Kişilerarası İletişimde Çatışma Yönetimi ve Stres

Kişilerarası İletişim Becerileri ve Çatışma

Kişilerarası iletişim, iki veya daha fazla kişi arasında bilgi, duygu, düşünce vb. aktarımı amaçlı gerçekleşen etkileşim süreci olarak tanımlanabilir. Kişilerarası iletişim becerileri, bir ya da birden fazla insanın birbirleriyle etkileşimleri sırasında kullandıkları çeşitli iletişimsel taktiklerdir. Bu beceriye sahip kişilerin çatışmaları çözme olasılıkları daha fazladır, dolayısıyla stres seviyelerinde de azalma görmek mümkündür.

Çatışma Nedir?

Çatışma, kişilerarası ilişkilerde görülmesi normal ve hatta sağlıklı ilişkilerin bir parçası olan bir olgudur. Çatışma, yakın ilişkilerin kaçınılmaz bir parçasıdır ve sonunda olumsuz bir duygu durumuna yol açar. Çatışma en başta farklılıklardan doğar. .

Çatışmayla Baş Etme

Bir çatışmayı tetikleyecek olaya tepki vermeden önce daha fazla bilgi istemek, öfkeyle verilecek bir reaksiyonu büyük ölçüde durdurabilir ya da yavaşlatabilir. Kişilerarası iletişim becerilerinin doğru bir şekilde kullanılması, bir çatışma anında bile saygının her zaman ön planda tutulması, çatışmanın büyümemesi için bir fırsat sağlar. Çatışma olumsuz duyguları tetikler ve hayal kırıklığına ve rahatsızlığa neden olabilir. Bu nedenle öncelikle, çatışma durumuyla ilgili duyguları netleştirmek önemlidir. Bunun için olayı kişiselleştirmemeyi başarmak, sorunu karşıdaki kişiden ayıracak şekilde çerçevelemek gerekmektedir.

Çatışma Yönetimi

Çatışma yönetimi, var olan bir çatışmanın barışçıl bir şekilde ortadan kalkmasını sağlamak için bireyler tarafından kullanılan çeşitli iletişim mekanizmalarını ifade eder.

Çatışma Yönetiminde İletişimin Önemi

Dinlemek, kişilerarası iletişim becerilerinin en temel bileşenidir. Fakat bu dinleme pasif değil, aktif bir dinlemeyi; konuşmacı tarafından söylenenlere tamamen odaklanmayı gerektirmektedir. Çatışma yönetimi sürecinin anlaşılmasında çok önemli olan kişilerarası iletişim becerilerinden biri de karşı taraf ile iletişim kurmamanın, onu yok saymanın, ilişkiyi kesmenin boşuna bir çaba olduğunun farkında olunmasıdır. Kişilerarası iletişim becerilerinden biri de, iletişim sürecinde çevresel, kültürel, ilişkisel, psikolojik ve durumsal faktörlerin farkında olmaktır. Çatışma yönetiminde etkili olan kişilerarası iletişim becerilerinden biri de önyargıların farkında olmaktır.

Çatışmaya Yol Açan Etmenler

Kişilerarasında oluşabilecek çatışmalarda en yaygın görülen dört tetikleyici etmen eleştiri, talepler, sorunların birikimi ve reddetmedir.

Çatışma Çözümü Stratejileri

Bir çatışmanın tarafların yararına olacak bir biçimde çözülmesini sağlamak için çeşitli çatışma çözme stratejileri, meydan okuma, uzlaşma, taviz verme, kaçınma ve iş birliği yapma şeklinde olabilir.

Çatışma Yönetiminde Kültürün Rolü

Kültür ve çatışmaya dair tüm kültürleri kapsayan bazı genellemeler olsa da, yine de her kültüre özgü ve o kültüre mensup bireylerde yer etmiş çatışma yönetimi stratejileri kalıpları vardır.

Stres Nedir?

Stres, bir gerginlik hali ya da tehdit oluşturan; olumlu ya da olumsuz değişme ya da uyum gerektiren, herhangi bir çevresel istek ve beklentiye bireyin verdiği tepkisel durumdur.

Stres Kaynakları

Strese yol açan durumlardan bazıları şunlardır: Kötü, beklenmeyen, trajikdramatik olaylar, aile ilişkilerinde yaşanan sürekli gerginlik, meslekte ilerlemenin olmaması, mobbing, geçim sıkıntısı, çalışma koşulları, iş yükünün fazlalığı, ülkedeki ekonomik, siyasi ve toplumsal sorunlar, kurumların adaletsiz ücret politikaları, adaletsiz veya saygısız yöneticiler, başka kişilerden sorumlu olma, fazla sorumluluk duygusu vb.

Stres ve Bireysel Farklılıklar

Bireyler bazen kişiliklerinden kaynaklı olarak kendi kendilerine de stres yaratabilirler. Bu tür insanlar genellikle; kendine zarar veren davranışlara sahip, sürekli olumsuz düşünen ve olayların negatif yönünü görme eğiliminde olan, mükemmeliyetçi ve takdir bağımlısı olan insanlardır.

Stresin Belirtileri

Stres yaratan durum ortadan kalkmadığı sürece bireyde stres kaynaklı bazı belirtiler görülecektir. Bu belirtiler fiziksel, duygusal, zihinsel ve sosyal belirtilerdir.

Stres Yönetimi

Stresle başa çıkmak ve yaşam kalitesini artırmak amacıyla, durumu ya da duruma verilen tepkileri değiştirmeye yönelik çabalara stres yönetimi denir. Stres yönetiminde DKBY (Değiştir-Kabul Et-Boş Ver-Yaşam Tarzını Yönet) Modeli (Braham, 1998) bireylerin stres düzeylerini kontrol altına almak ve yönetmek için geliştirilmiş dört aşamalı bir modeldir.

Stresle Başa Çıkma Yöntemleri

Stresle başa çıkmada en temel iki yöntem doğrudan başa çıkma ve savunucu başa çıkmadır. Doğrudan başa çıkma taktikleri yüzleşme, uzlaşma ve geri çekilmedir. Savunucu başa çıkma, kişinin bilerek ya da bilmeyerek, kişisel ve kişilerarası problemlerini çözmek amacıyla uyguladığı stresle başa çıkma taktikleridir. Bu taktikler inkâr, bastırma, özdeşim kurma, gerileme, entelektüelleştirme, karşıt tepki geliştirme ve yüceltme davranışıdır.