Genel Olarak Devlet Borçları

Günümüzde kamu harcamalarının büyük bir kısmı vergi gelirleriyle karşılanmaktadır. Ancak bazı zamanlarda devletin gelirleri ile giderleri arasında dengesizlik olduğu zaman borçlanmaya başvurulmaktadır. Devletlerin görevlerindeki artış, sosyal ve ekonomik etmenler küreselleşme sonucu finansal piyasalarda oluşan dengesizlikler, tüm dünyada borçlanmayı sıkça başvurulan bir finansman kaynağı hâline getirmiştir.

Borçlanma gittikçe olağanüstü bir gelir kaynağı olma niteliğini kaybetmiş ve günümüzde gelişmiş ve gelişmekte olan ülkeler için her zaman başvurulabilen bir kamu finansman yöntemi olmuştur. Devlet borçlanması, ilk dönemlerde mali amaçlarla yapılırken günümüzde mali amaçlar yanında mali olmayan amaçlarla da yapılmaktadır. Borçlanma nedenleri ile ilgili olarak ise ülkelerin gelişmişlik düzeyleri etkili olmaktadır.

Borçlanma, belli bir süre sonra ödemek üzere para ya da benzeri değerli şeyleri geri verilmek üzere alınmasıdır. Devlet borçlanması ise bir devletin ya da devlet kuruluşunun dış kaynaklardan mali ya da reel kaynak sağlamasıdır. Devlet borçlanması, devletin belirlenen bir takvime göre önceden belirlenen hak sahiplerine anapara ve faiz ödemesi yapmasına ilişkin yasal yükümlülüğü ifade etmektedir. Devletler, başta vergi olmak üzere, diğer gelir kaynaklarından elde ettikleri gelirlerle kamu hizmetlerinin gerektirdiği, özellikle olağanüstü giderleri karşılayamadıkları zamanlarda borçlanmalara başvururlar.

İsteğe bağlı ya da zora dayanarak iç ve dış kaynaklardan sağlanabilen borçlanmalar; savaş, kalkınma ve imar devreleri gibi devletin millî gelirden çok daha fazla pay istediği zamanlarda büyük önem kazanmasına rağmen, günümüzde devletlerin borçlanma yolu ile gelir elde etmesi olağan sayılmaktadır. Hatta, günümüz devletlerinde vergi ile borçlanma arasında eskiden olduğu kadar büyük bir fark gözetilmemekte, yapılması öngörülen giderlere göre tahmin edilen gelirlerin yetersiz görüldüğü durumlarda, devlet vergi sistemine yüklenebildiği gibi borç da alabilmektedir.

Günümüzde devletlerin borçlanmaya yönelmeleri giderek artmaktadır. Kamu finansmanı için normal gelirlerin yetersizliği nedeniyle böyle bir finansman yoluna gidilmektedir. Modern devletlerde kamu harcamalarının büyük bir kısmı vergi gelirleriyle karşılanmaktadır. Ancak bazı zamanlarda devletin gelirleri ile giderleri arasında dengesizlik olduğu zaman borçlanmaya başvurulmaktadır.