Salopet, Şalvar (Harem Pantolon) ve Pantolon Etek Model Uygulamaları

Kadın pantolon modelleri, moda eğilimleri ve kullanım amaçlarına göre çeşitlilik göstermektedir.

Kullanım amaçlarına göre; günlük (klasik) pantolonlar, abiye pantolonlar, spor pantolonlar, özel amaçlı pantolonlar vb.,

Üretim malzemesine göre; kumaş pantolonlar, denim (jeans) pantolonlar, deri pantolonlar vb.,

Model özelliklerine göre ; klasik pantolonlar, pilili pantolonlar, geniş kesim pantolonlar, dar kesim pantolonlar, havuç kesim pantolonlar vb.,

Paça boyu ve paça özelliklerine göre; düz paça pantolonlar, duble paça pantolonlar, İspanyol paça pantolonlar, bermuda, şort, vb. gibi sınıflamalar yapılmaktadır.

“Salopet” veya çoğu zaman “tulum” olarak tanımlanan pantolon modelleri, geniş ağ kalıp formu ile Batılıların daha çok “harem” pantolon olarak nitelendirdiği ancak ülkemizde ve bulunduğumuz coğrafyada “şalvar” olarak bilinen pantolon modelleri veya etek görünümüne sahip ancak pantolon olarak kullanılan “pantolon etek” modelleri de geniş pantolon yelpazesinin birer parçalarıdır.

Salopet’in Tanımı ve Moda Trendlerine Yansıması

Salopet, sırttan gelen askıların, ön bedene yerleştirilen kumaşla birleştiği, omuzdan askılı pantolon modeline verilen isimdir.

Salopetin temel kullanım amacı 19.yy.’da çiftçilik, madencilik, demiryolları ve makine sanayi gibi zorlu ve ağır işçilik gerektiren iş kollarında dayanıklı ve işlevsel olması nedeniyle tasarlanmış ve kullanılmaya başlanmıştır.

Rahat bel formu, gövdeyi koruyan ve pantolonla birleşik parçası, çok cepli, ayarlanabilen askıları yanı sıra kalın ve sık dokunmuş kumaştan tasarlanması işçiler için büyük kolaylık sağlamıştır.

Salopetler, unisex bir giysi olarak varlığını kanıtlamıştır.

Salopetler sert ve dayanıklı dokuları ile denim (kot) kumaşlardan üretilmiştir. Öyle ki jeans salopetler işçi sınıfının görsel bir sembolü haline gelmiş, özellikle ırk ve sınıfsal ayrımcılıklarda protesto giysisi olarak kullanılmıştır.

Salopetler, başlangıçta sadece denim (kot) kumaştan yapılmıştır ancak günümüzde farklı kumaş ve modeller ile salopet pantolonlar geniş bir ürün yelpazesine sahiptir.

Salopetler, kadın, erkek ve çocuklar için kullanılan pantolon modeli olarak tanımlanmaktadır ancak askılı ve ön bedendeki formu etek modellerine uyarlandığı için bu tarzdaki etek modelleri de salopet etek olarak kullanılmaktadır.

Salopet sırttan gelen askı ön kumaş parçasına bağlanan ve vücut formuna daha az etkisi olan bir yapıya sahip iken tulum üst bedeni daha fazla kullanan ve beden formuna daha hâkim modeller için kullanılmaktadır.

Şalvar (Harem Pantolon) Tanımı ve Moda Trendlerine Yansıması

Şalvar, bele kemer veya lastik yardımı ile sabitlenen, geniş ve derin ağ oyuntusuna sahip, paça boyuna doğru daralan veya paçada sabitlenen oldukça rahat kullanıma sahip bir pantolon çeşididir.

Geleneksel giyim kültürümüzün önemli bir parçası olan şalvar, farklı kültürlerde harem pantolon olarak tanımlanmaktadır.

Türklerde, şalvar kullanımı oldukça eski tarihlere dayanmaktadır. Türklerin, Orta Asya’ya dayanan göçebe bir toplum olmalarından dolayı pantolonu Avrupa toplumundan çok önceleri kullanmaya başlamaları birçok araştırma tarafından ortaya konulmuştur.

Günümüzde Anadolu’nun birçok bölgesinde şalvar kullanımı halen devam etmektedir. Bölgelere göre farklı kumaş, kesim ve model özelliğine sahip olsa da şalvarlar temel özelliklerini korumaktadır.

Şalvarlar, moda tarihi açısından incelendiğinde 1850’li yıllarda, Amelia Bloomer, Türk şalvarından esinlenerek ‘Bloomer’ adını verdiği pantolon ve üzerine bir tunikle bütünlediği giysi ile dönemin gündeminde yer almıştır.

Paul Poiret Osmanlı harem giysilerinden esinlenerek hazırladığı koleksiyonlar içerisinde “Harem Pant” olarak adlandırdığı şalvarlar da yer almaktadır .

“Pantolon Etek” Tanımı ve Moda Trendlerine Yansıması

Pantolon-etek modeli adından anlaşılacağı üzere pantolon ve etek özelliklerini taşıyan bir giysi parçasıdır.

Görüntü itibari ile etek ancak kullanım biçimi olarak pantolon özelliklerini taşımaktadır. Kısacası alt bedene giyilen iki ayrı giysi türünün bileşiminden oluşan tek giysidir.

Pantolon-eteklerin ilk kullanım amaçlarına bakıldığında kadınların pantolon kullanımının yasak veya kısıtlı olduğu geçmiş rahat hareket gerektiren işlerde hem kadınsal giyim özelliklerini korumak hem de arzu edilen aktiviteleri yerine getirmek için tasarlandığı kaynaklarca belirtilmektedir.

Pantolon-etek modelleri için yukarıda da belirtildiği üzere etek ve pantolon kalıbı temel özellikleri kullanılarak kalıbı hazırlanmaktadır.

Model özellikleri incelendiğinde etek algısını korumak amacıyla giysi boyu genellikle diz hattı civarında olduğu görülmektedir.