Çalışma Kâğıtları
Çalışma Kâğıdı: Denetim görüşüne temel oluşturmak maksadıyla, denetim sürecinde, yapılan plan ve değerlendirmelerin, toplanan kanıtların ve elde edilen sonuçların yazılı olarak saklandığı belgelerdir.
Çalışma kâğıtları, denetimin belgelendirilmesi amacıyla hazırlanır. Çalışma kâğıtları, denetim süreci sonunda hazırlanan ve teslim edilen denetim raporunda belirtilen denetçi görüşünün altyapısını oluşturur. Kaliteli bir denetim çalışmasının yürütülüp tamamlanabilmesi, denetimin sonunda güvenilir bir denetim görüşünün verilebilmesi için denetçi gerekli gördüğü her türlü bilgi ve belgeyi çalışma kâğıtları kapsamına almalıdır.
Çalışma kâğıtlarının yazılı olması zorunludur. Çalışma kâğıtlarının bir kısmını bizzat denetçiler hazırlar. Denetçiler tarafından hazırlanan çalışma kâğıtlarında, kim tarafından hazırlandığı, ne zaman hazırlandığı, niçin hazırlandığı, kimlerin kontrolünden geçtiği, toplanan verilerin ne olduğu, hangi yargıların kullanıldığı ve değerlendirme sonucunun ne olduğu gibi bilgiler yer almak zorundadır.
Denetçiler tarafından hazırlanan çalışma kâğıtlarının yanında işletme içinden ve dışından elde edilen hazır belgeler de çalışma kâğıdı olarak saklanmak zorundadır Denetim esnasında incelenen işletme ile ilgili belgelerin bir nüshasını almak yerine incelenen belgeler ile ilgili bilgiler çalışma kâğıtlarına not edilir.
Çalışma kâğıtlarının amacı: Çalışma kâğıtlarının esas amaçları şunlardır:
- Denetim çalışmalarının mevzuata uygun şekilde yapıldığını kanıtlamak,
- Denetim planlamasının yapılmasına yardımcı olmak,
- Denetim çalışmalarının yürütülmesine yardımcı olmak,
- Denetim raporunun hazırlanmasına esas teşkil etmektir.
Bu amaçların dışında çalışma kâğıtlarının; denetim çalışmalarının yönlendirilmesinde sorumlu denetçilere yardımcı olmak, denetim ekibinin kendi çalışmalarından sorumlu olmasını sağlamak, gelecek dönemlerde de önem arzedecek hususların kaydını sağlamak, iç gözetimden sorumlu ortak baş denetçiye görevinin ifasında yardımcı olmak, dış gözetimden sorumlu teftiş elemanlarına yardımcı olmak, denetim ekibine yeni dâhil olan denetçinin uyumuna yardımcı olmak gvb. amaçlara da katkı sağladığını söylemek mümkündür.
Çalışma Kâğıdının Faydaları: Çalışma kâğıdı, denetim çalışmalarını koordine eder, savunma aracı olarak kullanılır, gözetimi kolaylaştırır, denetim kalitesinin artırılmasında fayda sağlar.
Çalışma Kâğıtlarının Biçim, İçerik ve Kapsamı: Çalışma kâğıtlarının belli bir formatı yoktur. Çalışma kâğıtları hazırlanırken, başlık, müşteri unvanı, denetçinin adı soyadı, denetim tarihi, dönem, denetimin amacı, kontrol eden, mesleki yargılar gibi bilgilerin olması gerekir.
Çalışma Kâğıtlarının Hazırlanması: Çalışma kâğıtları hazıranırken, işletmenin büyüklüğü, tespit edilen önemli yanlışlık riskinin düzeyi, denetim kanıtının önemi, kullanılan denetim yöntemleri gibi faktörler dikkate alınmalıdır.
Çalışma Kâğıtlarının Dosyalanması: Çalışma kâğıtlarının, denetim rapor tarihinden itibaren 60 gün içinde dosyanıp arşive kaldırılması gerekir. Çalışma kâğıtlarının saklandığı dosyalar, sürekli ve cari dosya şeklinede ikiye ayrılır. Sürekli dosyada , gelecek denetimlerde de kullanılabilecek çalışma kâğıtları saklanırken, gelecek denetimlerde kullanılmayacak olanlar cari dosyada saklanırlar.
Çalışma Kâğıtlarının Saklanması: Çalışma kâğıtlarının mülkiyeti denetim firmasına aittir. Çalışma kâğıtları, denetim firması ve denetçiler için sır niteliğindedir. Denetim firması ya da denetçiler, çalışma kâğıtlarındaki işletmeye ait bilgileri kendi menfaatine ya da başkaları menfaatine olacak şekilde kullanamaz ya da kullandıramaz. Denetim standartlarına göre çalışma kâğıtlarının en az 5 yıl süreyle saklanması zorunludur. Türkiye'deki mevzuatlara göre bu süre en 10 yıldır.