İlanen Tebligat ve Yurt Dışına Tebligat ile Yurt Dışından Tebligat

Muhatabın adresi meçhul olduğu takdirde ilanen tebligat yapılması yoluna gidilmelidir. İlanen tebligat basın ve yayın organları ile gerçekleştirilen bir tebligat olup tebligat yapılmasında son çaredir. Muhatabın adresinin meçhul olup olmadığına ciddi bir araştırma yapıldıktan sonra karar verilmelidir. Aslında ilanen tebligat usulünde tebligat evrakının muhataba teslim edilmesi şeklinde tebligat yapılmamaktadır. Bu sebeple ilanen tebligatın farazi bir tebligat olduğu kabul edilmektedir.

İlanen tebligat yapılırken tebligat içeriğinde belirli hususlara yer verilmelidir. İlgililerin ad ve soyadları, işleri, yerleşim yeri veya mesken ya da işyeri adresleri, tebliğ olunacak evrakın içeriğinin özeti, tebliğin anlaşılabilecek şekilde konusu ve sebebi, ilanın hangi merciden verildiği ve ilan daveti gerektiriyorsa nerede ve ne için, hangi gün ve saatte hazır bulunacağı hususlarına yer verilir. Bu hususlardaki bir eksiklik tebligatın usulsüz sayılması sonucunu doğurabilir.

İlanen tebligatın yapılabilmesi için şu şartlar gerçekleşmelidir:

1) Muhatabın adresi meçhul olmalıdır,

2) Muhatabın kimliği bilinmelidir,

3) Talep ve tebliğ ilan ücreti ödenmelidir,

4) Adres araştırması yapılmış olmalıdır.

Muhatabın adresinin meçhul sayılması durumu gerçekleşmeden yapılan ilanen tebligat usulsüz tebligat olur. Adresin meçhul sayılması için ise muhatabın adres kayıt sistemine kayıtlı bir adresinin bulunmaması şarttır. Adına bu şekilde bir adres kayıtlı olan kişiye yapılan ilanen tebligat usulsüz tebligat olur. İlanen tebligat yapılmasına karar verilmeden önce mutlaka adres araştırması da yapılmalıdır. Tebligatın yapılmasında güçlükle karşılaşılması veya muhatabın yerleşim yeri yurt dışında bulunması gibi hâllerde adresin meçhul olduğu kabul edilemez. Öncelikle adres araştırması yapılmalıdır.

İlanen tebligatta tebligatın yapılmış sayılması son ilan tarihinden itibaren 7 gündür. Bu süre geçtikten sonra ilan yapılmış sayılır ve muhatap için bildirimin içeriğine göre işlem yapma gerekliliği doğar. Tebligatı çıkaran merci 15 günü geçmemek üzere bu süreyi değiştirme yetkisini haizdir.

Muhatabın yurt dışında bulunması hâlinde tebligatın muhatabın bulunduğu ülkede gerçekleşmesi için belli aşamalar takip edilmelidir. Tebligatın yapılmasında hangi aşamaların izleneceği muhatabın durumuna bağlıdır. Yurt dışında bulunan Türk vatandaşlarında yapılacak tebligatta Türkiye'nin siyasi temsilcilikleri tebligatı yapabilir. Tebligatın yapılmasında muhatabın bulunduğu ülkedeki mevzuata uygun hareket edilmelidir.

Yurt dışında bulunan muhatap Türk vatandaşı ise ve resmî bir görev sebebiyle orada bulunuyorsa tebligatın yapılmasında farklı bir usul izlenmektedir. Özellikle askerî kişilere yapılacak tebligatta farklı bir usul gündeme gelir. Muhatap, askerî kişinin görev yaptığı yerdeki birlik veya müessese komutanı veya amiri tarafından muhataba bildirimde bulunulmalıdır.

Yurt dışındaki muhatabın yabancı olması hâlinde ise tebligat işleminin usulüne uygun olması adına o yerdeki mevzuat hükümlerine de riayet edilmesi ihtiyacı doğabilir. Çünkü bu hâlde tebligatın yapılacağı kişi Türk vatandaşı değildir.

Bazı hâllerde muhatap, Türkiye'de tebligatı çıkaran merci ise yurt dışında bulunabilir. Yani, yurt dışındaki bir makamın Türkiye'de tebligat yapılması talebi söz konusu olabilir. Bu durumda, Türkiye'deki yetkili makamlar vasıtasıyla tebligatın yapılması sağlanmalıdır.