Mantığın Amacı, Önemi ve Değeri
Klasik mantığın asıl konusu akıl yürütmeler ve çıkarımlardır. Mantık, dedüktif çıkarımları inceler. Çıkarımları ve akıl yürütmeleri inceleyen mantık öncelikle çıkarımların önermelerden kurulduğunu ve önermelerin de kavram ve terimlerden oluştuğunu ortaya koyar. Bu nedenle mantık, ilk olarak kavramları kendisine konu yapar. Kavramları inceleyen mantığa kavramlar mantığı, önermeleri kendisine konu alan mantığa önermeler mantığı, son olarak da akıl yürütmeleri inceleyen mantığa da çıkarımlar mantığı denir. Mantık bu üç alanda gerekli açıklamaları yapar. Çıkarımların geçerliliğinin denetlenmesi için de değişik yöntemler öne sürer. O hâlde, mantığın konusu geçerli çıkarımları bulup onları denetlemektir.
Mantığın Diğer Bilimlerle İlişkisi
Mantık, kavram ve önermeler arasındaki düşünsel ve zihinsel ilişkilerin doğru, düzgün, tutarlı ve geçerli kurulma formlarını araştırırken, matematik sayı ve şekiller arasındaki ilşkileri araştırır.
Mantık; tüm bilimlerin kullandığı, doğru düşünmenin ilkelerini belirleyen bir düşünme sistemidir. Doğa bilimlerinin amacı deney ve gözlem sonucu ispatlanabilir genellemelere, yani yasalara ulaşmaktır.
Mantığın dayandığı düşünme ve akıl yürütme aynı zamanda birer ruhsal olay ve psikolojik süreçler niteliği taşır. İkisi de insanın düşünme olgusuyla ilgilendiğinden dolayı psikoloji ile mantık arasında bir ilişki vardır. Ancak bunlar, temelde birbirlerinden farklıdırlar. Mantık ile psikoloji arasındaki farkları şu şekilde sıralayabiliriz: Psikolojinin amacı düşünceyi sadece kuramsal olarak araştırmakken, mantığın amacı, düşüncenin biçimsel yollarını göstermektir. Mantık yalnızca akıllı ve olgun ve yetişkin insan aklını araştırıp doğru düşünme yollarını göstermesine rağmen psikoloji, her türlü düşünme biçimini incelemektedir. Mantık olaylarla ve süreçlerle uğraşmaz.
Mantığın Yararları
Mantık, doğru bilgileri, yanlış olanlardan, kesinlik ifade eden bilgileri de kesinlik ifade etmeyen bilgilerden ayırır. Mantık, bütün bilimlerin ölçüsü konumundadır. O hâlde, mantık bilimin asıl faydası, doğru/geçerli bilgiyi yanlış bilgiden ayırmaktır. Mantığın diğer bir faydası da doğru bilgiyi elde etmek isteyen kişiye düşünme ve onayda doğru yargı vermesini sağlamaktır.
Mantığın Günşük Yaşama Yararları
Mantık; günlük yaşamda kişinin doğruyu yalıştan, tutarlı düşünmeyi tutarsız düşünmeden ve geçerli çıkarımı geçersiz çıkarımdan ayırt etmesini sağlayan en önemli araçtır. Mantık bilen kişi, dilin doğru kullanılmasını da bileceği için daha doğru, düzgün ve tutarlı yargılar öne sürerek, yaşamını kolaylaştırır. Mantık, günlük yaşamda kişinin daha doğru ve tutarlı düşünme yeteneği geliştirmesine neden olur. Mantık kişiye muhakeme, yani daha iyi kavrama, yorumlama ve anlama yeteneği kazandırır. Mantık, kişinin bir konu üzerinde tartışma sırasında üstünlük sağlamasını kolaylaştırır. Sağlam, doğru ve tutarlı düşünme yeteneği kişinin kendisine güvenmesini ve huzurlu olmasını sağlar. Sağlam, doğru ve tutarlı düşünme yeteneği kişinin kendisine güvenmesini ve huzurlu olmasını sağlar. Çünkü kişi, kendi anlama ve kavram gücünün farkındadır. Böylece kişi, günlük yaşamda kendine olan öz güvenini daha da artırabilir ve mutlu ve huzurlu bir bakış açısı kazanabilir.