Karşılaştırmalı Bakış Açısı Kamu Yönetimi Alanında Bize Ne Sunar?

Bugün dünya üzerinde Birleşmiş Milletler’e üye 193 bağımsız devlet bulunmaktadır. Tek tek tüm ülkelerin kamu yönetimi sistemlerini tüketici bir yaklaşımla incelemek altından kalkılması güç bir iştir. Karşılaştırmalı kamu yönetimi konulu çalışmalarda çoğunlukla gelişmiş ülkeler inceleme konusu olmaktadır. Bununla birlikte azgelişmiş veya gelişmekte olan ülkeler de yazarların tercihine bağlı olarak görüş alanına çekilebilmektedir.

Elinizdeki ders kitabı seçili 11 ülkenin kamu yönetimi sistemini tanıtıyor ve karşılaştırmalı çalışmalar için bu ülkelerin neden önemli olduğunu açıklıyor. Kitapta dört gelişmiş kapitalist devlet -ABD, İngiltere, Fransa, Almanya; nüfusu ve ekonomisiyle bir dev olan sosyalist cumhuriyet Çin; sosyalist ekonomiden kapitalizme geçmiş üç ülke -Rusya, Bulgaristan, Azerbaycan ve Avrupalı olmayan üç sistem -İran, Mısır, Meksika incelenmektedir.

Karşılaştırmalı Bakış Açısı Kamu Yönetimi Alanında Bize Ne Sunar? başlıklı bu son bölüm, 11 ülkeye ilişkin incelemelerden süzülen bilgileri de katarak şu konulara odaklanıyor: Kamu yönetiminin önemi, ülkeleri tanıma ve karşılaştırmanın yararı, geçmişin etkisi, kamu yönetimi gelenekleri ve modelleri, refah ve mutluluk.

Hem olağan dönemlerde hem kriz anlarında kamu yönetimi bilimsel bir inceleme alanı olarak kritik önem taşıyor. Bu alanda bilgi edinmemizin ve mevcut bilgimizi derinleştirmemizin yollarından biri diğer ülkelerin yönetim sistemlerini, yönetme usullerini, kamu politikalarını ve kamu hizmeti tasarımlarını öğrenmekten geçiyor.

Ülkeleri benzerlikleri, farklılıkları, politikaları temelinde karşılaştırma yoluyla edineceğimiz bilgi kamu yönetimini tarif etme, anlama, açıklama ve gerekiyorsa daha iyi bir yaşam tasarımı yolunda değiştirme gücümüzü artıracaktır.

Her devlet kendi tarihinin özgül damgasını taşır. Bu sebeple ülkelerin kamu yönetimi incelenirken geçmişin etkisi göz ardı edilmemelidir.

Tarihsel özellikler bir ülkenin siyasal ve yönetsel sistemini bir başka ülkeye kopyalayarak uygulamanın mümkün olmadığını gösterir.

Kamu yönetimlerini karşılaştırmanın kavramsal ve metodolojik güçlüklerine karşın benzerlikler ve farklılıklar temelinde çeşitli sınıflandırmalar yapılmakta, kimi ülkeler model ülke olarak öne çıkmaktadır.

Yönetsel sistemleri sınıflandırma söz konusu olduğunda yaygın olarak başvurulan ayrım ülkeleri Kıta Avrupası ve Anglo-Sakson modelleri temelinde gruplandırmaktır. Guy Peters, Yönetsel Gelenekler: Çağdaş Yönetsel Davranışın Kökenlerini Anlamak başlıklı kitapta başlıca dört yönetim geleneğinden söz etmektedir: Anglo-Amerikan, Alman, Fransız (Napolyoncu), İskandinav. Peters, kitabının son baskısında bu dört geleneğe Doğu Avrupa, Latin Amerika, Asya ve İslam Dünyası’nı da eklemektedir. Çağdaş Afrika ise sömürgeci ülkelerin yönetsel etkileri bağlamında görüş alanına çekilmektedir.

Günümüzde pek çok uluslararası kurum ve kuruluş ülkeleri insani gelişme, eğitim, sağlık, adalet, refah, hukukun üstünlüğü, demokrasi, toplumsal hareketlilik, gelir dağılımı, istihdam, yoksulluk, sosyal yardım, toplumsal cinsiyet eşitliği, şeffaflık, kamu harcamaları, basın özgürlüğü gibi göstergeler bakımından izleyerek düzenli raporlar yayımlamaktadır. Bu raporlar halklarının temel sorunlarını çözmede yönetimlerin karşılaştırmalı olarak nasıl başarı gösterdiklerini sergiler.