Ortaçağ Avrupa’sında Rönesans ve Reformu Hazırlayan Sebepler ve Fikri Yükseliş

Rönesans ve Reform, XIV. ve XVII. yüzyılları arasında Avrupa ülkelerini etkisi altına alan iki önemli gelişmedir. Rönesans bilim, edebiyat ve güzel sanatlar alanında etkili olmuşken Reform hareketi dini anlamda pek çok Avrupa ülkesini etkilemiştir. Söz konusu iki gelişme de uzun yıllar devam etmiş ve bu gelişmelerin neticesinde hararetli tartışmalar ve kanlı mücadeleler eksik olmamıştır.

İtalya'da Rönesans Hareketleri

XIV. yüzyılda İtalya’da ortaya çıkan ve gelişen sonrasında çeşitli Avrupa ülkelerinde ve farklı alanlarda meydana gelen gelişmelerle Papalık ve kiliseye olan güven azalmıştı. Katolik Kilisesi’nin halka dayattığı ağır ekonomik yükler ve gösterişli harcamalarına dayanamayan ünlü bazı bilim insanları, daha çok insana ve insanın kendi başarısına odaklanabileceğini savunmaya başladılar. Nitekim bu düşüncelerle Hümanizm fikri ortaya çıkmış ve gelişmişti.

Rönesans’ın ortaya çıkmasının çok fazla nedeni olsa da en önemli nedenlerinden biri Eski Roma ve Yunan eserlerinin incelenmesiyle sanat ve bilim alanlarında önemli gelişmelerin meydana gelmiş olmasıydı. İtalya’da çıkmasının ve gelişmesinin nedenleri arasında ise İtalya’nın stratejik açıdan coğrafi konumunun iyi olmasından dolayı diğer Akdeniz ülkeleriyle rahatça iletişim kurması, şehir devletlerine ayrılan siyasi yapısı ve bu şehirlerde özgür düşünce ortamının bulunması sayılabilir.

İtalya'da ise Floransa şehrinde Rönesans'ın kıvılcımının atıldığı kaynaklar tarafından doğrulanmaktadır. Floransa şehrinde uzun yıllar bankacılık faaliyeti başta olmak üzere birçok alanda aktif olan Medici aiesinin varlığı ve bu ailenin sanata ve sanatçıya değer vermesi Rönesans'ın burada doğmasının nedenlerindendir.

Edebiyatta Rönesas (Hümanizm)

Edebiyat alanında Rönesans'ın temelinin ise hümanist bir bilgin olan Petrarcha ile atıldığı düşünülmektedir. Petrarcha klasik yazarlara hayrandı. Klasik yazarların eserlerinden yararlanmış ve onların etkisinde kalmıştır. Petrarcha'dan sonra ise onun düşüncelerinin destekleyenlerle Rönesans sonraki yıllarda daha fazla taraftar bulmuştur. Edebiyat dışında güzel sanatlar alanında da önemli gelişmeler yaşanmıştır. Özellikle Venedik Okulu, Roma Okulu ve Floransa Okulu gibi önemli okullardan yetişen mimar, ressam ve heykeltıraşların isimleri günümüzde dahi anılmaktadır.

Kent devletlerinin büyük bir bölümü Venedik ve Milano'nun gelişmeleri sonucunda bağımsızlığını yitirse de Floransa 1401'deki Milano istilasına karşı başarılı bir şeklilde kendini savunabilmiştir. Aynı zamanda hümanist bir yöneyici olan Petrarcha ve onun yakın arkadaşı olan Coluccio Salutati'nin önderliğinde klasik kültür çalışmalarının merkezi olmuştur.

Rönesans Dönemi'nde Bilim

Bu dönemde bilim alanında da önemli gelişmeler yaşanmıştır. Rönesans döneminde doğaya dair daha doğru ve güvenilir bilgiler elde etmek amacıyla bilim insanları deney ve gözlem gibi yeni metotlar kullanmaya çalışmışlardır. Astronomi ile başlayan bilim çalışmaları sonrasında fizik, geometri ve matematik gibi alanlara da sirayet etmiştir. O dönemde yapılan astronomi çalışmaları modern astronominin temellerini oluşturmuştur. Copernicus, Kepler, Galileo, Isaac Newton, Vaseleus, Harvey ve Decartes gibi isimler bilim alanındaki önemli gelişmelerin mucitleri oarak kabul edilir.

Reform

Rönesans'tan sonra Avrupa'yı etkileyen diğer önemli gelişme ise din alanında gerçeklemiştir. Reform veya Yenilikçi Devrim olarak da bilinen bu gelişme Kitab-ı Mukaddes'in referans alınmasıyla Hıristiyanlığın özüne dönülmesi temeline dayandırılmıştır.

Katolik Kilisesi'nin dini kullanarak insanları kandırnası ve halka ağır vergiler yüklemesiyle başlayan kiliseye karşı hareketler kilisenin zevk ve gösterişe düşkün gereksiz harcamalarıyl açık tepkiler halini almıştır. Bu tepkiler neticesinde Reform hareketleri başlamıştır.

Almanya'da ilk defa Martin Luther tarafından dile getirilen kilisenin insanları kandırdığı ve dinin gerektirdiği gibi anlatılmadığı yönündeki iddialarla Reform sürecine girilmiştir. Reform hareketinin ortaya çıkmasını sağlayan birçok neden bulunmaktadır. Bunların en önemlisi halka okuma-yazma öğretilmesi ve kilisenin yaptıkları yanlışlığın gösterilmesidir.

Almanya'da başlayan hareket diğer Avrupa ülkelerine de yayılmıştır. Fransa, İngiltere, iskoçya gibi pekçok ülkede kiliseye karşı tepkiler artmış ve Katolik mezhebi sorgulanmıştır. Uzun süren çatışmalar neticesinde Prostestanlık yeni bir mezhep olarak kabul edilmiştir.