Hava Kameramanlığı

Havacılık Tarihi

1783 tarihinde Montgolfier Kardeşler sıcak hava balonunu icat etmiş, 1852’de ilk zeplin uçuşu gerçekleşmiştir. Wright Kardeşler 1903’te ilk motorlu uçağı uçurmuşlardır. Hava araçları hızlı teknolojik gelişmelerle bugünkü hâllerine ulaşmış ve çeşitlenmişlerdir.

Havadan Görüntüleme Tarihi

Hava fotoğrafları için önce binaların en üst katları kullanılmış, sonra balonlar, uçurtmalar, güvercinler ile hava fotoğrafları çekilmiştir.

Havadan Çekilen İlk Fotoğraflar

İlk hava fotoğrafı Gaspar Felix Tournachon (Nadar) tarafından 1858’de çekilmiştir. Başka öncüler ise uçurtmayla, roketle ve güvercinlerle hava fotoğrafları çekmişlerdir. 1911 tarihinde Amerikalı Havens, uçağın kanadı altına fotoğraf makinesi yerleştirerek çekim yapmıştır.

Sinema Kamerasının Havada Kullanılmaya Başlanması

1909’da Wilbur Wright’ın bir uçaktan sinema kamerasıyla görüntüler kaydettiği bilinmektedir. 1920’lerde Hollywood’da hava kameramanları bulunmaktadır.

Hava Araçlarının Çeşitlerine Göre Çekim Teknikleri

Hava araçları çeşitlidir. Her hava aracında çekim sırasında farklı noktalara dikkat etmek gerekmektedir. Hava aracı, “havalanabilen ve havada seyredebilme kabiliyetlerine sahip her türlü araç" olarak tanımlanmaktadır.

Hava araçları kumanda edilişlerine göre ikiye ayrılır: İnsanlı Hava Araçları (Manned Aerial Vehicle) ve İnsansız Hava Araçları (Unmanned Aerial Vehicle).

İnsanlı Hava Araçları

Hava aracı terimi, havalanabilen ve havada seyredebilen tüm araçları tanımlayan bir terim olsa da insanlı hava araçlarını ifade etmektedir.

Hava aracı

Hava araçları, havadan hafif hava aracı olan balonlardan başlayarak motorlu uçaklara kadar geniş bir kapsama sahiptir.

Çok Hafif Hava Aracı (ÇHHA)

Çok hafif hava araçları azami kalkış ağırlıklarından dolayı ayrı bir sınıf olarak değerlendirilir. Sabit Kanatlı ÇHHA’nın azami kalkış ağırlığı 750 kg ve altında; Döner Kanatlı ÇHHA’nın azami kalkış ağırlığı 600 kg ve altındadır.

İnsanlı Hava Araçlarıyla Çekim Teknikleri

İnsanlı hava araçlarıyla çekim yaparken uçuş esnasında pilot ile sürekli olarak iletişim hâlinde olunmalıdır. İstenilen kamera hareketini yapmak veya çerçeveyi belirlemek amacıyla hava aracının yönlendirilmesi için bu gereklidir.

Balonda Çekim

Balonda yapılan çekimlerde, zemin sabit olmadığından tripod kullanımı işe yaramayacaktır. Balonun sepetinin herhangi bir köşesinde konumlanarak yapılacak bir çekim daha geniş görüş açısı sağlar. Balon hava akımları tarafından yönlendirildiği için rüzgârın nereden estiği, çekimin sonucunu etkiler.

Helikopter ve Uçakta Çekim

Helikopter ve bazı uçakların içinde çekim yaparken pencere ve kapılar çıkartılabilir. Kameraman, vücuda giyilen paraşüt tipi emniyet kemer sistemi ile kendisini helikoptere veya uçağa bağlamalıdır.

Çekim esnasında kamera ve dirseklerin hava aracının titreşimini kameraya iletmemek için pencereye değmemesi gereklidir. Günümüzde helikopterlerin burunlarının altına veya yanlarına dengeleyici kamera sistemleri takılarak çekim yapılması daha çok tercih edilmektedir.

Çok Hafif Hava Araçlarında Çekim

Çok hafif hava araçlarında aksiyon kamerası kullanılır. Bu kameralar gövde veya kanatlara monte edilir, titreşime karşı dengeleyici bir sisteme yerleştirilebilir.

Çekim İçin Uygun Uçuş Yüksekliği

Uçulan yükseklik, çekim tercihlerini de belirler. Örneğin dağlık bölgeleri çekerken dağ zirvelerinden aşağıda çekmek ihtişam duygusunu sağlayabilir. Yaklaşık 160 km ve üstü bir hızla, alçaktan uçuluyorsa aşağıda yer alan manzara kameranın önünden hızlı geçecektir. Kameraman görüntüyü kaçırmamalıdır.

İnsansız Hava Araçları (İHA)

İnsansız hava aracı, içinde bir pilot olmayan ve yerden kontrol edilen hava araçlarıdır. İHA’ların kökenleri uçurtmaya kadar inmektedir. İlk balon uçuşu da insansızdır. 1916’da İngilizler geliştirdiği radyo dalgalarıyla uzaktan kontrol edilebilen bir insansız uçak geliştirmişlerdir. Modern ilk insansız hava araçları ise 1980’lerde ortaya çıkmaya başlamıştır.

Günümüzde çok pervaneli dronlar hemen her alanda yaygın olarak kullanılmaktadır. Dron adıyla anılan İHA’ların tasarımı 1907’de Breguet Kardeşlerin tasarladığı hava aracına dayanır.

İnsansız Hava Araçları Türleri

Türkiye’de Sivil Havacılık Genel Müdürlüğü (SHGM) İnsansız Hava Aracı (İHA) Sistemleri Talimatı’na göre azami kalkış ağırlıklarına göre İHA’lar 4 çeşittir.

İHA Kullanıcısı Hava Kameramanı İçin Gerekli Belgeler

Türk sivil havacılık kurallarına göre, 500 gr’ın üzerinde İHA kullanan herkes SHGM’ye pilotluk kaydı yaptırmalıdır. İHA0 ve İHA1 tipi araçların ticari kullanımı için eğitim ve lisans gereklidir.

Çekim İçin Uçuş İzni Almak

Uçuşa yasaklı ve meskûn mahal, kalabalık veya çok kalabalık bölgelerde uçmak için uçuş izni alınması zorunludur. Uçuşa yasak bölgeler SHGM’nin İnsansız Hava Aracı Sistemleri Talimatı’nda belirtilmektedir.

İnsansız Hava Araçlarıyla Çekim Teknikleri

80’li yıllarda Flying-Cam adlı Belçikalı bir şirketin model helikopter ile kamerayı birleştiren bir sistem yapmasıyla flying-camadlı kameralı model helikopter filmlerde kullanılmaya başlanmıştır. Hava kameramanlığı, dronlar ile yeni bir şekle bürünerek yerden kontrolle gökyüzünden çekim yapmaya dönüşmüştür. Dolayısıyla dron pilotu aynı zamanda hava kameramanı olmak zorundadır.

Dron ile Çekim Teknikleri

Dronlar, pahalı ekipmanlara göre oldukça pratik ve ekonomiktir. Dron ile birçok kamera hareketi yapmak mümkündür.

Vinç çekimleri, normalde vinçlerle yapılan çekimlerin dron aracılığıyla yapılmasıdır. Çekimde yumuşak yükseliş, sarsıntıyı azaltacaktır.

Kaydırma hareketi, şaryo veya dolly adı verilen ekipmanlarla yapılır. Dronlar iyi bir kullanım ile bu ekipmanların yerini alabilmektedir.

Aradan geçerek uçmak hareketi ise bir nesnenin içinden veya çeşitli nesneler arasından uçarak gerçekleştirilir. Oldukça teknik beceri gerektiren bir çekimdir.

Yörünge Çekimi (Dairesel Çekim, Orbit Çekim), dronun, çekimi yapılacak nesnenin etrafında, nesneyi merkeze alarak dönmesiyle yapılan çekimdir.

Yörünge çekimi iki şekilde yapılabilir: Yarım yörünge çekimi ve tam yörünge çekimi (360 derece çekim).