Markanın Korunması

Marka; bir teşebbüsün mal veya hizmetlerini bir başka teşebbüsün mal veya hizmetlerinden ayırt etmeyi sağlaması koşuluyla, kişi adları dahil sözcükler, şekiller, harfler, sayılar, malların biçimi veya ambalajlarının gibi çizimle görüntülenebilen veya benzer biçimde ifade edilebilen, baskı yoluyla yayınlanabilen ve çoğaltılabilen her türlü işaretleri içerir.

Markalar, tescil amaçları, sahipleri ve bilinirlik ölçüsü esas alınarak farklı türlere ayrılmaktadır. Tescil amacına göre markalar; ticaret markası ve hizmet markası, markayı kullanma hakkına sahip kişiler açısından ise ferdi markalar; ortak markalar ve garanti markaları, bilinirlik ölçüsüne göre markalar; alelade ve tanınmış marka şeklinde sınıflandırılabilir.

Markanın en önemli özelliği bir mal veya hizmeti diğer mal veya hizmetlerden ayırt etmesidir. Marka bir mal veya hizmetin hangi teşebbüs tarafından üretildiğini, piyasaya sürüldüğünü ortaya koyar.

Markalar, tescil amaçları, sahipleri ve bilinirlik ölçüsü esas alınarak farklı türlere ayrılmaktadır. Tescil amacına göre markalar; ticaret markası ve hizmet markası şeklinde sınıflandırılabilir. Bir malın hangi işletme tarafından üretildiğini ya da piyasaya çıkarıldığını gösteren markalara ticaret markası denmektedir. Buna karşın herhangi bir mal üretmemesine karşın hizmet sunan teşebbüslerin kullandığı markalar ise hizmet markalarıdır. Dolayısıyla bir işletmenin hizmetini diğer işletmelerin hizmetlerinden ayıran markalara hizmet markası denir.

Bazı işaretlerin marka olarak tescil edilmesi hiçbir şekilde mümkün değilken, diğer bazı işaretlerinin tescil edilebilmesi için ise, bir marka sahibinin veya daha önce marka tescil başvurusunda bulunan bir kişinin itiraz etmemiş olması gerekir.

Mutlak tescil engeli taşıyan durumlar şunlardır: Marka olarak tescile şekli anlamda elverişli bulunmayan ve ayırt edici niteliği olmayan işaretler, ayni veya ayırt edilemeyecek kadar benzer işaretler, tasviri işaretler, meslek ve sanat adları, mala özgü karakteristik vasıflar, devlet veya uluslar arası organizasyonlara ait işaretleri içeren markalar, kamuya mal olmuş tarihi kültürel değerler, dini değerleri ve sembolleri içeren markalar, kamu düzenine ve genel ahlaka aykırı markalar.

Marka tescili Türk Patent'e yapılır. Türk Patent başvuruyu şekli şartların bulunup bulunmadığı ve mutlak ret nedenleri açısından inceler.

Şekli açıdan ve mutlak ret nedenleri açısından sorunsuz görülüp ilan edilen markalara, üçüncü kişiler bu başvurunun kendi markalarıyla veya marka başvurularıyla aynı veya benzer olduğunu ve kendi markalarının kapsadığı mal veya hizmetler için tescil edilmek istendiği gerekçesiyle itiraz edebilirler. Bu itiraz da Türk Patent tarafından incelenir.

Tescil aşamasından geçip tescil edilen bir marka sahibine münhasıran kullanma hakkı verir. Markanın beş yıl süreyle kullanılmaması bu markanın iptali sonucunu doğurur.

Marka devir, haciz, rehin lisans sözlleşmelerine konu olabilir, başkasına devredilebilir.

Tescilli markanın aynısının veya benzerinin aynı veya benzer mallarda kullanılması markaya tecavüz anlamına gelir.

Marka hakkı ihlal edilen kişi değişik hukuki yollara başvurabilir. Uğradığı zararın tazmin edilmesi için tazminat davası açabilir.