İstatistik

Verilerin toplanması, derlenmesi, özetlenmesi, sunumu, analizi ve aynı zamanda verilerden geçerli bir sonuç çıkarılması istatistik dalının başlıca ilgi alanlarıdır. Bir istatistiki araştırmaya konu olmuş tüm birimlere ana kütle denir. Ana kütleden tesadüfi olarak seçilerek oluşturulan kümeye de örnek denir. Veri kelimesi ingilizcede data kelimesinden gelmektedir. İstatistiki bir gözlem sonucu olay veya nesnelerin ölçülebilen özelliklerine veri denir. Veriler sayısal ve sayısal olmayan veriler olarak ikiye ayrılır.

İstatistiki bir gözlem sonucu verilerin rasgele kaydedilmesiyle oluşan seriye kaba veri seti denir. Verilerin büyükten küçüğe ve küçükten büyüğe sıralanmasıyla oluşan seriye de basit seri denir. Verilerin çok sayıda olması durumunda daha anlaşılır olmaları için sınıflandırılma ve gruplandırılma yapılır. Verilerin grafiksel olarak sunulması veriler üzerinde yorum yapmayı kolaylaştırır. Grafiksel gösterilişte sütun grafiği, daire grafiği ve histogram en çok tercih edilenlerdir.

Merkezi eğilim ölçüleri, "merkeze yığılma ölçüleri" olarak da ifade edilmektedir. Aritmetik ortalama, mod, medyan, geometrik ortalama ve harmonik ortalama gibi nokta değerler merkezi eğilim ölçüleridir. Yani merkezi eğilim ölçüleri tek bir nokta belirtir. Bu nokta değerler verilerin yığılma noktaları olarak ilgilenen özelliğe dönük özetleme yapılmasında dikkate alınabilir.

Merkezi dağılım ölçüleri, "merkezden yayılma ölçüleri" olarak da ifade edilmektedir. Değişim aralığı, varyans, standart sapma ve değişim katsayısı gibi değerler merkezden dağılma ölçüleridir. Bu ölçüler, merkez ya da ölçüt olarak belirlenen noktalara göre verilerin yayılması, çeşitlenmesi veya farklılaşması hakkında bilgi verir.