Çocuklar İçin Üniseks (Unisex) Giysi Kalıpları Hazırlama

Giriş

Çocuk giysileri de bu süreçte öncelikle örtünme ihtiyacı ile yetişkin giysilerinin birer kopyası olarak ortaya çıkmıştır.

Zamanla çocukların ihtiyaçlarının anlaşılması, büyüme ve fiziksel gelişimlerinin dikkate alınması ve moda dünyasındaki gelişmeler ile şekillenerek ayrı bir sektör haline gelmiştir.

Çocuk giyimi kendi içerisinde çeşitli gruplara ayrılmaktadır. En belirleyici olan cinsiyete göre giysilerin konumlandırılmasıdır.

Günümüzde dünya çapında pazar payı büyük olan hazır giyim markaları tarafından yapılan araştırmalar incelendiğinde, toplumsal cinsiyet eşitliğinin sağlanmasına dönük beklentilerin unisex giyim tasarımlarına ihtiyaç doğurduğu görülmektedir.

1960'larda giyimdeki cinsiyet ayrımına karşı “Üniseks (unisex) Moda” ortaya çıkmıştır. Üniseks giyimin temelinde, cinsiyetler arasındaki farklılıkların ortadan kalkması ve eşitlik fikirleri yatmaktadır.

Üniseks Giyim Kavramı

Üniseks (unisex) İngilizce kökenli bir kelime olup, genel tanımı ile cinsiyete özgü olmayan, her iki cinse de uyan, cinsi farkı gözetmeme anlamına gelmektedir.

Üniseks kavramı kadın ve erkeğe yüklenen sınırlayıcı tanımlar dışında eşitlik ve uyumdan kaynaklanan ihtiyacı tanımlamak için kullanılmaktadır. Üniseks kavramının ortaya çıkışı, kadın ve erkeğin cinsiyet ayrımcılığından oluşan sınırları ortadan kaldırmaktır.

Fikir akımları ile moda arasında güçlü bir bağlantı vardır. Giyimdeki cinsiyet ayrımına karşı “Üniseks Moda” 1960'larda ortaya çıkmıştır. Üniseks modasının temelinde feminizm yatmaktadır

Üniseks giysiler, kadınların iş ve sosyal hayatta aktif görevler alması, değişen sosyolojik şartlar ile ihtiyaç duydukları giysileri kullanmayı başlayarak gerçekleşmiştir.

Kadınların erkekler gibi bulunduğu şartlara yönelik benzerlik gösteren giysileri kullanmalarından ortaya çıkan terim, ilk olarak 1968'de, haftalık yayınlanan Amerikan Life dergisinde kullanılmıştır

Üniseks giyim, genel olarak beden formunu ve kimliği belli etmeyen, nötr renkler ve belli kalıplar içerisinde olan bir moda anlayışını ifade etmektedir. Bu bağlamda, üniseks modanın hem kadınlar hem de erkekler için uygun giyim stilidir.

.Günlük giyimin önemli bir bölümünde; denim pantolonlar, tişörtler, sweatshirtler, kazaklar, uzun hırkalar, blazer ceketler ve çeşitli dış giyim ürünlerine kadar pek çok giysi üniseks giyimi kapsamaktadır. Bunun yanı sıra spor ayakkabı, çanta ve şapka gibi çeşitli aksesuarlar üniseks giyim öğelerine dâhil edilmektedir

Üniseks Giyimin Tarihsel Süreci

Uzun yıllar boyunca kadın ve erkek giyiminin belirleyici sınırlılıklarını toplumsal norlar belirlemişti. Bu normlar birçok bölgede daha ileri bir aşamaya taşınmış ve resmi kanunlarla yasalaştırılmıştır. Ancak değişen toplumsal yapılar zaman içerisinde bu katı normları sorgulatmıştır.

Kadın giyimini erkeksi görünüme yönlendiren önemli etkenlerin başında Birinci ve İkinci Dünya Savaşları gelmektedir. Öncelikle Birinci Dünya Savaşının olumsuz etkileri arasında azalan erkek nüfusu vardı. Genç erkek nüfusun büyük çoğunluğu cepheden dönememişti.

Erkeklerin görevlerini de üstlenen kadınlar, bir süre sonra erkek giyim tarzını benimsemeye başladılar.

Kadınların şehirlerde iş gücüne katılmalarıyla başlayan erkeksi giysilerin kullanımı, iş hayatında üniseks giyim acısından ortak ve eşitleyici bir konuda olduğunu göstermekteydi.

İşçi sınıfı giyimin simgesi olan tulumların feminizm açısından bakıldığında erkek cinsiyetçi yapıya ait olmadığını, çalışan kadınların bedensel güç ve iş hayatında erkekler gibi var olabileceklerini vurgulamaktadır.

1960’lar geleneksel kavramlardan, yaş, cinsiyet ve sınıfın tamamen yeniden tanımlandığı olağandışı değişim dönemidir. Üniseks kavramının ortaya çıkışını hazırlayan elverişli ortam, gençlik ve evrensellik ile ilgili yeni tanımların tasarımcılara ilham kaynağı oluşturmasıdır.

Üniseks eğilimi gençler tarafından 1960'ların hippi hareketi ile beslenmiştir. Kadın ve erkek bedeninin özgürlüğü ile ortaya çıkan akım, cinsel ve sosyal sınıflamanın olmadığı düşüncesini savunmuştur

“Oversize” olarak nitelendirilen geniş giysi tasarımları bu oluşumun önemli bir çıktısı olarak değerlendirilmektedir. Genel olarak üniseks giyim jeansler, tişörtler, sweatshirtler, eşofman gurupları yanı sıra gömlek, pantolon, ceketten oluşan ürünler ile her iki cinsiyet için de kullanılabilir niteliktedir.

Cinsiyetsiz Modaya Genel Bakış

Cinsiyetsizlik kavramının modadaki karşılığı, günümüze kadarki süreçte gelişerek oluşan üniseks moda/ stil/ giyim ve androjen moda/ stil kavramları ile beraber bu yaklaşımları kapsayıcı nitelikteki son yıllarda kullanılan bir terim olan ‘Genderless Fashion’ (Cinsiyetsiz Moda) olarak tanımlanan anlayıştır.

Modanın sınır tanımaz söylemi cinsiyetin de dâhil olduğu pek çok fıtri alanı sorgulamaya açmaya ve değişip dönüştürmeye başlamıştır. Üniseks giyim ile başlayan cinsiyetsiz moda erkeklerin kadın gibi görünmeyi, kadınların erkek gibi görünmeyi tercih ettiği bir bakış acısıyla modada ilerlemektedir.

Modanın bu noktaya gelmesinde iki faktörün etkisi vardır. Birinci faktör dünyanın sınır tanımaz biçimde sosyalleşmesidiir.İkinci faktör ise iktisadi anlamda moda sektörüne yeni kapılar açma zorunluluğudur.

Çocuk Giyiminde Üniseks

Günümüzde üniseks tasarımlar yapan çocuk giyim markaları, giysilerinde cinsiyet ayrımı yapmamaktadır. Giysiler yaşa veya kategorisine (tişört, pantolon vb.) göre ayrılmaktadır. Ünikseks giyimde, hem erkek hem de kız çocuklara uygun olabilmesi için daha bol ve vücudu sarmayan kalıplar tercih edilmektedir.

Üniseks markalar, iki cinsiyeti de tek bir çatıda buluşturmayı, aynı şeyleri sevebileceklerini göstermeyi hedeflemektedir. Üniseks giysiler tüm çocuklar için tasarlanmakta ve pazarlanmaktadır.

Cinsiyet kodu bilincinde, "kızlar için" veya "erkekler için" olarak ayrılan belirli renklerin, temaların ve sloganların birbirine zıt olarak kullanılması üniseks giyimin temelini oluşturmaktadır.