Lojistik Maliyet Analizi

Gelişen rekabet ortamında şirketler değişimi hızla yapılarına uyarlamaya çalışmaktadırlar. Değişime uyum doğrultusunda, ortaya çıkan yeni hedeflerin varolan şirket yapısı ve değerleriyle gerçekleştirilip gerçekleştirilemeyeceği sorgulaması da gündeme gelmektedir. Bu sorgulama şirketleri rekabet açısından yeni değerler yaratma, maddi olmayan değerlerin keşfi ve değer analizi kavramlarıyla bütünleştirmektedir. Değer, hem maliyet hem de bir kalite fonksiyonudur ve rekabet üstünlüğü tasarımı açısından müşteri seçiminin ölçütü olarak tanımlanmaktadır. Bu noktada maliyet analizi sürecine çok geniş bir çerçeveden bakılması gereği ortaya çıkmaktadır. Maliyet analizi, her bir işletme fonksiyonunun ya da faaliyetinin maliyetini bu fonksiyonu/faaliyeti gerçekleştirebilmek için gerekli tüm faktörlerin baştan aşağı analizini yaparak belirlemekte; değer mühendisliği ise bu analiz doğrultusunda maliyet performansını yeniden değerlendirmektedir. Maliyet analizinin yapılabilmesi için öncelikle süreçte yer alan her fonksiyonun veya faaliyetin maliyetini belirlemek gerekmektedir. Daha sonra bu fonksiyon veya faaliyetin her birinin yaptığı iş kısa, öz ve açık bir şekilde belirlenmelidir. Fonksiyon belirlemede birden fazla iş gören parçalar üzerinde özellikle durulmalıdır. Maliyet analizi yapılırken her faaliyetin adı ve değer yaratan süreçler bir matriks yapıya yerleştirilir. Süreçler yatay ve faaliyetler dikey olarak listelenir. Her faaliyetin maliyeti, her sürecin toplam maliyeti ve toplam maliyet içindeki payı yüzde olarak matriks yapıda yer alır. Yapılan bu analiz sonucunda, bazı faaliyetlerin aslında değer yaratmadığı ancak toplam maliyet içerisinde belli bir paya sahip oldukları ortaya çıkabilir. Aynı zamanda yüksek maliyetli faaliyetler de bu analiz yoluyla belirlenmekte, maliyet düşürme sürecinin yoğunlaşacağı faaliyetler ortaya konmaktadır. Kalite fonksiyon göçerimi, değer mühendisliğinin kapsamını daha geniş bir boyuta taşıyarak temel ürün fonksiyonuna müşteri odaklı kalite yaklaşımını eklemektedir. Kalite fonksiyon göçeriminin en önemli yararı müşteri ihtiyaçlarının şirket tarafından daha iyi anlaşılmasını sağlamasıdır. Bu da rekabet üstünlüğü açısından oldukça önemli bir noktadır. Tüm bu yaklaşımlar bir bütün olarak ele alındığında, maliyet analizinin sadece ürün fonksiyonlarının maliyetini değil aynı zamanda ürünün devamlılığını sağlayan, üretim, pazarlama ve hizmet faaliyetlerinden oluşan sistem fonksiyonunun maliyetini de ele alan bir "faaliyete dayalı maliyet sistemini" de içermesi gerekmektedir. Müşteri tatmini işletmenin başarısı açısından en önemli noktadır. İşittikleri, gördükleri ve hissettiklerinden memnun olan müşteriler daha fazlası için geri geleceklerdir. Müşteriler, beklentileri ve gereksinimleri aârşılandığı ölçüde tatmin edilmiş olacaklardır. Beklentiler, müşterinin daha önceden işletme ve rakiplerinin ürünleri ile olan deneyimine dayandırılmaktadır. Müşteri tatminine doğru ürünün doğru fiyatla, doğru olarak bulunulurluğunun sağlanması ile ulaşılmaktadır. Müşteriler, ürünün öncelikler seti ile yani fonksiyonları, kullanılırlığı, performansı, güvenilirliği, destek sunulurluğu ile ve ayrıca fiyatı ve bulunabilirliği ile ilgilenmektedir. Bir işletmenin de başarılı olabilmesi için bunları karşılayabilmesi gerekmektedir. Çünkü organizasyonların etkinliği, müşteri tatminini sağlama becerisi ile ölçülmektedir. Değer mühendisliği, geniş kapsamlı maliyet analizi ve kalite fonksiyon göçerimi ile desteklendiği takdirde müşteri için tam değer elde edilecek ve bunun doğrultusunda hedeflenen pazarda rekabet üstünlüğü sağlanabilecektir.