Bulgaristan’da Kamu Yönetimi
Bulgaristan, yarı-başkanlık sistemi ile yönetilen üniter yapıda bir geçiş ülkesidir. 1991 yılında sosyalist yönetim geleneğinden ayrılan ülke, 2004'te NATO'ya, 2007 yılında AB'ye üye olmuştur. Çoğulcu bir siyasal yapıya sahiptir. Kamu yönetimi, AB reformları ile modernize edilmiştir. Bununla birlikte otuz yıldır uygulanan reformlara rağmen hala yolsuzluk ve kamu yönetiminde siyasallaşma sorunlarını çözememiştir.
Yönetim Tarihi ve Geleneği
Bulgaristan, 1396 ile 1878 yılları arasında yaklaşık beş yüzyıla yakın bir süre Osmanlı yönetiminde kaldı. 1946 yılında Komünist Parti'nin seçimleri kazanmasından sonra 1989'a kadar sosyalist bir anlayışla tek partili bir yönetim benimsedi. 1991 Anayasası ile birlikte, çok partili bir siyasal yaşamı tercih eden Bulgaristan, bir yanda da piyasa ekonomisine dayanan kapitalist bir devlet olarak örgütlenmeye başladı. 2007 yılında AB üyesi oldu.
Siyasal Sistem ve Siyasal Örgütlenme Biçimi
Bulgaristan, 1989'dan sonra çok partili bir hayatı tercih etmiştir. Parlamento seçimleri, parlamentarizmi andıran yarı-başkanlık hükümet sistemi, başarılı bir biçimde işlemektedir.
Rejim değişikliği barışçıl bir ortamda gerçekleşmiştir.
Rejim değişikliğinin etkileri, siyasal örgütlenmeden çok kamu yönetimi üzerinde devam etmektedir. Kamu yönetimi, yolsuzluk başta olmak üzere bir çok sorunla boğuşmaktadır.
Kamu Yönetimi Örgütlenmesi
Bulgaristan'da merkezi yönetim bakanlık sistemi üzerine kuruludur. Taşra yönetiminden, il/bölge idari birimlerinin başındaki valiler sorumludur. Kamu yönetimi, hiyerarşik denetim ilkesine göre işlemektedir.
Mahalli halkın yöneticilerini seçtiği belediyeler ve özyönetimler, yerel yönetimleri meydana getirir. Merkezi yönetim yerel yönetimler üzerinde vesayet yetkisine sahiptir.
Kamu Yönetimi Reformları
Kamu yönetimi reformları, 2000 yılında AB üyelik müzakerelerinin başlamasından sonra AB hibe ve mali destekleri ile yürütülmüştür. Anayasa reformları ile başlayan süreç, kamu yönetimi ve kamu personeli reformları başta olmak üzere yönetsel kapasitenin geliştirilmesi, e-devlet, yolsuzlukla mücadele, yerel yönetim reformu gibi birçok reform ile devam etmiştir. En başarılı reform alanı, e-devlet reformları olmuştur.
Karşılaştırmalı Çalışmalar Açısından Bulgaristan'ın Önemi
Bulgaristan, Doğu Bloku'nun çözülmesinden sonra kurulan Doğu Avrupa ülkelerinden biridir. Bulgaristan, rejim değişikliğinin kamu yönetimi ve yönetim kültürüne etkisi; farklı yönetsel geleneklerin etkileri, yolsuzluk ve demografik açılardan karşılaştırmalı çalışmaların ilgi alanındadır.
Bulgaristan, AB içinde en yoksul ülkelerden biridir.