Norveç’te Spor Yönetimi

Anayasal monarşi ile yönetilen ve sadece 4,5 milyon nüfuslu küçük bir ülke olan Norveç, Avrupa'nın kuzey kesiminde yer alan, parlamenter sisteme sahiptir. Büyük bir kamu sektörü, cömert bir ödenek sistemi ve insan refahı ile ilgili sorunlara yüksek düzeyde müdahale ile ayırt edilen sosyal demokrat tanımlamasına uyan Norveç, diğer Avrupa ülkeleriyle karşılaştırıldığında refah, sosyal hizmetler ve eğitim alanlarında daha az gelişmiş bir yapıya sahiptir. Buna karşın, kültür ve spor alanlarındaki gönüllü sektör, Norveç'te diğer Avrupa ülkelerinden daha gelişmiştir.

Norveç’te Spor ve Spor Organizasyonu

Norveç 'te 1949'dan 1982'ye kadar spor politikası, Eğitim ve Kilise İşleri Bakanlığı bünyesindeki Gençlik ve Spor Dairesi tarafından idare edilmiştir. Geleneksel olarak, Kültür Bakanları esas olarak kültürün diğer yönleriyle (tiyatro ve sanat) ilgilenmişlerdir ve spor politikasına çok az ilgi göstermişlerdir. Modern Norveç sporunun kökleri genellikle 1861'e ve spor için ilk ulusal şemsiye organizasyon olan “Bedensel Egzersiz ve Silah Kullanımını Teşvik Merkez Federasyonu” nun kuruluşuna kadar uzanmaktadır. 1924'te, “İşçi Sporları Derneği” , 1861 federasyonunun muadili olan “Ulusal Spor Federasyonu”nun burjuva profilinin bir karşılığı olarak kurulmuştur. 1946'da iki federasyon birleşerek “Norveç Spor Konfederasyonu-(NIF)” kurulmuştur. Norveç gönüllü kuruluşları içinde tek bir spor veya çoklu spora dayalı , 19 bölgesel düzeyde, 56 ulusal düzeyde yaklaşık 7000 spor organizasyonu bulunmaktadır. Bu organ, hem organize sporun düzenlenmesi hem de finansmanın spor organizasyonlarına tahsis edilmesi bakımından nispeten yüksek düzeyde bir özerkliğe sahiptir.

Norveç Spor Tarihi

Norveç'te devlet, İkinci Dünya Savaşı'ndan sonra 1946'da “Devlet Spor Bürosu”nun kurulması ve kamuya ait fazlaların tahsis edildiği “Kumar Parası Yasası”nın kabul edilmesiyle spor siyasetinde bahis şirketi “Norsk Tipping” aktif bir rol oynamaya başladı. 1950'lerden itibaren, korporatizm (çıkar sistemi) felsefesi Norveç toplumunun temel bir özelliği olmuştur ve aynı zamanda sporun kurumsal manzarasını da karakterize etmiştir. 1990'lara kadar kurumsal spor alanı, temsil ve kamu yetkilileriyle müzakere konusunda tekel olan güçlü bir organizasyonun (NOC) varlığı ile karakterize edilmiştir.

Tam Zamanlı Sporcuların Yetiştirilmesi

Seçkin spor hedeflerini gerçekleştirmeye yardımcı olmak için tam zamanlı olarak antrenman yapma ve müsabakaya katılma fırsatı, yalnızca zamana ve paraya değil, aynı zamanda en üst düzey sporu eğitimle birleştirme olasılığına da bağlıdır.

Norveç’te Elit Spor Sistemi

Norveç’te özellikle olimpik sporlarla ilgili, Olympiatoppen (OLT) resmi olarak gönüllü çatı organizasyonlar; Norveç Olimpiyat Komitesi (NOC) ve Spor Konfederasyonu (NIF) içindeki spor bölümü olarak elit spor sisteminin dayanak noktasıdır. Olympiatoppen, Norveç'te elit sporun gelişimi ve koşulları iyileştirmek için merkezi bir koordinasyon organizasyonu olarak 1988–1989'da kurulmuştur. NIF/NOC, olimpik sporları organize etme yetkisine sahipken, asıl spor faaliyetleri NIF/NOC üyesi olan ulusal ve uzmanlaşmış spor federasyonlarında (SF) gerçekleşir.

Sporcu Yetiştirme ve Müsabaka Fırsatları

Kulüpler, Norveç spor sisteminin temel taşıdır. Sporcular, yaklaşık 16 yaşına kadar ilk spor bağlamı ve antrenman yeri olan kulübe mensuptur. Kulüplerde genç sporcular kendi spor branşları ile ilgili uygulamaları öğrenirler ve ilk müsabakalarına kulüp çatısı altında katılırlar. Kulüp onların sosyal ortamını oluşturur, antrenörlerinin bulunduğu ve akranlarıyla birlikte ilk antrenman kamplarına katıldıkları yerdir. Norveç spor sistemindeki kulüpler öncelikle gönüllü çalışmaya dayanır ve çok küçük bütçelerle ve antrenörlere çok mütevazı ödemelerle çalışırlar. Kulüp üyeleri ve sporcuların ebeveynleri, hem para hem de çaba açısından kulüplerin ana katkıda bulunanlarıdır. Bu nedenle 'Aile' genç sporcular için atletik gelişime en önemli katkıyı sağlayan unsur olarak görünmektedir.

Türkiye ve Norveç Spor Sisteminin Karşılaştırılması

Türkiye’de örgütlenme yapısı Beden Terbiyesi Genel Müdürlüğü (1938-1986) ile başlayarak sırasıyla Gençlik ve Spor Genel Müdürlüğü (1986-2011) ve Gençlik ve Spor Bakanlığı (2011-devam) kurumu şeklinde değişerek günümüze kadar gelmiştir. Norveç’te spor yapılanması 1863 yıllarından itibaren başlamıştır ve refah bir toplum seviyesinde olan Norveç, her ne kadar eğitim, kültür ve sosyal anlamda daha az gelişmiş yapıya sahip olsa da spor alanında gönüllü sektör olması nedeniyle daha çok gelişmiştir. Türkiye’de spor, Gençlik ve Spor Bakanlığı tarafından yönetilmekte iken, Norveç’te, Eğitim ve Kilise İşleri Bakanlığı bünyesindeki Gençlik ve Spor Dairesinin sorumluluğundadır.

Sonuç olarak, Norveç’te ve ülkemizde yaşanan gelişmeler göz önünde alındığında, Türk Sporunun yeniden yapılanmasına ihtiyaç olduğu görülmektedir. Sporun bir kamu hizmeti olarak değil, yönlendirici, özendirici, destekleyici ve denetleyici olması gerekmektedir. Bu amaçla, spor alanındaki sivil toplum örgütleri, spor federasyonları, spor kulüpleri, yerel yönetimler, gönüllü spor kuruluşları ve diğer tüzel kişiliğe sahip spor organizasyonlarının spor politikalarının belirlenmesinde aktif rol oynamaları sağlanmalıdır.