Moda Tasarımında Yaratıcılık ve Özgünlük
Giriş
Tasarım kavramı düşünsel ve yaratıcı bir kavramdır. Tasarım süreci yaratıcılık ile başlayan ve ürün oluşumunun tamamlanmasına kadar devam eden bir süreçtir. Somut olarak bir ürün üreten tasarımcı, yaratıcı sürecinde edindiği bilgi ve tecrübeleriyle uygulama yapmaktadır. Çevresinde gördüğü görsel gerçeklikler bu aşamada etkili olarak hayal gücünü desteklemektedir. Tasarımcı dışarda gördüğü görsel nesneleri algılayarak ve kendi özgün ifadelerini de kullanarak yaratıcı bir süreç içerisine girer.
Moda Tasarımında Araştırma ve Stil Oluşturma
Moda, yaratıcı ve endüstriyel bir süreçtir. Dönemsel olarak değişen tüketici taleplerini karşılayan ve teşvik eden bir sistem olarak kitlesel kimlik ve ilişkilerin giysiler yoluyla ortaya koyulduğu kültürel bir alandır. Moda, kavram olarak popüler olanla ilgilidir. Her dönem tasarımcılar yeni, bilinmedik, özgün ve ilgi çekici ürünler ortaya çıkarmak için farklı ilham kaynakları aramaktadırlar. Tasarımcılar sürekli olarak yeni fikirler araştırmakta ve hayal güçlerini besleyebilecek kaynakları bir araya toplayarak uygun malzemeler ile güçlendirmek istemektedirler.
Moda Çiziminde Stil Oluşturma
Moda illüstrasyonu giysilerin doğru olarak sunulmasından ziyade fikirlerin aktarılmasını amaçlamaktadır. Bir tasarımın etkili olan stilini ve özünü çizimde anlatabilmek önemlidir. Bazı çalışmalar izleyicinin yorumuna bırakılarak çaba harcanmadan çizilmiş gibi görünmektedir. Ancak bu süreç göründüğü kadar kolay ilerlemeyen görselleştirme ve deneyim gerektiren bir stili ifade etmektedir. Moda tasarımlarında aktarılan teknik bilgiler (dikiş yerleri, pililer gibi) moda illüstrasyonlarında görülmeyebilir. Bu detaylar çizime eklendiğinde illüstrasyonda bir durağanlık olabilir. Bu süreç ayrı bir değerlendirme ve bakış açısı gerektirmektedir. Bu bakımdan tasarımcı açısından moda illüstrasyonu ve ürünün üretim aşamalarını takip eden üretim süreci farklı sorumluluklarda çalışma ve bakış açısı gerektirmektedir. Her iki süreçte de tasarımcı yaratıcı ve özgün kimliğini belirli ölçülerde yerinde kullanmalıdır.
Giysi Tasarımında Stil Oluşturma
Giysilerin form, renk ve kumaşlarında yenilik arayışı moda kavramının doğası gereği vardır. Her sezon belirlenen trendler giysilerde görülmektedir. Bu değişkenlikte yeni ürünler geliştirilmekte, teknolojinin sunduğu imkânlar ile farklı yaratıcı modeller ortaya koyulmaktadır. Dönemsel olarak değişebilen giysilerin etek ve kol boylarının uzunlukları, genişlikleri, kol özellikleri, beden formları ve diğer detaylar giysilerin stilini etkilemektedir.
Yeni kumaşlar ve ayrıca mevcut kumaşları daha hızlı ve verimli bir şekilde üretmek için teknoloji kullanılmaktadır. Birçok akıllı tekstil malzemesi moda tasarımına yeni bir bakış ve yaratıcılık getirmiştir. Teknolojideki birçok gelişme etkili ve modern yeniliklere neden olmaktadır.
Kombin Oluşturma
Kombin birbiriyle uyum sağlayarak görsel bir bütünlük oluşturabilecek giysi parçalarından oluşan bütün olarak tanımlanabilir.
Günlük yaşam içindeki tüm alanlar, özel gösteriler, moda çekimleri, toplantılar, davetler ve hatta film kostümlerinde giyilecek parçaların bu söz konusu alan ve yerlere uygun bir biçimde bir araya getirilmesi gerekmektedir. Bu kombinler belirli bir görünüm veya görüntü oluşturmak için giysi ve aksesuar bütünlüğünü kapsamaktadır. Kombin oluştururken klasik veya avangart parçalar kendi aralarında kombinleneceği gibi birbirinden çok ayrı stillere sahip parçalar da bir araya getirilerek kombin oluşturulabilir. Burada tasarımcının farklı parçaları toplayarak ortaya görsel bir bütünlük koyması yeni ve yaratıcı stiller oluşmasını sağlayacaktır.
Deneysel Moda Tasarımı
Moda tasarımında deneysel yaklaşımlar, tasarımcıların düşüncelerini ifade ederken birçok farklı materyali kullanarak ortaya çıkardığı çalışmalarında kendine özgü anlatım olanağı geliştirmesi ile oluşan yaratıcı bir süreçtir. Farklı malzemeler; seramik, kâğıt, metal, ahşap ya da doğal dokular olabileceği gibi atık malzemelerden elde edilmiş materyallerde deneysel moda tasarımında kullanılabilir.
Giysi tasarım süreci, doğası gereği dinamiktir ve devamlı değişmektedir. Tarih boyunca kendini yenileme çabası; insanların yaşam tarzına, iklim koşullarına ve olası malzeme imkânlarına göre şekillenmiştir. 20. yy, sanatın tasarıma etkisi ve sanatsal tasarım kavramının ortaya çıkması ve önem kazanmasıyla “yeni” kavramına bakış açısı değişmiş, bilindik ifade biçimlerinin dışına çıkan çağdaş bir tasarım anlayışı ortaya çıkmıştır.
Giyilebilir Sanat
Giyilebilir sanat kavramı bir giysinin giyim amacı dışında da nitelendirilerek, sanat veya sanatsal anlam taşıyan bir bir giysi nesnesini ifade etmek için kullanılmaktadır. Giyilebilir Sanat “Artwear, Wearable Art, Art to Wear” gibi ifadelerle bilinmektedir. Giyilebilir sanat ürünleri günlük yaşamda kullanılabileceği gibi, görsel sanat düzenlemelerinde sanat eseri olarak da sergilenebilmektedir.
Bauhaus hareketi, tasarım ve sanata katkı açısından 20. yüzyılın en önemli gelişmelerinden biri olarak kabul edilebilir. Bauhaus'un dünya çapındaki etkisi kuruluşundan bugüne kadar tasarım, mimari ve güzel sanatlar alanlarında olmuştur. Bauhaus ekolüne ait bakış açısı günümüz mimarlık ve tasarım anlayışında ve birçok plastik sanat alanında derin etkiler yaratmaya devam etmektedir.
Giyilebilir sanat eserleri yer yer estetik kaygıdan uzaklaşarak kavramsal veya performans sanatlarıyla da ilişkilendirilmeketdir. Bu giysiler farklı bir performans eseri olarak bakıldığında biçim ve form algısı değişerek sergilenebilmektedir.
Lif Sanatı (Fiber Art)
Farklı tekstil materyallerinin farklı tekniklerle uygulamaları ile oluşturulan tekstil ürünleri sanatsal ürün olarak tanımlanabilmektedir. Lif sanatında çeşitli tekstil malzemelerinin yeni bir plastik form veya anlam ileten bir nesne olarak, bilinen tekstil alanı dışında yaratıcı şekilde ortaya koyulan eserler, sanat çalışması kapsamında ele alınmaktadır. Tekstil sanatı olarak ortaya koyulan bu eserler üç boyutlu bir ifade aracı olarak görülmektedir. Bilinen kullanımlarının dışında yeni ve farklı bir açıdan değerlendirilerek bir iletişim şekli ya da bir düşünme biçimi olarak anlam taşımaktadırlar.
Lif Sanatı, bilinen klasik tekstil anlayışlarından uzaklaşarak malzeme, form, renk ve doku açısından farklılaşarak çağdaş plastik sanat nesnelerini lif ve tekstil malzeme veya yöntemleriyle ortaya koyar. Tekstil malzemesinin yaratıcı bir süreçten geçerek bilinen tekniklerin aşılması ve hemen her türlü malzemeyle sanatçının yaratıcı özgün kimliği ile ortaya koyduğu eserlerden oluşur.