Lojistikte Dış Kaynak ve Önemi

İşletmeler müşterilerinin beklentilerini karşılamak amacıyla çeşitli faaliyetleri birlikte sürdürürler. Müşteri beklentileri her zaman çok boyutludur. Müşterilerin ürün tasarımı, ürün kalitesi, güvenilirliği, paketleme kalitesi, teslimat kalitesi vb. gibi beklentileri işletmenin hizmeti seviyesinin tamamına karşılık gelir. Dolayısıyla, bu beklentileri karşılaşak amacıyla işletmeler sistem bakış açısı ile yalnız bir beklentinin değil, beklentilerin tamamını karşılamayı hedefler. Ancak, her bir beklentinin karşılanması için ayrı bir uzmanlık ve tecrübe gerekir. Firmanın her bir faaliyet alanında yüksek uzmanlık elde etmesi ve rekabetçi avantajının bulunması, kaynakların etkin ve verimli yönetilmesi açısından mümkün değildir. Böyle durumlarda, firmalar dış kaynak kullanımı yoluna giderek yüksek hizmet seviyesi ve düşük maliyet avantajı elde ederler.

Lojistikte Dış Kaynak Kullanımı

Dış kaynak kullanımı, işletmelerin temel faaliyetlerine odaklanmak, sabit maliyetleri değişken maliyetler hâline dönüştürmek, ilgili tedarikçinin ölçeğinden, uzmanlığından, yatırım ve yaratıcılık gücünden yararlanmak, pazara erişim hızını yükseltmek amaçlarından bir veya birkaçından yararlanmak için mevcut temel olmayan faaliyetlerin genellikle ilgili varlıkları ile birlikte bir üçüncü parti bir şirkete devredilmesi veya bu hizmetin alınması sürecidir (Tanyaş, 2015).

Üçüncü Parti Lojistik (3PL)

3PL firmaları, taşıma, depolama, çapraz sevkiyat, envanter yönetimi, etiketleme, kit oluşturma, paketleme, örnekleme, test ve navlun sevkiyatı operasyonları için entegre tedarik zinciri hizmeti sunarlar. Bu firmalar, farklı sektörlerde farklı müşterilerin süreçlerini yönetmeleri sebebiyle edindikleri birikim bağımsız olarak yapabileceklerin ötesinde çözümler sunar. 4PL firmaları, 3PL firmalarına göre daha stratejik bir bakış açısı ve yönetim sunan lojistik hizmet sağlayıcılardır. 5PL firmaları ise, tedarik zincirinin başlangıcından sonuna kadar blok zinciri, robotik, otomasyon, RFID cihazları gibi teknolojilerin kullanılmasıyla verimlilik ve artan değer üretmeye çalışan firmalardır (Ciemcioch, 2018).

Dış Kaynak Kullanımının Avantajları ve Riskleri

Lojistikte dış kaynak kullanımı firmalara rekabet, esneklik, maliyet ve pazar alanlarında avantajlar sunar. Ancak dış kaynak kullanımı gerekli adımlar izlenmediğinde, yüksek riskleri de beraberinde getirir. Lojistik operasyonların uygun üçüncü parti lojistik firması ile belirli standartlar gözetilmeden devredilmesi pek çok sorunu da beraberinde getirecektir. Bu nedenle, bu operasyonların bir hizmet sağlayıcıya devredilmesi/devredilmemeesi kararı, devredilmesi düşünülen firmaların belirli kriterlere/standartlara göre değerlendirilmesi ve karar verilen hizmet sağlayıcı firma ile hizmet uyumlandırması süreçlerinin her birine yeterli zaman ve kaynak ayrılmalıdır.

Lojistikte Dış Kaynak Kullanımı Karar Süreci

Lojistikte dış kaynak kullanımı kararı için, öncelikle firma içerisinde ana faaliyetlerin ve destekleyici faaliyetlerin belirlenmesi gerekir. Firmalar destekleyici faaliyetleri için dış kaynak kullanımı seçeneğini değerlendirirler. Lojistik faaliyetler için dış kaynak ihtiyacının belirlenmesi, performans göstergeleri için hedef değerlerin belirlenmesi, alternatiflerin belirlenmesi, seçilmesi, sözleşmelerin hazırlanması, süreç ve teknoloji uyumlandırma planlarının oluşturulması, planların uygulanması ve performans izleme aşamaları lojistikte dış kaynak kullanımı sürecinin aşamalarını oluşturur.