Küreselleşme, Dijitalleşme, Medya ve Kültürlerarası İletişim
Küreselleşme
Küreselleşmenin, çok kullanılan bir kavram olmasına karşın üzerinde uzlaşmaya varılan ortak bir tanımı bulunmamaktadır. Aynı şekilde küreselleşmenin ne zaman başladığı konusunda da anlaşma yoktur. Burada 1970’lerin ortasından başlayarak günümüzde de etkinliğini sürdüren küreselleşme süreci ve bu süreci belirleyen temel etken/ler ele alınacaktır. Küreselleşmenin temel nedenlerini Bilgi İletişim Teknolojisi'ndeki (BİT) gelişmeler, sınır ötesi ekonomik faaliyetlerin gittikçe artması ile dış ekonomik politikaların ulusal, bölgesel ve küresel düzeyde serbestleştirilmesi oluşturmuştur. Daha açık bir ifadeyle küreselleşme; teknoloji, ekonomi ve siyasetteki büyük değişiklikler sonucu ortaya çıkmış ve tüm ülkeleri, kurumları ve insanları etkisi altına almıştır. Ulus devletlerin küresel boyutta birbirlerine bağımlılıkları artış gösterirken, yerel kültürler yeni iletişim teknolojileriyle küreselleşmenin etkilerine hızla maruz kalmaktadır. Ancak bu etkiler farklı yerlerde farklı süreçlerde ve biçimlerde ortaya çıkmaktadır. Dolayısıyla küreselleşme ekonomik, siyasi, toplumsal, kültürel ve yasal bir olgudur. Bu açıdan bakıldığında;
Ekonomik olarak, piyasalar, üretim ve sermayenin bütünleşmesini,
Siyasi olarak, dış ekonomik ilişkileri ulusal, bölgesel ve küresel düzeyde serbestleştiren politikalar ile DB, IMF, DTÖ gibi uluslararası kuruluşları,
Toplumsal olarak, çeşitli gruplar ve toplumlar arasındaki etkileşimi,
Kültürel olarak, kültürler arasındaki fikirlerin, değerlerin ve sanatsal faaliyetlerin etkileşimini,
Yasal olarak, uluslararası düzenlemelerin oluşturulmasını ve tüm ülkeler tarafından uygulanmasını kapsamaktadır.
Dijitalleşme
Dijitalleşme, her türlü toplumsal ve insan faaliyetlerinde dijital teknolojilerin benimsenmesini ve uygulanmasını ifade etmektedir. Dijitalleşmenin olabilmesi için öncelikle her türlü kağıt belgenin, mikrofilm görüntülerinin, fotoğrafların, seslerin ve benzeri analog/fiziksel nesnelerin 1-0 temelinde sayısal (bit ve bayt)hale getirilmesi gerekmektedir. Dijitalleşmeye giden yolun yapı taşı, mikro-elektronikteki gelişmeler ve onun kaynağını oluşturan transistörün bulunması olmuştur. Daha sonra bir taraftan mikroişlemcinin mikrobilgisayarı olanaklı kılması, diğer taraftan telekomünikasyondaki ilerlemeler ile yeni tasarım ve üretim teknolojieri büyük bir dönüşümün yaşanmasına yol açmıştır. Dijitalleşme tüm toplumsal konuları ve günlük yaşam pratiklerini değiştirirken medya alanında da büyük değişim/dönüşümlere yol açmıştır. Dijitalleşmenin olumlu kısımlarından yararlanırken olumsuz kısımlarını en aza indirmek önemlidir. Ancak ondan da önemlisi dijitalleşmenin benimsenmesi ve ona uyum sağlanmasıdır.
Medya ve Kültürlerarası İletişim
Yeni medya da denilen dijital medyanın kitlesizleştirme özelliğinin yanı sıra sahip olduğu dijitalleşme, yöndeşme, etkileşim, sanallık ve hipermetinsellik gibi nitelikler küreselleşme eğilimini arttırmaktadır. Özlüce bakıldığında, küreselleşme de yeni medyanın ortaya çıkışını, gelişmesini ve yayılmasını sağlamıştır. Bir başka ifadeyle karşılıklı olarak yeni medya ve küreselleşme birbirini etkilemektedir. Küresel internet ağı ve akıllı telefonlar gerçekten dünyayı beklenmeyen biçimde birbirine bağlamıştır. Bir anlamda McLuhan'ın "küresel köy" benzetmesi de gerçek olmuştur. Zaman ve mekân sınırlamasının kalkmasıyla dünyanın farklı yerlerindeki toplumların etkileşimi artmakta, küresel bağlantıların yoğunlaşmasıyla dünya gittikçe küçülmekte ve bir taraftan değerler, benzerlikler hızla değişirken diğer taraftan benzerlikler ve birbirine bağlılık artmaktadır. Küresel etkilerin yerel kültürle iç içe geçmesi hatta yerelliği öne çıkarması glokalleşme olarak adlandırılmaktadır. Glokalleşme, farklı coğrafyalarda kendine has sonuçlar verebilmektedir.
Facebook, Instagram, Youtube, Twitter gibi sosyal medya platformlarında ve bloglarda sunulan ve paylaşılan enformasyon kültürlerarası ilişkileri doğrudan etkilemektedir. Bu etkiler olumlu olduğu gibi olumsuz da olabilmektedir. Olumlu açıdan bakıldığında farklı kültürlerden insanlar özgürce ilişki kurabilmekte ve fikirlerini ifade edebilmektedirler. Sosyal medya hem bireylerin hem işletmelerin kültürler arası iletişim becerilerini arttırmaktadır. Ancak siber zorbalık, bağımlılık, sahte haber, bir şeyleri kaçırdım duygusu, depresyon, şiddet ve nefret söylemi gibi olumsuz yönlere de dikkat çekilmektedir.
Küresel İletişim ve Medya Akışı
Haber, enformasyon, televizyon, film, müzik, programcılık gibi her türlü içeriğin farklı ülke sınırlarını aşarak hareket etmesi uluslararası iletişim akışını tanımlarken akla öncelikle ABD’den diğer ülkelere olan tek yönlü iletişim ve enformasyon akışını getirmektedir. Ancak küreselleşmeyle birlikte gelişmekte olan ülkeler de kendi izleyicilerinin taleplerine göre üretmiş oldukları yerel ürünlerini bölgesel ya da kültürel yakınlık içinde bulunduğu ülkelere satabilmektedirler. Brezilya dizileri , Türk dizileri, Kore dizileri ile Bollywood filmleri bu açıdan önemli örneklerdir. Batı'nın özellikle de ABD'nin Enformasyon üzerindeki tek yönlü egemen akışı ile ona karşı çıkan akışlar arasındaki mücadele, küresel enformasyon ekonomisindeki güç ilişkilerini oluşturmaktadır. Bir anlamda egemen akış ve ona karşı çıkan akışlar küreselleşmenin karmaşık yüzünü ortaya koyarken fikirler ve mallar arasındaki dengesizliği de yansıtmaktadır. Karşı akımın mutlaka hegemonya karşıtı olması gerekmemektedir. Özelleştirilmiş ve metalaştırılmış medya ürünleri serbest piyasa sisteminini daha güçlendirirken yerelleşmiş ya da hibrit hale getirilmiş medya ürünleri de küreselleşmenin olumsuzluklarını daha kabul edilir hale getirmektedir.