Havacılık Faaliyetleri İçin Meteorolojik Gözlemler
Meteorolojik faktörlerin uçuşun güvenliği ve ekonomikliği üzerine çok büyük etkisi vardır. Bu etkileri en aza indirmek ve havacılık faaliyetlerini desteklemek üzere havacılık am PECI gözlemi, meteorolojik şartlarda belirli değişikliklerin olması durumunda hazırlanan ve yayınlanan gözlem mesajdır. Kullanıcılara mevcut atmosferik şartlarla ilgili bilgi vermektedir. Standart formatta hazırlanmakta olup içerdiği bilgi ve gruplar METAR gözlemi ile aynıdır. SPECI gözleminin de havacılık sektörüne önemli katkısı mevcuttur. Mevcut şartların yanı sıra gözlemin bir önceki gözlemle karşılaştırılması ile meteorolojik şartların gidişatı hakkında bilgi elde edilir.
Volkanik aktiviteler gözlemlendiğinde, havacılık amaçlı hazırlanan meteorolojik mesajlar ile derhal sektördeki kullanıcılarına sunulmaktadır. Volkanik aktivitelerin verildiği meteorolojik gözlem mesajlar; METAR/SPECI, SIGMET, Önemli Hava Kartları ve Volkanik Aktivite Raporlarıdır. Rapor, patlama ve sonrasında atmosfere salınan kül bulutu ile ilgili bilgileri içermektedir. Bir havalimanı meteoroloji ofisi tarafından volkanik külün gözlemlenmesi durumunda bu hadise VA (Volcanic Ash) kısaltmasıyla METAR veya SPECI mesajında verilir. Volkanik aktivite hem tahmin edildiğinde hem de gözlemlendiğinde SIGMET mesajı hazırlanır ve yayınlanır. Mesajda FIR sahasında gerçekleşen volkanik patlamayla ilgili; volkanın veya dağın adı, patlama saati, gözlemlendiği havalimanı, volkanik kül bulutunun yüksekliği ve hareket yönüyle ilgili bilgiler verilmektedir. Önemli hava olayları kartı tahmini meteorolojik şartları içermekle birlikte volkanik patlamaya ait bilgiler yer alır. Volkan gözlemevleri, patlama öncesi önemli volkanik aktiviteyi veya kesilmesini, volkanik patlamayı veya bu patlamanın kesilmesini ve volkan kül bulutunu gözlemlerler ve ilgili yerlere bildirirler.
Atmosfere salınan maddeler, jet motorlarının arızalanmasına ve uçuş görüş mesafesinin düşmesine neden olmaktadır. Dolayısıyla uçuş güvenliği ve ekonomisi üzerinde negatif bir etkisi vardır. Mevcut şartları ortaya koyan bu mesajlar çok önemlidir. Ayrıca volkanik aktivite raporları, VAAC tarafından hazırlanan gözlemlerde girdi olarak kullanılırlar. Volkanik aktiviteyi tehlikeli yapan neden, patlamadan sonraki oluşan volkanik kül bulutudur. Oluşan kül bulutu sıcaklığında etkisiyle atmosferin yüksek seviyelerine ulaşır. İşte burada kuvvetli yüksek seviye bulutlarıyla çok uzak noktalara ulaşabilirler. Yani sadece meydana geldiği bölgeyi değil taşınmayla büyük sahaları etkileyebilmektedirler.
Uçuş halindeki bir hava aracından yapılan bir veya daha fazla meteorolojik elementin (parametre veya olay) değerlendirilmesini içeren mesajlara hava aracı gözlemleri denmektedir. Uçuş esnasındaki meteorolojik bilgileri içeren rapordur. Yani uçağın, uçuşu esnasında maruz kaldığı aktüel hava koşullarını içerir. Rutin ve Özel hava aracı gözlemleri olarak ikiye ayrılır. Rutin hava aracı gözlemi; hava araçları üzerinde bulunan meteorolojik ölçüm cihazları tarafından belirli zaman aralıklarıyla yapılan gözlemdir. Özel hava aracı gözlemi ise pilotlar tarafından yapılan gözlemlerdir. Her iki gözlemle elde edilen parametre ve olaylar yerdeki alıcılara veri bağlantısı ile veya inişten sonra pilot raporları ile (PIREP) ilgili birimlere iletilir. Bu raporlar, ilgili tüm uçuşlar için ulusal ve uluslararası düzeyde yayınlanır. Böylece diğer hava araçlarının gerekli önlemleri almaları sağlanır.