Medeni Hukuka Giriş

Medeni Hukukun Anlamı

Hukuk Kavramı

Hukuk, sosyal yaşamda kişilerin davranışlarını ve birbirleri ile olan ilişkilerini düzenleyen, uyulması devlet zoruna (yaptırımına) bağlanmış olan kurallar bütünüdür.

Sosyal yaşamda kişilerin davranışlarını ve birbirleri ile olan ilişkilerini düzenleyen kurallar yalnızca hukuk kurallarından ibaret değildir. Din, ahlak, görgü, örf ve adet kuralları da bu amaca hizmet ederler. Ancak bu kurallara uygun davranılması, devlet zoruna (maddi yaptırıma) bağlanmamıştır.

Medeni Hukuk Kavramı

Özel hukukun bir dalı olan medeni hukuk, hukuk biliminin temelini teşkil eden bir hukuk dalır.

Medeni hukuk, bir ülkedeki vatandaşların kişisel durumlarını, aileleriyle olan ilişkilerini, mallar üzerindeki hak ve yetkilerini, diğer kişilerle olan borç ilişkilerini, ölümlerinden sonra malvarlıklarında bulunan hak ve borçların akıbetini düzenleyin kurallardan oluşur.

Medeni Hukukun Konusu

Kişiler, aile, borçlar, eşya ve miras hukukuna ilişkin meselelerin hepsi, medeni hukuk kapsamında yer alır.

Medeni Hukukun Düzenleniş Tarzı Bakımından Çeşitli Sistemler

Medeni hukukun düzenlenişi bakımından başlıca beş hukuk sistemi mevcuttur.

Bu sistemler Roma- Germen hukuk sistemi, İslam hukuku sistemi, Anglosakson hukuk sistemi, sosyalist hukuk sistemi ve Uzak Doğu hukuk sistemidir.

Türkiye'de Medeni Hukuk Alanında Kanunlaştırma Hareketleri

Türk Kanunu Medenîsi'nin yürürlüğe girmesine kadar İslam Hukuku bizim hukuk sistemimizin de temelini teşkil etmiştir.

Osmanlı İmparatorluğu’nda özel hukuk, İslam dini esaslarıa dayanıyordu.

1839 yılında Tanzimat Fermanı olarak bilinen Gülhane Hatt-ı Şerifi'nin okunmasıyla başlayan modernleşme ve yenileşme dönemi ile birlikte, özel hukuk alanında kanunlaştırma yoluna gidilmiştir.

Bu kanunların en önemlisi Ahmet Cevdet Paşa’nın başkanlığındaki komisyon tarafından hazırlanan ve kısaca Mecelle olarak anılan kanundur.

1926 tarihinde Türk İsviçre Medeni Kanunu’nu iktibas eden Türkiye, RomaGermen hukuk sistemine dâhil olmuştur.

Ülkemizde şu an yürürlükte bulunan Medeni Kanun, 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu ve 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'dur.

Türk Medeni Kanunu'nun Sistematiği ve Özellikleri

1030 maddeden oluşan 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu, bir başlangıç (m. 1- 7) ile dört kitaptan oluşur. Bunlar sırasıyla Kişiler Hukuku (m. 8-117), Aile Hukuku (118-494), Miras Hukuku (495-682) ve Eşya Hukuku (683-1027) dur.

Medeni hukukun bir alt dalı olan borçlar hukuku bu Kanun’da değil, ayrı bir Kanun’da düzenlenmiştir (6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu). Hâlbuki pek çok ülkede tüm medeni hukuk ilişkileri tek bir kanunda toplanmıştır.

Medeni hukuka ilişkin meseleler iki ayrı Kanun'da düzenlenmiş olsa da, bu ayrılık sadece biçimsel bir ayrılık olup bu iki Kanun aslında birbirine bağlı metinlerdir. TBK, TMK'nın beşinci kitabı olup onun tamamlayıcısıdır. Hatta 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'da TTK'nın ayrılmaz bir parçasdır.

TMK (ve dolayısıyla TBK), demokratik, bireyci, özgürlükçü, liberal, sosyal, laik, halkçı, millî ve genel bir kanundur.