Gelir Tablosu Hesaplarının Denetimi

Finansal tablolar, finansal tablo kullanıcılarına işletme hakkında bilgi sunan araçlardır. Dolayısıyla finansal tablolar, işletmenin mali durumunu ve faaliyet sonuçlarını doğru ve dürüst, genel kabul görmüş muhasebe ilkelerine ve yasal düzenlemelere uygun olarak yansıtmalıdır.

Gelir tablosu, işletmenin belli bir dönemde elde ettiği bütün gelirlerle, bu gelirleri elde etmek amacıyla aynı dönem içinde katlandığı bütün maliyet ve giderleri ve bunların sonucunda oluşan dönem net kârını veya zararını belli bir düzen içinde gösteren finansal tablodur.

Gelir tablosunda dönem içerisinde gerçekleşen gelir ve giderler ayrıntılı olarak gösterilir. Gelir ve giderler arasındaki fark ise kâr veya zarardır. Bu kâr veya zarar bilançoda tek kalem olarak öz kaynaklar grubunda yer alır

Gelir-gider hesaplarının denetimi; işletmenin faaliyet dönemine ilişkin brüt satışları, satış indirimleri satışların maliyeti, faaliyet giderleri, diğer faaliyetlerden olağan gelir ve kârlar, diğer faaliyetlerden olağan gider ve zararlar, finansman giderleri, olağan dışı gelir ve kârlar ve olağan dışı gider ve zararlardan oluşmaktadır.

Brüt satışlar hesaplarının denetimi, işletmenin esas faaliyetleri çerçevesinde satılan mal ya da hizmetler karşılığında alınan ya da tahakkuk ettirilen toplam değerleri kapsar. Satılan mal ve hizmetlerle ilgili sübvansiyonlar, satış tarihindeki vade farkları, ihracatla ilgili dönem içinde ortaya çıkan kur farkları, vergi iadeleri brüt satışlar içinde gösterilir.

Diğer faaliyetlerden olağan gelir ve kârlar grubunda yer alan hesapların denetimi, işletmenin diğer faaliyetleri çerçevesinde elde ettiği gelir ve kârlardan oluşmaktadır.

Olağan dışı gelir ve kârlar hesaplarının denetimi, işletmenin olağan faaliyetlerinden bağımsız olan ve bu nedenle arızi nitelik taşıyan duran varlıkların satışlarından elde edilen kârlar ile olağan dışı olay ve gelişmeler nedeniyle ortaya çıkan gelir ve kârlardan oluşmaktadır.

Satış indirimleri hesaplarının denetimi, net satış hasılatına ulaşabilmek için brüt satışlardan indirilmesi gereken değerleri kapsamaktadır.

Satışların maliyeti hesaplarının denetimi, işletmenin dönem içindeki stok hareketleri ile satılan mamul, yarı mamul, ilk madde ve malzeme ile ticari mal gibi stokların ve satılan hizmetlerin maliyetini kapsar. Başka bir deyişle dönem içinde alıcılara satılan ya da devredilen mal ve hizmetlerin üretimi (imalatı) ya da satın alınması için yapılan tüm giderlerle ilgilidir.

Faaliyet giderleri hesap grubunun denetimi, işletmenin faaliyetlerinin sürdürülebilmesi için katlanmak zorunda olduğu, esas faaliyeti ile ilgili bulunan ve üretim maliyetlerine yüklenmeyen giderlerin denetiminden oluşmaktadır.

Diğer faaliyetlerden olağan gider ve zararlar hesaplarının denetimi, işletmenin diğer faaliyetleri çerçevesinde karşı karşıya kaldığı giderlerin denetiminden oluşmaktadır.

Finansman giderleri hesap grubunun denetimi, işletmenin doğrudan doğruya gider yazdığı borçlanma maliyetlerinin denetiminden oluşmaktadır.

Olağan dışı gider ve zararlar hesaplarının denetimi, işletmenin olağan faaliyetlerinden bağımsız olan ve bu nedenle sık sık ve düzenli olarak ortaya çıkması beklenmeyen işlem ve olaylardan kaynaklanan gider ve zararların denetiminden oluşmaktadır.