Moda Çizimine Giriş

İllüstrasyon Nedir?

13. yüzyılda ‘parıltı’ (dikkat çeken) anlamına gelen illüstrasyon sözcüğü, 15. yüzyılın başında ‘belirti, gösterge’ olarak tanımlanmaktadır. Eski Fransızcada; ‘görünüm’, Latincede; ‘ışıltılı sunum’, edebi yazı dilinde ‘aydınlatmak’, ‘açıklığa kavuşturmak, açıklamak, sunmak’, günümüz İngilizcesinde de ‘örnekleme’ anlamına gelmektedir. İllüstrasyon için; çizim yapmak, tasarlananı hatta fikirleri iletmekte işe yarayan evrimsel bir araç da denilebilir.

Bilimsel ve Teknik İllüstrasyonlar

Genellikle, botanik, mekanik, jeoloji gibi uzmanlık alanları içinde öğretici ve tanımlayıcı amaçlarla yapılan açıklayıcı ve ayrıntılı illüstrasyonlardır. İllüstratör; daha önemli olanı vurgulamak için, gerektiğinde sadeleştirme ve gerçeklik duygusunu etkilemeyecek kadar abartma yöntemlerine başvurarak, bir fotoğraf makinesinden daha fazlasını yapabilir.

Basın - Yayın İllüstrasyonları

Basın-yayın illüstrasyonları genellikle basın ve yayın organlarınca kullanılan illüstrasyonlardır. Bunlar gazete, afiş, dergi, poster ve kitap gibi yayın araçlarında görülürler.

Reklam İllüstrasyonları

Ticari kaygının olduğu ürünlerin üretiminden pazara sunulup tüketiciye ulaşmasını sağlama sürecinde başvurulan illüstrasyonlardır. Bir ürün ya da hizmeti tanıtmaya yönelik yapılan bu tür çalışmalarda ayrıntılar dikkat çeker. Sinema, tiyatro ve konser afişlerinde, besin ambalajlarında uygulandığı gibi bir ürünün tanıtımı ve satışına yönelik olarak da kullanılır.

Medikal (Tıbbi) İllüstrasyonlar

İllüstrasyon, tıp bilimi içinde başlangıcından bugüne dek etkin olarak yer almakta olan bir sanat dalıdır. Başta eğitim ve bilimsel amaçlar olmak üzere birçok alanda illüstrasyonu etkin olarak kullanmak, günümüz tıp biliminde artık bir zorunluluk haline gelmiştir.

Moda İllüstrasyonları

Moda illüstrasyonları ya da moda çizimleri insan figürünü baz alarak hazırlanmış etkili, çarpıcı ve genellikle abartılı resimlemelerdir. Moda çizimlerinde geçmişte öne çıkan amaç terziye dikilecek modeli tanımlamakken, günümüzde bu amaç reklam ve satıştır. Ancak moda illüstrasyonu sadece reklam amaçlı değildir. Bazen bir katalogun içinde yer alabilir. Moda çizimleri, fotoğrafın modada kullanılmasına kadar olan süreçte modanın tanıtımında ve basında tercih edilmiştir.

Tarihçe

İllüstrasyon fikrinin ilk olarak soylu ailelerin, kendilerini resmettirerek kalıcı hale getirme isteğinden çıktığı söylenebilir. Bu resimlere bakıldığında, dönemin giyim anlayışının, kıyafetlerde kullanılan kumaşın, malzemenin, dikimde kullanılan teknik ve biçimin oldukça gerçekçi bir biçimde ifade edildiği görülür. Tabi ki bu resimler ait olduğu dönemin giyim anlayışının yansıtıldığı önemli birer belge niteliği taşımaktadırlar. Avrupa’da başta Paul Poiret olmak üzere Jacques Doucet, Doeuillet, Fortuny, Paquin gibi birçok tasarımcı moda eğilimlerinin oluşmasını sağlayarak, dönemin moda dergilerinde varlık göstermişlerdir.

Sanat Akımlarının Moda İllüstrasyonlarına Etkisi

Sanat akımları birçok sanat alanını etkilediği gibi moda illüstrasyonlarında da yadsınamayacak değişimlere yol açmış ve açmaya devam etmektedir. Moda ile doğrudan etkileşimini gözlemleyebildiğimiz dört sanat akımından bahsetmek mümkünken moda illüstrasyonu için durum daha farklıdır. Kübizm, Sürrealizm, Fütürizm ve Konstrüktivizm sanat akımları modaya yön vermiş akımlardır.

Giyim ve Moda

İnsanoğlunun varoluşundan bu yana ihtiyaç duyduğu temel gereksinimleri; barınma, beslenme ve giyinmedir. Örtünmeye duyulan ihtiyacın eski çağlarda insanların vücutlarını doğanın etkilerinden koruma düşüncesinden doğduğu söylenebilir. Daha sonra bu durum ihtiyaçtan öteye giderek üretimtüketim ilişkisi çerçevesinde gelişmelere malzeme olmuştur. Giyinmek; nefes almak, yemek yemek ve uyumanın ardından gelen, insanların dördüncü bedensel ihtiyacı olarak insan bedeninin hissettiği en temel hazlardan birisidir.

1900’ler

20. Yüzyılda moda çizimlerinde büyük gelişmeler görülmeye başlanmıştır. Modanın sanat ile birlikte anılmasına sebep olan Paul Poiret’in daha 1913 yılında “Ben bir sanatçıyım, giysi üreticisi değil.” demesi ve tasarımlarını illüstratörlere çizdirmesi, bu illüstrasyonlarda sanat akımları ve stillerinin etkisinin gözlemlenmesi sanat akımlarının moda illüstrasyonlarına olan etkisinin belirgin örnekleridir.

2000’ler

21. Yüzyıla gelindiğinde, modern yaşam, teknoloji ve dijitalleşmenin etkileri Moda çizimlerine de yansımıştır. Günümüzde ise her ne kadar reklam amaçlı olmasa da illüstrasyon geleneğinin, modern insanda gelişen sanat anlayışı ile güncel hale geldiğini ve çeşitli tekniklerin bir arada kullanılarak daha yenilikçi yaklaşımlar yakalandığını söylenebilir. Dijital gelişmelerin yanı sıra sanatsal ifade biçimlerinin yeni bir hale evrilmesi sanatçıları etkilemiştir. Moda illüstrasyonu bakımından da, son dönem illüstratörlerinin çalışmalarında bu dijital gelişmelerin etkileri açıkça gözlemlenebilmektedir.