Marka Genişletme ve Ürün Hattının Genişletilmesi
Marka genişletme, işletmelerin aynı marka ismini kullanarak, farklı bir ürün sınıfında yeni bir ürünü pazara sunmasıdır. Bu stratejide temel amaç, mevcut ürünün sahip olduğu olumlu imajın kullanılmasıyla yeni ürünün başarı şansının artırılmasıdır. Yeni bir markanın yaratılması sırasındaki yüksek maliyetler ve karşılaşılacak olan risk, marka genişletme stratejisiyle azalacaktır.
Yatay ve Dikey Marka Genişletme: Marka genişletme yatay ve dikey olarak iki şekilde incelenmektedir. Yatay marka genişletme, işletmelerin aynı marka ismini kullanarak farklı ürün sınıflarında ürünleri pazara sunmasıdır. Dikey marka genişletme ise, firmaların aynı ürün sınıfında, benzer tüketici istek ve ihtiyaçlarının tatmin edilmesine yönelik, benzer faydaları sunan ürünlerin pazara sunulduğu ürün hattının genişletilmesidir.
Konumlandırma, dikey marka genişletme açısından çok önemli bir rol oynar. Aynı ürün sınıfında farklı pazar bölümleri için pazara sunulan ürünler dikey marka genişletmeye konu olduğundan, ürünlerin pazarda tüketiciler tarafından algılanan konumları, farklı pazar bölümleri arasındaki farklılıkları da öne çıkarır.
Marka Genişletmenin Nedenleri: Olumlu marka imajının yeni ürünlere aktarılması, pazarlama faaliyetlerinde etkinlik sağlanması, maliyetlerin düşürülmesi, yeni ürünlerin başarı şansının artması, firmalarınn toplamda gelirlerinin artması ve yeni bir pazara giriş riskinin azalmasıdır.
Marka Genişletmenin Riski: Bir marka ne zaman genişletilirse, ana markanın risk altına girdiği söylenebilir. Bu risk, yeni ürünün başarısızlığı durumunda, ana markanın imajının bozulmasıdır. Tüketiciler genişletme sonucunda pazara sunulan ürünü beğenmediklerinde, markaya olan güvenlerini ve olumlu tutumlarını kaybedebilirler.
Marka Genişletmenin Yönü: Aşağı yönlü marka genişletme yeni ürünün kalitesinin daha düşük olması, yukarı yönlü marka genişletme ise yeni ürünün daha yüksek kalitede olmasıdır.
Marka Değeri ve Genişletme İlişkisi: Marka değerinin yüksekliği, işletme ürünlerinin pazardaki başarısını olumlu etkiler. Benzer şekilde marka genişletmeyle ortaya çıkacak olan yeni üründe de başarı şansı artacaktır
Marka Genişletmenin Zamanlaması: Yeni ürünün çıkarılma zamanı belirlenirken pazar koşulları ve rakipler dikkate alınmalıdır.
Marka Genişletmenin Başarısını Etkileyen Etkenler: Ana ürüne ilişkin özellikler, pazarın özellikleri ve işletmenin uygulamaları başarıyı etkiler.
Ürün Hattının Genişletilmesi: Birbirleriyle ilişkili olan, aynı şekilde pazarlanan ve aynı temel faydayı sağlayan ürün grubuna yeni bir ürünün eklenmesi ürün hattının genişletilmesi olarak tanımlanır.
Ürün Hattının Genişletilmesinin Nedenleri: Yeni ürünlerin başarısızlık oranının ve maliyetlerinin düşürülmek istenmesi, tüketicilerin farklı istek ve ihtiyaçlara sahip olmaları ve tatmin sağlamak için çeşitlilik gerekmesi ve çeşitlilikle yeni müşteriler kazanılması temel olarak ürün hattının genişletilmesinin nedenleridir.
Ürün Hattının Genişletilmesinin Sakıncaları: Uygun pazar bölümlerinin bulunamaması ihtimali, düşük marka bağlılığı oluşması ve yeni fikirlerin değerlendirilmemesi temel sakınca ihtimalleri olarak ifade edilmektedir.
Ürün Hattının Genişletilmesi Kararlarında İşletmelerin Dikkat Etmeleri Gereken Değişkenler: Ürünlerin fonksiyonel ve sembolik olarak farklı niteliklere sahip olması genişletme kararını etkilemektedir.
Ürün Yamyamlığı: Yeni bir ürünün aynı ürün hattı içerisinde ana üründen pay alarak satış kazanması ve mevcut ürünlerde satış azalmasına neden olmasıdır. .
Ürün Hattının Genişletilmesinin Zamanlaması: Teknolojideki hızlı değişim, talep yapısındaki değişim, işletmenin yapısı ve ürün özellikleri, pazara erken giriş, pazara geç giriş ve öncü işletmenin özellikleri ve öncü işletmenin ürününün özellikleri, ürün hattının genişletilmesinin zamanlamasını etkilemektedir.
Ürün Hattının Genişletilmesi ve Pazar Bölümlendirme İlişkisi: Hedef pazar bölümlerinin birbirlerine yakın özellikler göstermesi, ürün yamyamlığı riskini ortaya çıkaracaktır. Pazar bölümü, ürün hattının genişletilmesinin yönünün de belirleyicisidir.