verilecek ismin de büyük Anadolu kıyameti dediği hadiseyi anlatmaya yeterli olacağını belirttiği şu başlığı idi. Osmanlı Saltanatı nasıl battı ve Türkiye devleti nasıl doğdu?

Okuma Parçası 5

Lozan'da Bir Gün Nasıl Geçerdi?

Bu parça Lozan Konferansı'nı takip etmek üzere Lozan'a giden Hüseyin Cahid Bey'in buradaki gazetecilere yönelik izlenimlerini içermektedir. Yazının girişinde Türk gazetecilerin Lozan'da çok iyi geçinciklerinden, ancak haber edinme konusundaki mücadelenin devam ettiğinden ve bu konuda Vakit gazetesi muhâbiri olan Şükrü Bey'in öne çıktığından bahsedilmektedir. Parçada Hüseyin Cahid'in ağzından, Necmeddin Sadak, Şükrü Bey ve Cevdet Bey adlı gazetecilerin aralarındaki haber elde etme rekabeti ve ilişkiler ele alınırken, o sırada Lozan'da 225 gazeteci olduğu ve birçoğunun kaldığı Lozan Palas otelinde gazeteciler için yapılan düzenlemelerden söz edilmektedir.

OKUMA PARÇASI 6

Nutuk'tan

Bu parça da yine Gazi Mustafa Kemal ATATÜRK’ün Büyük Nutku’ndan alınmıştır. Parçada Mustafa Kemal Paşa, Erzurum Kongresi öncesinde Erzurum’a gelişi ve İstanbul Hükümeti'nin baskıları neticesindeki istifasını kapsayan olayları anlatmaktadır. Burada ilk olarak Vilâyât-ı Şarkıyye Müdâfaa-i Hukûk-ı Milliye Cem’iyyeti’nin, Kongre kapsamında Trabzon Muhafaza-i Hukuk cemiyeti ile birlikte yürüttüğü çalışmalardan bahsedilmiştir. Daha sonra Halit Bey ve müfrezesinin milli mücadeleye katılımının nasıl gerçekleştiği ile ilgili bilgiler aktarılmıştır. Parçanın son kısmında ise Harbiye Nezareti vasıtasıyla İstanbul Hükümeti’nin baskısı baskısı sonucunda Mustafa Kemal Paşa'nın nasıl istifa ettiğini anlatan ifadeler bulunmaktadır.

Okuma Parçası 7

Kafkas Yollarında

Yine Ahmet Refik (Altınay) tarafından kaleme alınan bu parça ise bir yedek subay olarak bizzat kendisinin I. Dünya Savaşı’nın son yılı olan 1918’de Erzurum'da şahit olduğu Ermeni katliam ve mezalimlerinin tasvirini içermektedir. Parçada başlangıçta, havasıyla, suyuyla, binalarıyla bir takım tabii ve fiziki özellikleriyle Erzurum şehri tasvir edilmiştir. Daha sonra giyimi kuşamı, konuşması ve misafirperverliği ile Erzurum halkı tanıtılmıştır. Bunların ardından da Erzurum'un Rus işgali sonrasında Ermeni çeteleri tarafından nasıl bir harabeye ve yangın yerine çevrildiği, insanlarının nasıl katledildiği, binalarının nasıl yakılıp yakıldığı ve hatta camilerinin ambarlara dönüştürüldüğü hakkındaki gözlemlerini aktarmıştır. Şehrin Rus işgali esnasındaki durumu hakkında da bilgi verilen parçanın sonunda ise; Ermenilerin çekilirken büyük bir enkaz haline getirdikleri Erzurum’da Ruslardan biraz esir kaldığı ve bunların yaşam tarzları hakkında bilgi verilmiştir.