Sualtı kameramanlığı

Dalış Tarihi

Sualtında nefes almak için tarih boyunca içi boş kamışlar, dalış çanları, dalgıcın başkalarına gemiden körükle ve daha sonraları hava pompasıyla hava basılması gibi yöntemler geliştirilmiştir. Dalgıçların yanında hava taşımasına yönelik tasarımlar 16. yüzyıldan itibaren başlamış, en sonunda 1943 yılında Jacques Yves Cousteau ve Emile Cagnan, yüksek basınca dayanabilen tüpler ve bir regülatör kullanarak günümüzdeki açık SCUBA sistemini icat etmişlerdir.

Sualtı Görüntüleme Tarihi

Sualtında Çekilen İlk Fotoğraflar

Sualtındaki ilk fotoğraf, 1856 yılında William Thompson tarafından özel bir düzenek ile tekneden denizin içine fotoğraf makinesi batırılarak çekilmiştir. Louis Boutan, yapay ışıkla ilk sualtı fotoğrafını çeken kişidir.

İlk Sualtı Filmleri ve Kameramanları

John Ernest Williamson, Photosphere (Fotosfer) adlı aleti icat etmiştir. Sualtına indirdiği bu aletin içine film kamerasıyla birlikte girerek 1914 yılında “Deniz Altında 30 Fersah” adlı belgesel filmi çekmiştir. Ayrıca 1916’da çekilen “Denizaltında 20 Bin Fersah” adlı filmin sualtı sahnelerini de aynı şekilde kardeşiyle birlikte çekmiştir. Hans Hass 1942 yılında “Köpekbalıkları Arasındaki Adamlar” adlı filmini kendi geliştirdiği bağımsız solunum aracıyla sualtında yüzerek çekmiştir. Bu buluşuyla yürüme dalışı döneminden yüzme dalışı dönemine geçişi başlatmıştır. Hans Hass eşi ile birlikte televizyon için sualtı belgesel dizileri yapmıştır. 1943 yılında “18 Metre Derinlikte” adlı filmini yöneterek sualtı filmleri çekmeye başlayan Jacques Cousteau, gemisi Calypso ile yaptığı sualtı bilimsel çalışmaları konu alan filmleri ve televizyon belgesel dizileriyle geniş kitlelere sualtı yaşamını tanıtmıştır.

Sualtı Kameramanlığı İçin Sahip Olunması Gereken Uzmanlıklar

Bir kameramanın profesyonel sualtı kameramanı olabilmesi için uluslararası dalış eğitim sistemlerinden birinde aldığı çeşitli seviyedeki ve uzmanlıktaki eğitimleri tamamlaması ve brövelerini alması gerekmektedir. Türkiye’de Türkiye Sualtı Sporları Federasyonu, CMAS’ın eğitim sistemi dâhilinde bröve vermektedir. Buna göre 1 Yıldız Dalıcı brövesi olan kişiler sualtı videoculuğu uzmanlık eğitimini alabilirler. Fakat profesyonel bir sualtı kameramanı olmak için en az CMAS’ın 2 Yıldız Yetişkin Dalıcı Brövesi’ne sahip olmak gereklidir.

Temel Malzemeler

Kamera

Çekimin amacına göre kamera seçimi yapılır. Seçilen kameranın özellikleri iyi bilinmeli ve bu özelliklerin çekimi yapılacak konuya uygunluğu göz önünde bulundurulmalıdır.

Housing

Housinglerin yapımında en sık kullanılan materyaller fiberglas, poliüretan, PVC, şeffaf plastik ve alüminyumdur. Tüm materyaller arasında yüksek kalitesi nedeniyle en çok tercih edileni alüminyumdur.

O-Ring

O-ring, kamerayı housinge yerleştirdikten sonra, housingin kapağıyla gövdesi arasına konulan yuvarlak bir contadır. Sızdırmazlığı sağlar.

Işık

Derinlere inildikçe gün ışığı yetersiz kalır ve renkler gittikçe kaybolur. Filtre veya yapay ışık kullanılarak renkler görünür hâle getirilir.

Tripod

Tripodu kullanmaya başlamadan önce dalış yapılacak yerin dip yapısı bilinmelidir. Ayrıca tripodun alt kısımlarına kurşun ağırlıklar bağlanmalıdır.

Mikrofon

Su, sesi havaya göre daha iyi ilettiği için ses her yönden ve havadan yaklaşık 4 kat hızlı iletilmektedir. Böylelikle kameranın içinde bulunduğu housing de iletken hâle gelerek kameranın üzerindeki mikrofon aracılığıyla ses kaydı yapılabilir. Ancak daha iyi ses kaydı için sualtı mikrofonu hidrofon kullanılmalıdır.

Çekim Öncesi Hazırlıkları

Keşif Dalışı

Çekime başlamadan önce mutlaka keşif dalışı yapılmalıdır. Keşif dalışı bölgenin sualtı yapısının ve canlıların nerede ve ne zaman ortaya çıktıklarının öğrenilmesi açısından önemlidir.

Kamerayı Housinge Yerleştirme ve Kapatma

Karada kamerayı housingin içine yerleştirdikten sonra housingin kapağı ile gövde arasına O-ring adlı conta yerleştirilir, üzerine silikon yağı sürülerek kapatılır. O-ringin üzerinde en küçük bir yabancı madde dahi kalmamalıdır. Yeni satın alınmış veya yapılmış bir housing, çekim yapmadan önce sualtında içinde kamera olmadan test edilmelidir.

Sualtında Çekim Teknikleri

Sualtı çekimlerinde kameramanın doğru görüntü alabilmesi için iki seçeneği vardır: Sabit veya takip çekimleri.

Sabit Çekim

Özellikle canlıların çekiminde kameraman görüntülemek istediği canlıyı uzaktan gördükten sonra zamanı iyi değerlendirmeli, çekim için alacağı pozisyona hızlı karar vermeli ve harekete geçmelidir.

Kameranın Zemine Yerleştirilmesi (Sığ Sularda Sabit Çekim)

Sığ sularda dalgaların salınım etkisi iyi bir çekim yapmayı engeller. Bu yüzden sığ suda çekim yapılacaksa kameramanın bir yere iyi tutunması ve kamerayı da yere veya herhangi bir şeyin üzerine sabitlemesi gerekmektedir. Böylelikle kameranın görüntüsü değil, çekilen konu dalgalarla salınır.

Yatarak/Yaslanarak Elde Çekim (Derin Sularda Sabit Çekim)

Suda Askıda Kalarak Çekim

Derin sularda sualtında askıda kalmak da sabit çekim yapma yöntemlerinden biridir. Kameraman yüzükoyun yatay veya palet ucunda suyun içinde hareketsiz askıda kalarak çekim yapabilir. Çekim esnasında farkında olmadan derinliği kaybetmemek için bir gözüyle vizörden bakıp diğer gözüyle sabit bir cismi referans almalıdır.

Tripod Kullanarak Çekim

Sualtında tripod kullanılacaksa, zemin tripodun dengeli kalmasını sağlayacak şekilde dengeli olmalıdır. Tripodun batması için ağırlıklar bağlamak gerekir.

Takip Çekimi

Derin suda canlıyı takip çekimi yapan kameraman;

Bir gözüyle vizörden bakarken diğer gözüyle bakışını durağan bir cisme sabitlemeli,

İlerlemek için çok yavaş palet vurmalıdır.

Çekim Sonrası Yapılacaklar

Çekim sonrasında dalgıç kıyafetleri dâhil bütün malzemeler tatlı su ile yıkanmalıdır. Kamera housing’inden çıkarılmadan önce housing tatlı su ile yıkanır, ardından iyice kurutulduğundan emin olunduktan sonra kapağı açılarak kamera çıkartılır.