Çorap Tasarımında Ürün Geliştirme

Çorap İle İlgili Temel Kavramlar

Çorap Üretiminin Tarihi Gelişimi

Giysi insanın en temel ihtiyaçlarını oluşturan varlıklarından biridir. Giysi çeşitlerinden biri olan çorap için de sadece temel ihtiyaçları karşıladığını söylemek yetmez. Çoraba yüklenen amaçlar içinde insan sağlığı diğer özelliklerinin önü çıkmaktadır. Kullanım ömrü çok kısa olan çorap her insanın hayatı boyunca sayısını belirlemekte zorlanacağı kadar çok sayıda ve çok kereler kullandığı bir giysidir. Kullanıldığı yer açısında maruz kaldığı nem ve sürtünme ortamları ürünün hızla iş göremez hale gelmesine neden olmaktadır.

Çorap sözcüğü dilimize Arapçadan gelmiştir. Arapçaya da Farsçadan türeyerekten geçmiştir. “Gorab”, “curap”, jawrb ve Türkçede “çorap” olarak isimlendirilmiştir. Dünya dillerine bakıldığında Türkmenistan’da “jorap” İngiltere’de “sock”, Fransa’da “chaussette”, Almanya’da “Socke“, İtalya’da ise “calzino“ olarak isimlendirildiği görülmektedir.

1920 yılında Mısırda yapılan kazılarda elde edilen buluntularda Milattan sonra 3. ve 6. Yüzyıllara tarihlendirilen örme çorap örneklerine rastlanmıştır.

El örgüsü çorap, bugünkü biçimine 1589’da örgü makinesini icat eden William Lee sayesinde kavuşmuştur.

1930’lardan sonra bu çorapların yapımında naylon kullanılmaya başlanmıştır. Bu tarihten sonra kadın giyiminin değişmez bir parçası haline gelen naylon çorapların popülerliği 1960‘lara dek sürdürmüştür.

Amerika’da üretilen naylon çorap ilk kez 1940 yılında yapılan bir lansmanla satışa sunulmuştur.

II. Dünya Savaşı sırasında Dupont şirketi tarafından bulunan Nylon (poliamid) elyafı, esnekliği, aşınmaya karşı direnci ve örtücülüğü nedeniyle bayan çoraplarında aranan bir elyaf haline gelmiştir. Aynı dönemde Alman lGFarben firması da “perlon” adıyla bir poliamid lifi geliştirerek pazara sunmuştur.

Çorap Sektörü

Yüzyıllar boyu elde farklı araçlar kullanılarak örülen çoraplar, günümüzde modern makinelerde otomatik olarak üretilmektedir. Elle üretimden otomatik makinelere gelene kadar çorap üretiminde kullanılan malzemeler de gelişen teknolojiye ayak uydurarak çeşitlenmiştir.

Bu süreçte yün lifinden başlayan lif çeşitliliği pamuktan naylona ve bu lifleri ikame edecek yeni nesil liflerin bulunması ile akrilik, polyester, seacell, smartcell liflerinin kullanımına kadar gelmiştir.

Dünya Çorap İhracatı

Çin, Türkiye, İtalya, Almanya ve Hollanda, çorap ihracatının en yüksek olduğu ülkelerdir ve Pakistan, ABD, Belçika, Sırbistan, El Salvador ve Hırvatistan de önemli çorap ihracatçılarındandır.

Çorap Üretimi

Çorap Üretim Süreçleri

Çorap üretimi müşterinin sipariş ettiği ürünün üretimi ve yeni koleksiyon için ürün tasarım ve üretimi olmak üzere iki şekilde gerçekleşmektedir. Yeni koleksiyon için çorap tasarımı ileriki konularda anlatılacaktır. Bu kısımda müşteri siparişi doğrultusunda yapılacak olan çorap üretimi genel hatları ile açıklanacaktır.

  • Tasarım
  • Modellerin Müşteri Tarafından Seçilmesi
  • Numune Üretimi
  • Numune Onayı ve Siparişin Kesinleşmesi
  • Üretim
  • Burun Kapama
  • Yıkama ve/veya Boya
  • Ütü Paket
  • Kalite Kontrol

Kullanılan Malzemeler

Çorapların zemininde kullanılan iplikler ürünün özelliği dikkate alınarak seçilir. En çok kullanılanlar; Pamuk, Penye pamuk, Merserize pamuk, Yün, Kaşmir, İpek, Elastan, Tactel, Coolmax, Hollofil, Nylon, Rayon, Duraspun iplikleridir.

Çorap Üretiminde İş Sırası

  • Makineye İpliklerin Takılması
  • İpliklerin cağlığa yerleştirilmesi
  • İpliklerin kılavuzlardan geçirilmesi
  • Programı Makineye Yükleme
  • İlk Ürünü Örme
  • Numune ile İlk Ürünü Karşılaştırma
  • Desen Özellikleri
  • Desenin Doğru Yerleştirilmesi
  • Renk Uyumu
  • Doğru Desen Çizimi

Çorap Çeşitleri

Çoraplar, kullanım yerlerine ve boyutlarına göre çeşitlenmektedir. Ama her çorapta bulunması gereken alanlar aynıdır. Çorap 5 bölümden meydana gelmektedir. Bunlar lastik, konç olarak ifade edilen gövde, topuk, burun ve tabandır.

  • Soket Çorap
  • Kısa Çorap
  • Külotlu Çorap

Çorapların Kullanım Yerleri

Günlük çorap, Takım elbise çorabı, Bot çorabı, Genel kullanım amaçlı çorap, Değişik desenli çorap, Spora özel çoraplar, Dayanıklılık spor çorabı, Koşu çorapları, Bisiklet çorapları, Golf çorapları, Kayak çorapları, Tenis çorapları, Angora çoraplar, Gümüş çoraplar, Sağlık çorapları, Varis çorapları, Antibakteriyel çoraplar

Çorap Tasarımı ve Ürün Geliştirme

Çorap Tasarım Aşamaları

Çorap işletmelerinde koleksiyon çalışmaları tasarım departmanında gerçekleşmektedir. Pazar araştırmaları, trend analizlerine dayalı ilham kaynaklarının araştırılması ve akran değerlendirmesi kapsamında çorap üreten firmaların incelenmesi yeni koleksiyon hazırlığı kapsamında yapılan faaliyetlerdir.

Tasarım faaliyetleri sırasında malzeme, teknik, model ve kullanılacak desenlerin belirlenmesinin yanında çorabın üretimi sonrasında müşteriye sunuş biçimi de tasarlanmaktadır.

  • Tasarım Süreci
  • Desen Tasarımı
  • Model Tasarımı
  • Üretim
  • Çorap Tasarımları
  • Hikâye Panosu

Koleksiyon

Tasarım birimi, mevsimsel trendleri, tüketici taleplerini ve işletme hedeflerini dikkate alarak her mevsim için uygun ürün modelleri, renkleri ve desenleri tasarlamalıdır. Bunlar, tüketicinin ihtiyacına ve beklentilerine uygun olmalı, aynı zamanda işletmenin maliyet, üretim, pazarlama, finansman ve diğer faktörlere uygun olmalıdır.

Katalog

Çorap modellerinin fotoğraflarını, özelliklerini, beden çeşitlerini, renk ve fiyat bilgilerini içerebilir. Katalog, müşterilerin çorap seçimlerini kolaylaştırması ve çorap modellerini daha yakından incelemelerine olanak tanıması için tasarlanmıştır.

Tasarım Araştırmasının Amacı ve Önemi

Tasarım aşamasında, ürünün estetik ve fonksiyonel gereksinimleri, maliyet, üretilebilirlik ve pazar talepleri gibi faktörler dikkate alınmalıdır. Ürünün çizimleri ve modelleri oluşturulduktan sonra, ürünün üretim süreci, kalitesi ve kontrolü planlanmalıdır. Son olarak, ürünün pazarlama ve tanıtımı planı hazırlanmalı ve uygulanmalıdır.