Alan Gezileri II

Bütün çocuklar doğal bir merak ve keşfetme duygusu ile dünyaya gelir. Yaşamın erken dönemlerinde tat alma, dokunma, görme, işitme, koklama duyularıyla keşiflerini çeşitlendirirler. Günlük yaşam deneyimleri çocuklara, dünyayı algılama, tanıma ve anlamlandırmaya yönelik sayısız fırsatlar sunar. Çocuk her yeni etkinliğinde var olan bilgilerini kullanarak yeni bilgiler oluşturmaya, gerektiğinde bilgileri değiştirip yeniden yapılandırmaya çalışarak keşifler sürecini aktif bir şekilde sürdürür. Bu dönemde öğrenme ortamları gelişimin olumlu yönde olabilmesi ve öğrenmenin yaşayarak, deneyerek, gözlem yaparak, keşfederek meydana gelmesinde önemli bir rol alan gezileri öğrencilerin bilgi ve becerilerini artırmak amacıyla eğitim programına ve hedefler kapsamında okul dışındaki yerleri gözlemleme amacı taşımaktadır. Alan gezisi, eğitim programında yer alan hedeflere ulaşmak amacıyla okul aracılığıyla yapılan geziler olarak tanımlanmıştır. Alan gezileri, olay ve durumların kolaylıkla anlaşılmasında ve öğrenmenin kolaylaşmasında oldukça önemli bir araçtır. Okul öncesi eğitimin amaçlarından biri çocukların yaparak yaşayarak öğrenmelerini sağlamak olup bu şekilde bir öğrenme daha etkili ve daha kalıcı olmaktadır. Bu amaçla yapılan ve iyi planlanmış bir gezide çocuk daha fazla şey öğrenebilir. Alan gezisi için planlama, uygulama ve değerlendirme olmak üzere üç aşama bulunmaktadır. Okul öncesi öğretmenleri alan gezisi planlarken aşağıdaki unsurları göz önünde bulundurmaları gerekmektedir. Alan gezisi planlanırken gezi amacı, gezi yeri, gezi tarihi, gezi süresi ve geziye katılacak çocuk sayısı gibi faktörler mutlaka göz önünde bulundurulmalıdır. Gezi çok iyi planlanarak alan gezisinin yapılacağı ortam okul öncesi öğretmenleri tarafından güvenlik önlemlerinin alınması açısından mutlaka önceden görülmelidir. Gidilecek yerle ilişki kurularak, etkinliğin amaçları açısından inceleme yapılmalıdır. Yapılması planlanan geziler için gerekli yerlerden önceden mutlaka gerekli izinlerin alınmış olması gerekmektedir. Veliler bilgilendirilmeli ve velilerin gezi öncesinde onayları ve izinleri alınmış olmalı ve velilerin alan gezilerine eşlik etmeleri istenebilir. Çocuklar için gerekli olan irtibat adresleri ve telefon numaraları alınmalı ve her öğrencinin boynuna öğrencilerin gerekli bilgilerini içeren bir etiket asılmalıdır. Gözleme dayalı gezilerde, gezinin amaçları önceden belirlenmelidir. Çocuklara gezi yapılacak yerle ilgili önceden bilgi verilmeli, böylece çocuklar gittikleri yerde neye dikkat edeceklerini, neyi gözleyeceklerini iyi bilmelidirler. Gezi öncesinde uyulması gereken kurallar hakkında öğrenciler ile önceden konuşulmalı, geziye çıkılmadan önce bu kuralların önemi, kurallara neden uyulması gerektiği ve önemi tekrardan hatırlatılmalıdır.

Gezide kullanılacak materyaller önceden hazır bulundurulmalıdır. Örneğin, doğaya yapılacak bir gezi için, büyüteçler, toplanan materyalleri koyabileceğimiz torbalar ya da plastik içi görülebilen saydam bardaklar alınmalı ve kâğıt kalem bulundurulmalıdır. Gezi süresince yapılacak etkinlikler (deney, drama oyun, sanat, piknik vb.) belirlenmeli ve hazırlıkları yapılmalıdır. Gezi aktivitelerinin içinde yer alan oyunlar ve eğlence içerikli faaliyetler çocukların severek, isteyerek faaliyetlerin içinde yer almalarını sağlayabilir. Alan uygulaması yapılırken çocukların ilgisini çekecek yöresel, kültürel, mesleki ve güncel önem taşıyan her mekân çocuk için doğal öğrenme alanlarıdır. İçinde bulunulan yöredeki tarihî yerler, müze, matbaa, tarla, bahçe, park, farklı meslek guruplarına ait iş yerleri ( postane, itfaiye vb.), herhangi bir materyalin, araç gerecin üretim atölyesi gibi mekânlara alan gezileri düzenlenebilir. Öğretmen, geziye gelen çocukların ismini listeye mutlaka işaretlemeli ve sayısını not etmelidir. Ayrıca izin belgeleri, katılımcı listeleri, zaman kullanım çizelgesi, iletişim bilgileri dosyası gibi belgelerin kontrolü ve düzenlenmesi yapılmalıdır. Gezi sırasında öğretmen, çocukların gözlem ve inceleme yapmalarını sağlamalıdır. Çocuklara gözlemlemeleri gereken durumları söylemeli, çocuklara sorular sorarak dikkat edecekleri noktalara hatırlatılmalı ve çocukların sordukları soruları doğru bir biçimde cevaplamalıdır. Gezi esnasında öğretmen veya çocuklar tarafından fotoğraflar çekilebilir. Planlanan gezi uygulanırken soru-cevap, problem çözme, gösteri, beyin fırtınası, tartışma gibi farklı yöntem ve tekniklerle bir arada kullanılarak daha fazla duyu organına hitap edilmesi ve öğrenmenin kalıcı olması ve somutlaştırılması sağlanabilir. Gezi faaliyeti sonlandığında mutlaka değerlendirme yapılmalıdır. Gezi sonrasında çocuklarla geziye ilişkin gözlemleri hakkında konuşularak çocukların geziye ilişkin geri bildirimlerinin alınması gerekmektedir. Gezi sonucunda yapılan gözlemler, sınıfta değerlendirilmelidir. Çocuklarla gözlemleri hakkında konuşularak, onların etkinlik öncesi beklentilerinin karşılanıp karşılanmadığına ve onları şaşırtan deneyimler yaşayıp yaşamadıklarına dair geri bildirimler alınmalı, tartışma ortamı yaratılarak, yapılan etkinliğin kalıcılığı ve öğrenmeye etkisi artırılmalı, yanlış edinilmiş bilgiler önlenmelidir. Alan gezisine yönelik birçok etkinlik örnekleri bulunmaktadır. Bu etkinlikler planlanırken, uygulanırken ve değerlendirilirken kazanımlar, yöntem ve teknikler, materyaller, öğretilecek sözcük ve kavramlar ve öğrenme sürecinin göz önünde bulunması gerekmektedir. Alan gezisi tekniğinin yanında başka yöntem ve tekniklerin de göz önünde bulundurulması gerekmektedir. Ayrıca planlanan alan gezisinin uygulamaya koyulabilmesi için Millî Eğitim Bakanlığı tarafından ortaya konulmuş olan uygulama esaslarına özellikler güvenliğin sağlanması açısından uyulması gerekmektedir.