Tehlikeli Kimyasalların Taşınması, Depolanması ve Kimyasal Atıkların İmhası

Tehlikeli kimyasallarla çalışılan ortamlarda karşılaşılan en önemli sorunlardan biri, kullanılan bu maddelerin en doğru ve güvenli bir şekilde nasıl depolanması gerektiğidir. Depolama aşamasında en küçük ayrıntının bile göz ardı edilmemesi gerekir. Parlama, patlama, korozyon, zehirlilik vb. birçok tehlikeli özelliğe sahip kimyasalların depolanmasında yapılacak yanlışlar çok büyük kazalara sebep olabilir. Depolama yaparken kimyasal maddelerin tehlike özellikleri göz önünde bulundurularak en uygun depolama ortamı sağlanmalıdır. Ayrıca depolama yaparken kimyasal maddenin ismi kullanılarak alfabetik sıralama yerine tehlike sınıfı, biriyle temas edip etmeme durumları dikkate alınmalıdır.

Kimyasalların uygun depolanması için en önemli nedenler; kimyasalların etkin yönetimini sağlamak, yangın riskini azaltmak, acil durumlarda yanlışlıkla karışmasını önlemek, aşındırıcı ve zehirli kimyasallara maruz kalma riskini en aza indirmek ve ilgili yasal yükümlülüklere uygun hareket etmektir.

Bir çalışma ortamında çalışılan hareketli materyallerin bir yerden başka bir yere götürülmesi iş hayatı içerisinde en çok yapılan faaliyettir. Kimyasal maddeler de bu faaliyet içerisinde yer alan en tehlikeli malzeme gruplarındandır. Kimyasal maddelerin kullanıldığı çalışma alanlarında taşıma esnasındaki yanlış uygulamalar da kazaları beraberinde getirmektedir. Büyük çoğunluğu cam şişelerde bulunan bu maddelerin elde veya kucakta taşınması tehlike, taşıyan kişinin düşürmesi ihtimali ise risktir. Bildiğimiz gibi bu riskleri ortadan kaldırmak için önlem alınmadıkça kazalar kaçınılmazdır. Bu yüzden taşıma işlemleri daima tekerlekli ve kenarları destekli yük taşıma arabaları veya kapları ile yapılmalıdır. Ayrıca gaz tüpleri taşınırken muhakkak vanalarının kapalı olmasına dikkat edilmelidir.

Tehlikeli kimyasal maddeler taşınırken; taşıma görevlisi tehlikeli maddenin riskleri hakkında bilgilendirilmeli, taşıma görevlisi tehlikeli maddenin risklerine göre kişisel koruyucu donanım (KKD) giymeli, her tehlikeli madde için o madde ile çalışan kişi, kendi kimyasalını uygun şekilde taşımalıdır.

Kimyasal maddelerle çalışıyorsanız sonucunda bertaraf edilmesi gereken tehlikeli bir atıkla karşı karşıyasınız demektir. Bu durum, kimyasallarla çalışılan ortamlarda çalışanların sağlığı ve güvenliğinin yanısıra çevrenin güvenliği için de oldukça önemlidir. Bu yüzden tehlikeli atıkların imhası yönetmeliklerde belirtilen şartlara uygun bir biçimde yapılmak zorundadır. İmha edilmeyen her tehlikeli atık, sonucu katlanılmaz durumların habercisidir. Atık, üreticisi veya fiilen elinde bulunduran gerçek veya tüzel kişi tarafından çevreye atılan veya bırakılan ya da atılması zorunlu olan herhangi bir madde veya materyal olarak tanımlanmaktadır. Patlayıcı, oksitleyici, alevlenir, tahriş edici, zararlı, zehirli, kanserojen, aşındırıcı, enfeksiyon yapıcı, mutajenik ve ekotoksik gibi tehlikeli özelliklerden birini ya da birden fazlasını taşıyan atıklar tehlikeli atık olarak nitelendirilmektedir.

Tehlikeli atıklar; lavaboya ve kanalizasyona dökülmemeli, evsel atık ile karıştırılmamalı, buharlaşarak atmosfere karışmasına izin verilmemelidir. Atıklar ayrı ayrı işlenmelidir. Tehlikeli atık listesinde bulunan bir atığın tehlikeli olmayan bir atık ile karıştırılması durumunda karışım tehlikeli atık olarak değerlendirilmelidir. Atık gazlar, üreticiye geri verilmeli ve atmosfere verilmesi önlenmelidir. Tehlikeli atık taşıyan ve “Tehlikeli Atık” sembolü bulunan ambalajlar hiçbir zaman evsel atık ile karıştırılmamalıdır.