Arz ve Talep
Piyasanın Tanımı
Piyasa, herhangi bir mal veya hizmeti satın almak veya satmak amacıyla birbirleri ile ilişki kuran tüketici ve üreticilerin bir grubudur.
Piyasanın Talep Yönü
Piyasanın talep yönünü, herhangi bir mal veya hizmeti satın almak isteyenler oluşturmaktadır.
Bireysel Talep ve Bireysel Talep Eğrisi: Bireysel talep, herhangi bir tüketicinin belirli bir dönemde bir mal veya hizmetten satın almaya istekli olduğu toplam miktardır.
Talebi Etkileyen Faktörler ve Talep Fonksiyonu: Belirli bir mal veya hizmetin talep edilen miktarını, malın kendi fiyatı, tüketicinin gelir düzeyi, ikame malların fiyatı, tamamlayıcı malların fiyatı, tüketicinin zevk ve tercihleri, beklentileri ve tüketici sayısı etkilemektedir.
Talepteki Değişme ve Talep Edilen Miktardaki Değişme: Bir malın kendi fiyatının değişmesi o malın talep edilen miktarını etkilemektedir. Yani, malın kendi fiyatı değişince aynı talep eğrisi üzerinde hareket edilmektedir. Ancak, malın kendi fiyatının dışındaki talep edilen miktarı etkileyen faktörlerden birinin değişmesi talep eğrisinin bir bütün olarak yer değiştirmesine sebep olacaktır. Dolayısıyla, tüketicinin gelir düzeyi, ikame malın fiyatı, tamamlayıcı malın fiyatı, tüketicinin zevk ve tercihleri, beklentileri ve tüketici sayısından herhangi birinin değişmesi talep eğrisini bir bütün olarak sağa veya sola doğru kaydıracaktır.
Piyasa Talebi ve Piyasa Talep Eğrisi: Bazen tüketiciler bir malı diğer kişilerden farklı olabilmek veya başkaları da satın aldığı için talep edebilirler. Böyle durumlarda talep eğrisi yine negatif eğime sahip olmaktadır. Fakat, söz konusu malı alan tüketici sayısı talep edilen miktarı etkilemektedir. Bu mallara snop mallar ve bandwagon mallar örnek verilebilir.
Talep kanununun istisnası: Giffen malı veya Veblen mallarda talep kanunu geçersiz olmaktadır.
Tüketici sayısının istisnası: Snop mallar ve Bandwagon mallar bu duruma örnek verilebilir.
Piyasanın Arz Yönü
Piyasanın arz yönünü, herhangi bir mal veya hizmeti satmak isteyenler oluşturmaktadır. Piyasanın arz yönü de bireysel ve piyasa arzı olmak üzere ikiye ayrılır.
Bireysel Arz ve Bireysel Arz Eğrisi: Bireysel arz, herhangi bir üreticinin belirli bir dönemde bir mal veya hizmetten satmaya istekli olduğu toplam miktardır. Bireysel arz eğrisi, arz edilen miktarı etkileyen malın kendi fiyatının dışındaki faktörler veri iken, üreticinin belirli bir dönemde, o maldan çeşitli fiyat düzeylerinde satmaya istekli olduğu miktarları gösterir.
Arzı Etkileyen Faktörler ve Arz Fonksiyonu: Belirli bir mal veya hizmetin arz edilen miktarını, malın kendi fiyatı, diğer malların fiyatı, girdilerin fiyatı, teknoloji, vergiler ve sübvansiyonlar, üreticilerin beklentileri ve firma sayısı etkilemektedir.
Arzdaki Değişme ve Arz Edilen Miktardaki Değişme: Bir mal veya hizmetin kendi fiyatının değişmesi o malın arz edilen miktarını etkiler. Malın kendi fiyatı değişince aynı arz eğrisi üzerinde bir hareket olmaktadır. Mal veya hizmetin kendi fiyatının dışındaki arz edilen miktarı etkileyen faktörlerden birinin değişmesi ise arz eğrisinin bir bütün olarak sağa veya sola doğru kaymasına yol açar. Yani, diğer malların fiyatı, girdilerin fiyatı, teknoloji, vergiler ve sübvansiyonlar, üreticilerin beklentileri ve firma sayısından herhangi birinin değişmesi arz eğrisini bir bütün olarak yer değiştirecektir.
Piyasa Arzı ve Piyasa Arz Eğrisi: Piyasa arzı, bir piyasada bulunan tüm üreticilerin belirli bir dönemde bir mal veya hizmetten satmaya istekli oldukları toplam miktardır. Piyasa arz eğrisi, arz edilen miktarı etkileyen malın kendi fiyatının dışındaki faktörler sabitken, tüm üreticilerin belirli bir zaman diliminde, o maldan farklı fiyat düzeylerinde satmaya istekli oldukları toplam miktarları gösterir.