Artistik Desen Çizimi

Çizim yapmak geçmişten günümüze insan yaşamının bir parçasıdır. Çizim, dolaysız ve gördüğümüzü hızlıca resmetmemize imkân veren bir sanat biçimidir. Batı sanatında figüratif anlayışa ve klasik yoruma göre çizim, biçimi aktarmanın en temel yoludur. Desen görülen, algılanan ve duyumsananların, düşünce ve kavramların çizimle, çizgi ile anlatılması, betimlenmesidir. Çizim dili sanatçılar tarafından, gözlemledikleri, hayal ettikleri, hatırladıkları ya da kopyaladıkları imajları kaydetmeleri, belgelemeleri ve bu imajların ana hatlarını belirlemeleri için kullanılmıştır.

Sanatçılar çizimi, eskiz, etüt şeklinde işlerinin ön çalışması olarak, hafızadaki projeleri kaydetmek, görsellerini oluşturmak amacıyla hızlı notlar şeklinde de kullanır.

Desen eğitimi temel desen görüşü, bilgi ve becerisini kazandıran bir eğitimdir. Desen eğitiminde yöntemin gözden geçirilmesi farklı yaklaşımlar açısından açıklayıcı olacaktır. Bütün/detay ve nesne/mekân ilişkileri üzerine yapılan çalışmalar ile görmenin eğitilmesi ve temsili çizebilme becerisinin gelişimi amaçlanmaktadır. Desen çalışmalarında iki boyutlu yüzey üzerine üç boyutlu derinlik etkisi veren perspektif yöntemi, görünümlerin birbiriyle oranı, biçimlerin indirgenmesi, sadeleştirme, tekrar ve dengesinin kurgulanmasıyla dış dünyanın analizinde temel yöntemler kullanılmış olur. Bu ifade yöntemleriyle daha ileri boyutta sanatsal bir yorumun ortaya çıkarılması amaçlanır. Anlaşılacağı üzere desen eğitimi aynı zamanda sanatsal bir desen ortaya çıkarabilmek için, doğru görüp çizebilme ve eleştirebilme gibi davranışları kazandırma amacını taşır. Birçok alanda kullanılabilecek yaratıcı davranışların, özgür, özgün düşünme, deneme ve üretme kapasitelerinin de geliştirilmesi açısından önemlidir.

İnsan anatomisini bilmek sadece resim alanında değil plastik sanatlar ve tasarımla ilgili diğer alanlarda da fayda sağlar. İnsan anatomisi bilmeyen mimar veya moda tasarımcısı düşünülemez. Anatomi yeterince algılanmadığında insana ilişkin üretimin niteliği de tartışmalı olacaktır. Moda tasarımında insan vücudunun tanınması, doğru, estetik ve işlevsel tasarımların ortaya çıkarabilmesi için önemlidir.

İnsan figürü çiziminde iki temel yaklaşım vardır. Yapısal yaklaşım bilimsel kurallara bağlı olarak sanatçının anatomik, teknik ve geometrik özelliklerine odaklanır. Anlatımsal yaklaşım ise, vücudun organik yapısının yerine onun içinde yatan niteliklerine, duygularına, karakterine odaklanır. Bu iki farklı noktadaki anlatım sanatçının yaratım ve yaklaşımına bağlı olarak eşlik eder.

Canlı modelden desen çalışırken, öncelikle kompozisyona karar verilmesi gerekir. Genel hatlarla modelin yerleşimi ve oranların belirlenmesiyle modelin anatomisinin yapısal ve plastik özelliklerinin araştırılması ve desene aktarılması gerçekleşir. Tonal dağıtım ve açık-koyu değerlerin uygulanmasıyla asıl detayların vurgulanması ve ön plana çıkarılması sağlanır.

İnsan vücudunun yapısının ve formunun kavranmasında tors, heykel ve büst kullanmanın önemli bir payı vardır. Sabit duran bir model, dikkatli ve rahat çizim yapmak için daha elverişlidir. Bunlar canlı modelden çalışmalara geçişte insan vücudunun üçüncü boyutunun ve bütünlüğü oluşturan içyapının birbiriyle olan ilişkilerinin kavranması açısından katkı sağlar. Heykel ve torstan yapılan çalışmalar sayesinde canlı modelin farkı anlaşılarak, çizime ve resme etkisinin sezilmesi sağlanır.

Moda eskizleri insan anatomisinin gerçek oranlarının değiştiği, bir duruş ve tavrı iletmek üzere gerçekleşen çizimlerdir. Eskiz serileri daha çok tasarıma ait koleksiyonu sunarken kullanılır. Eskizlerdeki kaygı giysiyi tanımlamanın ötesinde bir duruş veya tavrı sergilemek içindir.

Çizim için bir aracın ötesine geçen eskiz defterleri, ilk moda fikirlerinden son tasarımlara kadar çeşitli materyaller biriktirmek açısından sıkça kullanılır.

Desende ışık ve gölge, üç boyutlu biçimleri vurgulayarak hacim, alan ve derinlik hissinin yanı sıra doku ve rengi de verir.

Kompozisyon kadar figürün dengesi de önemlidir. İnsan figüründe denge, ağırlığın eşit dağılımının sonucu olup vücut kısımları vücudun dengesini korur.

Sanatsal perspektif resim kompozisyonlarında iki boyutlu resim yüzeyiyle, derinlikte üç boyutlu yanılsanan imgeler arasında biçimsel ilişkiler sağlar.

İnce ayrıntılı kıvrım ve kırışık dizisini akılda tutmak zor olduğu için sadece temel çizgi ve kırışıklıkları bulup sadeleştirilerek çizilmelidir.