Rusya’da Kamu Yönetimi

Rusya ya da Rusya Federasyonu (RF) Karadeniz'in kuzeyinde yer alan ve dünyanın en geniş topraklarına sahip olan bir ülkedir. Türkiye ile 500 yıllık diplomatik ilişkilere sahiptir. Günümüzde çeşitli alanlarda işbirliği içinde olduğumuz bir ülkedir.

Rusya bin yıllık devlet tarihini altı döneme ayırmaktadır. Eski Rus Devleti'nden başlayan devletleşme süreci, knezlikler (beylikler) dönemini Cengiz Han'ın Altın Orda Devleti'nin egemenliğinde yaşamıştır. Bunu sırasıyla Çarlık, İmparatorluk ve Sovyet dönemleri izlemiştir. Altıncı dönem, 1990 yılından bu yana Federasyon Dönemi olarak yaşanmaktadır.

RF Anayasası 1993 tarihlidir. Bu anayasaya göre RF bir cumhuriyettir. Laik devlettir. Hiçbir resmi din ve resmi ideolojiye dayanmamaktadır. Sosyal devlettir. Hukuk devletidir.

RF federal esasa göre kurulmuştur. Federe birimler (eyaletler) bir bölümü milliyet bir bölümü yönetsel esaslara dayalı altı türden oluşur. Toplam eyalet sayısı 85'tir.

Yerel yönetimler belediye tipinde örgütlenmiştir. Hepsi federe birimlerin sınırları içinde yer alır. Hem kentsel hem kırsal niteliklere sahip olan belediye sayısı 20 bin civarındadır.

Federal Meclis iki kanatlıdır.

Üst kanadı, federe birimlerden (eyaletlerden) gönderilen 2'şer temsilciden ve Devlet Başkanınca seçilen senatörlerden oluşur; altı yıl görev yapar. Alt kanadı Duma'dır, üyeleri tüm Rusya seçmenlerince doğrudan beş yıl için seçilir. Genel yasama organı bu alt kanattır.

RF hükümet sistemi başkanlık sistemidir.

Devlet Başkanı altı yıl süreyle görev yapar. Bir "idare", bir genel devlet işlerine ilişkin politika geliştiren devlet konseyi, bir güvenlik işlerine bakan kurul, çeşitli komisyonlar ve tüm ülke genelinde kurulmuş sekiz federal bölge temsilciliğinden oluşur.

Federal hükümet 21 bakanlık ve bağlı kuruluşlardan oluşmaktadır. Hükümetin başına başbakan denmez, hükümet başkanı olarak adlandırılır. Hükümet, Devlet Başkanı'nın genel liderliği altında çalışır.

RF önceki dönemin temeli olan sosyalizm ve merkezi planlama ekonomisini terk etmiştir. İktisadi sistem piyasa ekonomisi kurallarına göre işlemektedir. Kamu yönetimi bu kurallara uygun hale getirilmek üzere sürekli bir reform süreci içindedir.

Önceki dönemde siyasal sistem tek parti esasına dayandığı için, çoğulcu parti sistemine geçildikten sonra devlet örgütlenmesinin dayandığı kurallar yetersiz ve işlemez hale gelmiştir. Reformların başka bir nedeni budur.

Devlet personel sistemi 1993 yılından bu yana süren bir yapılanma içindedir. Hem federal hem federe hem yerel birimler için ortak bir zeminde, ama kademelerin özelliklerine uyarlanmış bir sistem geliştirme çalışmaları günümüzde sürdürülmektedir.

Reformlar 1990'lı yıllarda sosyalizmin çözülmesi ve devlet varlıklarının özelleştirilmesi konularına yoğunlaşmıştır. 2000'li yıllarda Batı'nın uluslararası kuruluşları ile birlikte hareket edilerek, piyasa sistemine uygun bir yönetim sistemi yaratılmaya çaba gösterilmiştir. 2010 sonrasında resmi olarak benimsenen "egemen demokrasi" kavramı çerçevesinde, daha çok iç dinamiklere yaslanmış reform çalışmaları yapıldığı görülmektedir.