Bireysel ve Sınıf Dışı Öğretim Teknikleri
Bireysel Öğretim Teknikleri
Günümüzde yaşanan bilimsel gelişmeler, öğretimde öğrencilerin merkeze alınması ve öğretimin bireyselleştirilmesi olarak eğitim alanına yansımaktadır. Temel bireysel öğretim teknikleri şunlardır: Bilişsel çıraklık, bilgisayar destekli öğretim, bireyselleştirilmiş öğretim, programlı öğretim ve tutor destekli öğretimdir.
Bilişsel Çıraklık: Bilişsel çıraklık tekniğinde, geleneksel çıraklık gibi, kişi bir uzmanın eşliğinde işe başlar, kişinin becerisi arttıkça uzman, yardımını aşamalı olarak azaltır ve kişi becerileri tek başına yapabilecek düzeye geldiğinde süreç sona erer.
Bilgisayar Destekli Öğretim: Bilgisayar destekli öğretim, bilgisayarların, öğrenme öğretme sürecinde, öğretimin kalitesini yükseltmek ve öğretimi zenginleştirmek amacıyla öğretmene yardımcı bir araç olarak kullanılmasıdır. Bilgisayar destekli öğretimde kullanılan yazılımlar, tekrar ve alıştırma yazılımları, birebir eğitim yazılımları, benzetimler, eğitimsel oyun yazılımları ve problem çözmeye yönelik yazılımlardır.
Bireyselleştirilmiş Öğretim: Bir sınıfta ne kadar öğrenci varsa o kadar farklı öğrenen öğrenci var demektir. Bu durum bireysel farklılıkların bir gereğidir. Öğrenciler arasında, öğrenme hızında, öğrenme stilinde, öğrenme biçiminde farklılıkların olması kaçınılmazdır. Bireyselleştirilmiş öğretim modelleri içinde en kapsamlı olanı 1964 yılında davranışçı bir psikolog olan Fred Keller tarafından geliştirilen bireyselleştirilmiş öğretim sistemi ya da diğer bir ismiyle Keller Planı’dır.
Programlı Öğretim: Programlı öğretim, öğrencilerin hedeflere ulaşmasına yardıma etmek üzere geliştirilmiş öğrenme teknolojisinin sistemli olarak kullanılmasından oluşan bir süreçtir. Programlı öğretim bireyselleştirilmiş bir öğretim tekniğidir. Bu tekniğe göre öğrenilecek bilgi öğrencilere küçük adımlarla sunulmalı, öğrenci kendi hızına göre ilerlemeli ve öğrenciye öğrenmelerinin doğruluğu ya da yanlışlığı hakkında anında geri bildirim verilmelidir. Ayrıca öğretim sürecinde öğrencinin performansı olanaklar ölçüsünde ödüllendirilerek istenen davranışların pekiştirilmesi de büyük önem taşımaktadır.
Tutor Destekli Öğretim: Tutor destekli öğretim, öğrencinin öğrenme sürecinde anlamakta zorlandığı kısımlarla ilgili olarak bireysel öğretim desteği görmesidir. Diğer bireyselleştirilmiş öğretim tekniklerinden farklı olarak bu teknikte amaç, öğrenme eksikliği yaşayan öğrencilere özel ilgi gösterilmesidir. “Tutor” kelime anlamı olarak özel hoca, özel öğretmen ya da özel ders veren kişi olarak tanımlanabilir. Bu teknikte tutor, yani öğrenciyle bireysel olarak ilgilenecek kişi genellikle öğretmen dışında o konuyu iyi bilen bir üst sınıf öğrencisi ya da konuyu yeterli düzeyde bilen kişiler olur.
Sınıf Dışı ÖğretimTeknikleri
Öğretim, sınıf ve okulda olduğu kadar, okul dışı etkinlikler yoluyla da gerçekleştirilmektedir. Planlı ve düzenli bir şekilde yapılan sınıf dışı etkinlikler öğrenenin yeni davranışları kazanmasına yardımcı olur. Yaygın olarak kullanılan sınıf dışı öğretim teknikleri şunlardır: ev ödevi, gezi, gözlem, görüşme, proje ve sergi.
Ev Ödevi: Ödev, yapılması, yerine getirilmesi gereken iş ya da davranıştır. Eğitim açısından ödev ise öğretmenlerin öğrencilerden okul dışında yapmalarını istedikleri çalışmalardır. Ödevler çoğunlukla ev ödevi olarak verilmektedir.
Evde daha az ödev, okulda daha çok çalışma öneren eğitimciler anne baba ilgisi, anne babanın eğitim düzeyi, ev ortamı ve benzeri özelliklerin ev ödevinin iyi ya da kötü olmasını etkileyeceğini belirtmektedirler.
Gezi: Gezi, belli öğretim amaçlarının karşılanabilmesi için önceden hazırlanmış bir plan çerçevesinde belli olayların veya durumların gerçek dünyada incelenmesine yönelik olarak yapılan etkinliklerdir. Geziler, dersin özelliğine göre hedef ve konu ile ilişkili olarak müzeye, hayvanat bahçesine, fabrikaya, tarihi yerlere, spor organizasyonlarına, sergiye, iş yeri vb. olabilir. Bu teknikte, sınıftaki öğrencilerin hepsinin gezi için belirlenen yere birlikte gitmesi söz konusudur.
Gözlem: Öğretim ortamında gözlem, olay ve varlıkları ve kendi doğal ortamlarında amaçlı ve planlı olarak incelenmesidir. Gözlem sınıf içerisinde yapılabileceği gibi sınıf dışında da yapılabilir. Gözlemi belirli bir nesne, durum ya da olayla ilgili bilgi edinmek istenildiğinde kullanılır.
Görüşme: Görüşme, bir konu ya da sorunla ilgili bir kişi ya da uzmanın görüşlerini alma işidir. Öğrenciler, çeşitli konularda uzman kişilere gidip bilgi alarak görüşme tekniğini kullanabilirler. Görüşme tekniği yapısına göre üçe ayrılmaktadır: yapılandırılmış, yapılandırılmamış ve yarı yapılandırılmış görüşme. Öğrenciler görüşme tekniğiyle okulda işlenen bir konuyla ilgili bir uzmanla görüşme yaparak birinci elden bilgi toplamayı öğrenirler. Öğrencilerin görüşme tekniğinin nasıl uygulanması gerektiği hakkında bilgilendirilmesi ve bir ön uygulama yaptırılması asıl görüşmenin etkililiğini artıracaktır.
Proje: Proje tekniği, öğrencilerin genellikle somut bir ürüne ulaşmak için bir görev üzerinde uzun bir süre bireysel veya birlikte çalışmaları olarak tanımlanır. Projeler bireysel olarak yürütülebileceği gibi grup çalışması olarak da yapılabilir.
Sergi: Öğrencilerin öğrenim sürecinde ürettikleri ürünlerin (şiir, heykel, resim, maket, kompozisyon vb.) düzenlenerek değerlendirildiği, izlemeye hazır hâle getirildiği ve paylaşıma sunulduğu öğretim tekniğidir. Değerlendirme yapılarak hazırlanan ürünler; sınıf sergileri, fuarlar, kitap, şiir, heykel, resim sergileri gibi etkinliklerle ortaya konulur.