Denetim Raporu
Bağımsız denetimin amacı, finansal tablo kullanıcılarının finansal tablolara duyduğu güveni arttırmaktır. Bu amaca, finansal tabloların tüm önemli yönleriyle geçerli finansal raporlama standartlarına uygun olarak hazırlanıp hazırlanmadığına ilişkin denetçi tarafından verilen görüşle ulaşılır. Bu görüş, geçerli finansal raporlama standartlarına uygun olarak finansal tabloların tüm önemli yönleriyle gerçeğe uygun bir biçimde sunulup sunulmadığı veya doğru ve gerçeğe uygun bir görünüm sağlayıp sağlamadığı hakkındadır.
Denetime tabi olan finansal tablolar, üst yönetimden sorumlu olanların gözetiminde işletme yönetimi tarafından hazırlanan tablolardır. Denetçi finansal tabloların, tüm önemli yönleriyle geçerli finansal raporlama standartlarına uygun olarak hazırlanıp hazırlanmadığına ilişkin bir görüş oluşturur. Finansal tabloların denetlenmiş olması, yönetimin veya üst yönetimden sorumlu olanların sorumluluklarını ortadan kaldırmaz.
Denetim sonuçlarını raporlama, denetim sürecinin son aşamasıdır. Denetim raporunda, denetçinin denetim süreci sonunda ulaştığı sonuç açıklanır. Diğer bir ifadeyle, denetçi denetimini yaptığı finansal tablolar hakkında ulaştığı görüşünü denetim raporunda açıklar. Finansal tablo kullanıcıları denetçileri tanımazlar. Onlar için önemli olan, denetim raporunda açıklanan görüşün güvenilir bir görüş olmasıdır. Bu bakımdan, denetim sürecinde yapılan çalışmaların; mesleki bilgi ve deneyime sahip, bağımsız davranabilen, çalışmalarında özen ve titizliğe önem veren uzman denetçiler tarafından yürütülmesi, denetim süreci sonunda da denetim raporunun mesleki bir görüşle hazırlanması gerekir
Dört çeşit denetim görüşü bulunmaktadır: Bu görüşler olumlu, sınırlı olumlu (şartlı görüş) , olumsuz ve görüş bildirmekten kaçınma şeklindedir.
Denetçi denetim süreci sonucunda, işletmenin finansal tablolarının, işletmenin mali durumunu, faaliyet sonuçlarını ve nakit akımını, Genel Kabul Görmüş Muhasebe İlkelerine ve yasalara uygun olarak doğru ve dürüst yansıttığı kanaatine ulaştığı durumlarda, olumlu görüş bildirir.
Yeterli ve uygun denetim kanıtı elde etmiş olan denetçi, yanlışlıkların tek başına veya toplu olarak önemli olduğu ancak finansal tablolarda yaygın olmadığı sonucuna varırsa veya
Görüşüne dayanak teşkil edecek yeterli ve uygun denetim kanıtı elde edememekle birlikte denetçi, -varsa- tespit edilmemiş yanlışlıkların finansal tablolar üzerindeki muhtemel etkilerinin önemli olabileceği ancak yaygın olmayabileceği sonucuna varırsa sınırlı olumlu görüş (şartlı görüş) verir.
Yeterli ve uygun denetim kanıtı elde etmiş olan denetçi, yanlışlıkların tek başına veya toplu olarak finansal tablolar için önemli ve etkisinin yaygın olduğu sonucuna varırsa olumsuz görüş verir.
Denetçi, görüşüne dayanak teşkil edecek yeterli ve uygun denetim kanıtı elde edemezse ve -varsa- tespit edilmemiş yanlışlıkların finansal tablolar üzerindeki muhtemel etkilerinin önemli ve yaygın olabileceği sonucuna varırsa, veya denetçi, birden fazla belirsizlik içeren istisnai durumlarda, belirsizliklerin her birine ilişkin yeterli ve uygun denetim kanıtı elde edilmiş olmasına bağlı kalmaksızın, belirsizliklerin muhtemel etkileşimi ve finansal tablolar üzerindeki muhtemel kümülatif etkileri sebebiyle, finansal tablolara ilişkin görüş oluşturmanın mümkün olmadığı sonucuna varırsa, görüş vermekten kaçınır.
Denetçinin denetim süreci sonunda ulaştığı bu görüşler, denetim raporunda açıklanır. Denetçinin denetim raporunu yazarken uyması gereken genel ilke ve kurallar raporlama standartları ile tanımlanmıştır. Bu standartlar şunlardır:
- Genel kabul görmüş muhasebe ilkelerine uygunluk standardı
- Tutarlılık İlkesine uygunluk standardı
- Tam açıklama ilkesine uygunluk standardı
- Görüş bildirme standardı
Hazırlanan denetim raporu müşteri işletmenin yönetim kuruluna veya genel kurula arz edilir. İşletme yönetimi tarafından da kamuya açıklanır.