Kişilerarası İletişim Bağlamında Kültürlerarasılık
Kültür Kavramı
Belirli bir insan grubunun yaşam biçimi, gelenek, değer ve inançları, dil ve iletişim sistemlerinin tümü, kısaca insanın doğa karşısında ürettiği her şeydir.
Kültür tanımlamaları, tanımların temel aldığı düşünce biçimine göre betimleyici, tarihsel, normatif, psikolojik, yapısal ve genetik tanımlar olarak sınıflandırılabilir.
Betimleyici tanımlara göre kültür, sosyal hayatı oluşturan kapsamlı bir bütündür.
Tarihsel tanımlara göre kültür, kuşaklar aracılığıyla aktarılan bir mirastır.
Normatif tanımlara göre kültür, somut davranışları biçimlendiren kurallar, yaşam biçimleri, maddi ve toplumsal değerlerdir.
Psikolojik tanımlara göre kültür, kişilerarası iletişim kurulmasını, öğrenmeyi, maddi ve manevi değerleri, ihtiyaçların karşılanmasını sağlayan sorun çözücü bir araçtır.
Yapısal tanımlara göre kültür, somut davranıştan farklı bir soyutlama biçimidir.
Genetik tanımlara göre kültür, insani etkileşimden meydana gelen, nesillerarası aktarımın bir ürünüdür.
Kültürün Özellikleri
Kültürlerin ortak yönlerini ortaya koyan çeşitli özellikler mevcuttur. Bu özellikler; toplumsallık, kurallar sistemi, tarihsellik, kalıtsallık, işlevsellik, birlik içinde çokluk, soyutlama, devingenlik ve değişkenlik olarak sıralanabilir.
Kültür Türleri
Genel/Üst Kültür: Çoğunlukla ulus kültürü temelinde ele alınan ve aynı toplum içerisindeki bireylerde hakim olan kültürdür.
Alt Kültür: Alt kültür, bir toplum içinde ayırt edilebilen daha küçük bir grubun kültürüdür.
Maddi Kültür: Bir toplum üyelerinin sahip oldukları kültür çerçevesinde oluşturdukları maddi değerlerdir.
Manevi Kültür: Manevi kültür, değerler, normlar, gelenekler, inançlar, çeşitli davranış kalıpları ve dili gibi kültürün soyut tarafını kapsayan kültür türüdür.
Karşıt Kültür: Bir toplum içindeki bazı bireylerin içinde yaşadıkları genel kültürün değerlerini reddedip kendi ideolojileri doğrultusunda değerler benimseyerek ortaya koydukları bir kültürdür.
Kültürün İnsan Davranışlarına Etkisi
Bireylerin zihinsel programları genel olarak üç düzeyde ele alınabilir: Evrensel düzey tüm insanlık tarafından paylaşılan en genel düzeydir. Toplumsal düzey ise belli bir grup insanın paylaştığı, fakat toplum içerisindeki diğer gruplardan farklılaştıkları bir düzeydir. Bireysel düzey ise her bir bireye has ve benzersiz olan düzeydir.
Kültürlerarası İletişim
Kültürlerarası iletişim, farklı kültürlerden bireyler ya da gruplar arasında kurulan iletişim biçimidir.
Kültürlerarası İletişim Kuramları
- Hofstede'ın Kültürel Boyutlar Kuramı
- Edward T. Hall'ün Kültür Kategorileri
- Charles Hampden-Turner ve Fons Trompenaars Kültür Boyutları
- Kluckhohn ve Strodbeck'in Değer Yönelimleri Kuramı
Kültürlerarası İletişim Yeterliği
Kültürlerarası iletişim yeterliği farklı kültürel geçmişleri olan insanlarla etkili bir şekilde başa çıkma ve onlarla iş birliği yapma yeteneğidir.
Kültürlerarası İletişim Yeterliğini Etkileyen Faktörler
- Farklı kültürler hakkında bilgi sahibi olmak
- Farklı kültürlere karşı duyarlı olmak
- Farklı kültürlerde nasıl davranıldığını bilmek ve buna uygun davranmak
- Bilinçli ve farkında olmak
- Kişilerarasında en temel unsurlardan biri olan empatiyi kültürlerarası iletişimde de uygulamak
- Farklı kültürlere yönelik hoşgörü sahibi ve saygılı olmak
Kültürlerarası İletişim Yeterliğine İlişkin Kavramlar
Kültürlerarasılık: Kültürlerarasılık kavramı, kültürlerin homojen değil, küreselleşmenin bir sonucu olarak giderek daha fazla bağlantılı ve karışık olduğu anlayışına gönderme yapar.
Öteki: Kimliği eksik olarak kabul edilen ve bir grup içinde ayrımcılığa maruz kalabilen farklı bir grubun üyesi öteki olarak adlandırılır.
Kültürel Görecelik: Kültürel görecelik, bireyin farklı bir kültürü, kendi kültürel paradigmasıyla değil, o kültüre özgü olan özelliklerle düşünme, hissetme, algılama ve kavramaya çalışma çabasıdır.
Etnomerkezcilik: Bir kültüre mensup bireylerin kendi iç grup üyelerini ve kültürel değerlerini, farklı bir kültüre ait grubun üyelerinden ve değerlerinden üstün tutma, üstün görme davranışıdır.
Kültürlenme: Farklı kültürlerin üyeleri arasındaki uzun süreli temas durumlarında ortaya çıkan uyum süreçlerini ifade eder.
Çokkültürlülük: Çokkültürlülük, bir örgütün veya toplumun birden fazla kültürü barındıran yapısını ifade eder.