Meslek Hastalıkları Etmenleri
Giriş
İşle ilgili hastalıklarda temel etken iş yeri dışındadır. İşe girmeden önce var olan veya çalışırken ortaya çıkan herhangi bir sistemik hastalık yapılan iş nedeniyle daha ağır seyredebilmektedir.
Meslek Hastalıklarının Sınıflandırılması
Bir hastalığın meslek hastalığı olarak kabul edilebilmesi için hastalık ve meslek arasında nedensellik bağının bulunması gerekir. Meslek hastalıklarının tipleri ve sınıflandırılması nedensellik bağının kurulmasına ve hastalığın işin yürütüm şartlarından kaynaklanıp kaynaklanmadığının anlaşılmasına yardımcı olması açısından önem taşır
Çalışanlar arasında meslek hastalıklarından en sık görülenleri,; kalp damar hastalıkları, kronik akciğer hastalıkları, kas -iskelet sistemi hastalıkları gibi kronik ve degeneratif hastalıklarıdır.
Meslek hastalıkları sınıflandırılırken, etkilediği organlara göre ve hastalığa neden olan etkene göre değerlendirilir.
Türkiye'de meslek hastalıkları 5 grup halinde sınıflandırılmaktadır. En sık görülen deri hastalıkları ve solunum sistemi hastalıklarıdır.
Kimyasal Maddelere Bağlı Meslek Hastalıkları
Kimyasal risk etmenleri, toksik, çok toksik ve zararlı olmak üzere üç ana başlıkta toplanırlar. Kimyasal maddelerin bir kısmı kanser oluşumuna neden olabilirler.
Mesleki Cilt Hastalıkları
Mesleki deri hastalıkları genellikle eksojen ajanlara bağlı olarak gelişen ekzam türü hatalıklardır. Ayrıca deri kanserleri de az görülmezler. Bundan dolayı kanser dönüşen ve dönüşmeyen deri hastalıkları olarak iki grupta değerlendirilirler.
Pnömokonyoz Ve Diğer Mesleki Solunum Hastalıkları
Mesleki solunum sistemi hastalıkları inhalasyon yoluyla akciğerlere kadar ulaşan buharlar, tozlar, kimyasal ve biyolojik ajanların oluşturdukları hastalıklardır. En fazla iş gücü kaybına neden olan gruptur.
Biyolojik Etmenlere Bağlı Meslek Hastalıkları
Mesleki bulaşıcı hastalıklar, sağlık çalışanları, gıda sanayiinde çalışanlar, tarım sektörü gibi alanlarda çalışanlarda görülen biyolojik ajanların bulaşması ve oluşturduğu daimi tahribat sonucu meydana gelen hastalıklardır.
Meslek Hastalıklarının Sınıflandırılması
KimyasaI Etkenler
MetaIler ve metalsiler, gazlar, çözücüler, asit ve alkali maddeler, pestisitler
FizikseI Etkenler
GürüItü, titreşim, termal konfor, aydınlatma, iyonize ve iyonize, olmayan Işınlar, alçak ve yüksek basınç
BiyoIojik Etkenler
GeneIIikIe bakterilerin, virüslerin ve parazitlerin neden olduğu hastalıklardır
Psikososyal Risklere Bağlı Meslek Hastalıkları
PsikososyaI risk etmenlerine bağlı oluşan hastalıklarda günümüzde en fazla karşılaşılan durumlardan biri olan mobbing kişilerin mutsuzluklarına aile mutsuzluğuna ve hatta çevresel mutsuzluğa ve iş gücü kayıplarına neden olamakta hatta psikosomatik rahatsızlıkların oluşmasına neden olmaktadır.
Meslek Hastalıklarında Yükümlülük ve Sorumluluklar
Meslek hastalıklarında kişilerin ve çalışanların çeşitli yükümlülükleri ve sorumlulukları vardır. Her keşim kendi etki alanını İYİ bilmeli ve ona göre davranmalıdır. Herhangi bir tanı veya ön tanı durumunda ilgili birimlere bildirimde bulunmalıdırlar.
ÇaIışanIarın gördükleri bir tehlikeyi bildirmeleri, o tehlikeyi ortadan kaldırmaları için gerekli tek yoldur.
ÇaIlşanIar tehlikeyi bildirdikten sonra o tehlikenin ortadan kaldırılması işverenin yükümlülüğüdür.
İşveren, çalışanların işle ilgili sağlık ve güvenliğini sağlamakla yükümlü olup bu çerçevede; Çalışana görev verirken, çalışanın sağlık ve güvenlik yönünden işe uygunluğunu göz önüne alır. Mesleki risklerin önlenmesi, eğitim ve bilgi verilmesi dâhil her türlü tedbirin alınması, organizasyonun yapılması, gerekli araç ve gereçlerin sağlanması, sağlık ve güvenlik tedbirlerinin değişen şartlara uygun hale getirilmesi, mevcut durumun iyileştirilmesi için çalışmalar yapar.
İşyeri dışındaki uzman kişi ve kuruluşlardan hizmet alınması, işverenin sorumluluklarını ortadan kaldırmaz.
ÇaIlşanIarın iş sağlığı ve güvenliği alanındaki yükümlülükleri, İşverenin sorumluluklarını etkilemez. işveren, iş sağlığı ve güvenliği tedbirlerinin maliyetini çalışanlara yansıtamaz.