II. Murad Dönemi Osmanlı Devleti II
Sultan II. Marad -2-
Osmanlı Devleti’ne Karşı Oluşturulan İttifak: Macar-Sırp-Karamanoğlu İttifak
Üsküp sancakbeyi İshak Bey tarafından Sırbistan’a akın yapıldı. Osmanlı Devleti kendisine karşı oluşturulan Macar-Sırp ve Karamanoğlu ittifakına askerî harekât ile cevap verdi. Karamanoğlu İbrahim Bey’in yalvarmasıyla iki taraf arasında anlaşma yapıldı (1437). Macarlara karşı düzenlenen seferler ile Macarlar da mağlup edildi.
Macaristan Seferi
1437’de Osmanlı sultanının komutasındaki kuvvetler Semendire üzerinden Tuna’yı geçerek Transilvanya’ya girdi. Macarlar bu sefer sırasında Osmanlıların karşısına çıkmaya cesaret edemedi. Osmanlı kuvvetleri tarafından kuşatılan Semendire üç aylık bir muhasaradan sonra zabt edildi (1439). Sırbistan taraflarında akınlara devam eden Osmanlılar Novoberda’yı fethetti (1439).
Belgrad Kuşatması (1439)
Karadan ve nehirden kuşatılan Belgrad ele geçirilemedi. Altı ay devam eden kuşatmadan bir netice alınamayacağı anlaşılınca kuşatmaya son verildi (1439).
Belgrad Kuşatmasından Sonra Rumeli’deki Vaziyet
Hunyadi Janos Eflak’a girdi ve Tuna sahillerini tahrip etti (1442). Hunyadi Janos faaliyetlerine karşı harekete geçen Osmanlı yönetimi, Kula Şahin Paşa (Hadım Şehabeddin Paşa) yönetiminde bir ordu sevketti. Tecrübeli akıncı beylerine aldırış etmeyen Şehabeddin Paşa Vazağ mevkiinde Hunyadi Janos’a mağlup oldu (1442). Bu yenilgiler Hristiyan dünyasında Osmanlılara karşı bir Haçlı seferi açma fikrini uyandırdı.
Morava Muharebesi (1443)
Hunyadi Janos’un başını çektiği kuvvetler Sırbistan’ı işgal edip Alacahisar, Niş ve Şehirköy yaktı. Niş ve Sofya’yı ele geçirdi. İki gün arayla yürüyüşünü sürdüren Macar kralı ve beraberindeki Haçlı ordusuyla Osmanlı kuvvetleri arasında ilk büyük çarpışma Kasım 1443’te meydana geldi. Morava Nehri kenarında ve Niş civarında meydana gelen savaşı Osmanlılar kaybetti (1443).
İzladi Derbendi Muharebesi (1443)
Niş’te meydana gelen savaş sırasında Sofya yakınlarında bulunan Sultan II. Murad Haçlı ordusunu İzladi Geçidi’nde karşıladı. Bu savunma savaşında Osmanlı ordusu mağlup oldu (Aralık 1443). Morova ve İzladi Derbendi muharebeleri Osmanlıların savaş mevsimi dışında gerçekleştirdikleri birer savunma savaşıydı.
Taraflar arasında sürdürülen barış görüşmeleri Edirne-Segedin Antlaşması ile neticelendi (12 Haziran 1444).
Edirne-Segedin Antlaşması (1444)
Macarlar ile Osmanlılar arasında 12 Haziran 1444'te Edirne'de bir barış antlaşması yapıldı. Antlaşma on yıl yürürlükte kalacaktı. Bu antlaşma ile Sultan II. Murad, Macar kralı ve Sırp despotuna Tuna’yı aşmayacağına dair söz verdi. Sırp despotluğu yeniden ihya edildi ve Sırbistan topraklarının Brankoviç’e bırakılmasına razı oldu. Osmanlılar son zamanlarda ele geçirdiği topraklardan böylece vazgeçerek barış ortamının devamından yana bir politika izlemeye başladı.
Osmanlı-Karamanoğulları İlişkileri ve Karaman Seferi
Karamanoğlu İbrahim Bey, damadı Turgudoğlu Hasan Bey komutasında sevk ettiği kuvvetler Beypazarı, Ankara, Kütahya, Bolvadin, Karahisar taraflarını yağma edip, yakıp yıktı, Akşehir ve Beyşehri’ni işgal etti (1444). II. Murad Edirne’den Anadolu’ya geçti. Osmanlı kuvvetleri Karamanoğlu memleketinde büyük tahribat yaptı. 1444’te Bursa Yenişehir’inde imzalanan (Yenişehir Antlaşması-sevgend-nâme) ile İbrahim Bey Osmanlılara bazı taahhütlerde bulundu.
Taht Değişikliği (1444-1446)
Sultan II. Murad hayatta kalan tek oğlu Mehmed’e kapıkulu ordusu huzurunda saltanatı devretti ve kendisi daha sakin bir hayat sürmek üzere Bursa’ya inzivaya çekildi.
Varna Savaşı (1444)
Varna Savaşı 10 Kasım 1444’te Varna yakınlarında meydana geldi. Kral öldürülünce Macar ordusunda panik havası oluştu. Balkanlardaki Türk hakimiyeti güçlendi.
II. Murad’ın İkinci Saltanatı (1446-1451)
Yeniçeriler tarafından Edirne’de çıkarılan bir isyan (Buçuktepe İsyanı-1446) ve ardından şehirde asayişin bozulması bahane edilerek Manisa’da ikamet eden II. Murad, Edirne’ye davet edildi. Sultan II. Mehmed bir oldubitti sonucunda tahtan çekildi ve veliahtlığı kabul etti. Böylece II. Murad, ikinci defa tahta cülus etti.
Mora Seferi (1446)
Sultan II. Murad, Mora Yarımadası’ndaki Rum hanedanlarına Osmanlı Devleti’ne karşı yükümlülüklerini hatırlatmak üzere buraya bir sefer düzenledi. Mora despotu Konstantin, Osmanlı Devleti’nin yüksek hâkimiyetini tanıdı ve muayyen bir miktar vergi ödemeyi kabul etti. Arnavutluk Meselesi ve İskender Bey
İskender Bey babasının toprakları üzerinde Osmanlı Devleti’ne karşı çetin ve uzun sürecek bir isyan başlattı. II. Murad Arnavutluk Seferi (1448) çıktı. Kısa süren bir kuşatmadan sonra Kocacık Hisarı’nı geri alarak Kuzey Arnavutluk yolunun Osmanlılara açılmasını sağladı.
II. Kosova Savaşı (1448)
Hunyadi Janos 30-35.000 kişilik ordu ile Balkanlara indi. Büyük bir kısmı Macarlardan oluşan bu orduda Eflak, Alma, Çek kuvvetleri de yer aldı. II. Kosova Savaşı 17 Ekim 1448’de başladı. Osmanlı süvarisinin sürekli hücum ve baskınları Macar birliklerini yıpratmaya yetti. II. Kosova Savaşı ile Osmanlı Devleti’nin Balkanlar’daki hâkimiyeti kesinleşti.
II. Murad’ın Son Yılları, Vefatı ve Mimarî Eserleri
Sultan II. Murad, 1451’de oğlu şehzade Mehmed’i Dulkadiroğlu Süleyman Bey’in kızı Sitti Hatun ile evlendirdi. Düğünden sonra hastalanan padişah vefat etti.
Sultan II. Murad çok sayıda mimarî eser inşa ettirdi. Bursa’da kendi adıyla anılan Muradiye semtinde inşa ettirdiği Muradiye Külliyesi 1426’da tamamlandı.
II. Murad Edirne’de inşa ettirdiği eserler arasında Tunca kenarındaki inşa ettirdiği dârülhadis, Şeyh Şücâeddin Karamânî için kurdurduğu mescid ve zâviye önemli yapılar arasındadır. Ancak Edirne’deki asıl büyük mimarî eserleri, daha çok Üç Şerefeli Camii olarak adlandırılan Yenicami ile Uzunköprü olarak bilinen Ergene Köprüsü’dür.
Sultan II. Murad Dönemi Bir Değerlendirme
Sultan II. Murad dönemi I. Bayezid ve II. Mehmed dönemleriyle kıyaslandığında daha barış yanlısı bir siyasetin izlendiği bir dönem olmuştur.