Mesleki Kas İskelet Sistemi Hastalıkları

Hareket sistemi olarak ta adlandırılan kas iskelet sistemi (KİS); kemikler, eklemler ve kaslardan oluşur.

Kas iskelet sisteminde, yapılan iş veya iş yeri şartlarına bağlı olarak gelişen bozukluk veya fonksiyon kayıplarına mesleki kas iskelet sistemi hastalıkları denir.

Mesleki KİS hastalıkları, iki farklı şekilde ortaya çıkabilir;

Akut KİS problemleri hareket sistemine ait yapıların güçlü ve ani olarak aşırı yüklenmesi ile başlar.

Uzun bir zaman sürecinde gelişen hastalıklar, kronik uzun süreli problemler olarak ortaya çıkar.

Sürekli tekrarlanarak, çalışanın biyomekanik kapasitesini aşan ve travma oluşturan hareketler sonucunda eklem, kas, kiriş ve diğer yumuşak dokularda bozulma, fonksiyon kaybı ve ağrı ile seyreden sendromlara birikimsel travma hastalıkları denir.

BTH'da; ağrı, hassasiyet, kuvvet kaybı, şişlik ve uyuşukluk sık görülen bulgulardır. Bu durum, hareket kısıtlanmasına yol açar. Hareketsiz kalan eklem veya kaslarda, zamanla kalıcı bozukluklar ortaya çıkar.

Üst ekstremitede omuz, kol, dirsek ve el klinik açıdan önemli olan ve fonksiyonel kayıplarla sonuçlanan patolojilerin ortaya çıktığı bölgelerdir. Boyun ve omuzda kronik ağrı, omuz, kol ve el kaslarına ait tendinitler, el bileği çevresindeki kiriş kılıflarında tenosinovitler görülebilir.

Alt ekstremitede; diz, kalça, ayak bileği gibi büyük eklem tutulumları ortaya çıkan diğer sorunlardır. Diz ekleminde menisküs ve bağ yırtıkları sık görülen klinik problemlerdir.

Kasların sonlanma bölgelerinde, kemiğe tutunduğu bağ dokusu yapısında olan kısma tendon veya kiriş denilir. Bu yapılarda, tekrarlayan gerilme, kasılma, sert yüzeyle temas veya titreşim hareketleri sonucu enflamasyon gelişir. Bu duruma tendon iltihabı anlamında tendinit denir.

İşle ilgili bel ağrıları, özellikle fiziksel güce dayalı çalışanlarda sık görülür.

Akut yaralanmalar, sıklıkla ağır bir yükün kaldırılması ya da taşınması gibi bir kez aşırı yüke maruz kalma ile meydana gelir. Kişinin günlük hayatını devam ettirmesine engel olabilecek kadar şiddetli bel ağrısı ortaya çıkar.

Başlangıçta, hastalığa sebep olan etken faktörlerinin düzeltilmesi, aşırı yüklenme ve postür bozukluklarının önlenmesi ve istirahat, bulgularının düzelmesi için çoğu zaman yeterlidir.

Omurga bölgesinde ağrıya neden olan bir diğer etken de bel fıtıkları olarak bilinen disk dejenerasyonudur. Kronik olarak omurganın yüklenmesine bağlı gelişir.

Mesleki KİS hastalıkları için risk faktörleri; ağır efor, uygunsuz pozisyon, uzun süre aynı pozisyonda kalma, tekrarlanan hareketler, çevresel faktörler ve psikososyal faktörler olarak sıralanır.

Mesleki KİS hastalıklarından korunma ve tedavi açısından alınabilecek en temel önlem, hareket sistemine ait dokuların yük taşıma kapasitesi ile işin gerektirdiği yüklenmeyi dengede tutabilecek çalışma şartlarının oluşturulmasıdır.

İdeal insan-makine-çevre sistemi etkileşimini sağlayan ergonomi bilimi, mesleki KİS hastalıklarının önlenmesinde önemli bir yere sahiptir.

İşe giriş muayeneleri ve peryodik muayene ve kontroller yapılarak, iş ve iş yeri ile ilgili aksaklıklar tespit edilmeli ve işçi ve işverene bilgi verilmelidir.