MAC OS İşletim Sistemi
Giriş
Mac OS, Macintosh (kısaca Mac) bilgisayarlar için geliştirilen işletim sistemidir ve Apple firmasının ürünleri olan Mac, iPhone, iPad, iPod touch ve Apple Watch ile birlikte çalışma imkanı tanır. Windowstan farklı olarak, doğrudan Mac’ler için ve Mac ile birlikte geliştirilmiştir. Windows ise daha genel olarak PC'lerde kullanılmak üzere geliştirilmiştir. Bu nedenle Mac OS kendi donanımları ile daha uyumlu ve güvenilir çalışabilmektedir.
24 Ocak 1984 tarihinde “Steve Jobs” tarafından ilk Mac’in tanıtılmasıyla günümüze kadar sürecek Mac OS yolculuğu başlamıştır. Mac’ler kişisel bilgisayarlar ile işletim sistemlerinin gelişimine önemli katkılar yapmışlardır. Örneğin “Apple Macintosh” geniş çapta satışa sunulan ilk kişisel bilgisayar olma unvanına sahiptir. Ayrıca, fare ve kullanıcı grafik Ara yüzü kullanan ilk başarılı bilgisayar serisidir.
Mac İşletim Sistemi (Mac OS), “UNIX” türevi açık kaynaklı bir işletim. Bu işletim sistemi sadece Apple marka bilgisayarlarda kullanılmaktadır ve donanıma özel geliştirilmiştir. Mart 2001'de piyasaya sürülen “macOS-X 10.0 - Cheetah” ile yırtıcı hayvan isimleri verilen seri başlamış (Çita, Puma, Jaguar, Panter, Kaplan, Leopar, Kar leoparı, Aslan ve Dağ aslanı) ve Ekim 2013'e piyasaya sürülen “macOS-X 10.9 – Maverics” ile bu yırtıcı hayvan ismi verme geleneğisona ermiştir.
İsimlendirme ile ilgili diğer bir önemli değişiklik ise Eylül 2016'da yaşanmıştır. Eylül 2016’da piyasaya çıkan “Sierra” isimli sürüm ile işletim sisteminin genel adı macOS X’ten macOS’a dönüşmüştür.
MAC OS Masaüstü
Mac OS ile Windows Masaüstünün Farklılıkları
Mac OS işletim sisteminin masaüstü, günümüz Windows masaüstüne hayli benzerdir. Windows kullanmaya alışkın kullanıcılar için bazı temel masa üstü farklılıkları şunlardır:
- Her pencerede bir menü çubuğu.
- Kırmızı çarpı uygulamayı kapatır.
- Başlık çubuğuna iki defa tıklamak pencereyi tam ekran yapar.
- Tam ekran butonu
- Dosyaları kes ve yapıştır.
- Masaüstünü kısayol ve simgelerle doldurma
- “WINDOWS” ve “KOMUT” tuşları
MAC OS Masaüstü
En basit haliyle, Mac OS masaüstü üç temel alandan oluşur: Menü çubuğu, Dock ve Masaüstü
Menü çubuğu: Elma menüsünü, uygulama menülerini, durum menülerini, Spotlight'ı ve Bildirim Merkezi'ni içerir.
Masaüstü: Bilgisayarınızın masaüstü, ekranınızın çoğunu kaplar ve işlerinizin çoğunu yaptığınız yerdir. Uygulamaları açtığınızda, uygulamanın penceresi masaüstü üzerinde görünür.
Dock: Windows da yer alan görev çubuğuna benzer çalışan Dock ekranınızın altında yer alır. Sıklıkla kullandığınız ögeleri tutabileceğiniz kullanışlı bir alandır. Bu alana uygulama ve belgeler ekleyebilir veya silebilir, Dock'u büyütebilir, küçültebilir, ekranınızın soluna veya sağına taşıyabilir ya da kullanmadığınızda gizli olacak şekilde ayarlayabilirsiniz.
Dosya Yöneticisi (Finder)
Windows işletim sistemlerindeki dosya yöneticisinin bir benzeri Mac OS’ta Finder adı ile bulunur. Finder’i açmak için Dock üzerindeki gülen yüze benzeyen finder kısayolundan yararlanabilir, ya da “Command+Shift+H” kısayolunu kullanabilirsiniz.
Ev Klasörü
Ev klasörü Mac OS’ta de en temel klasördür ve bir ev simgesi ve kullanıcı ismi ile birlikte görüntülenir. İçinde Mac OS tarafından yaratılmış; Masaüstü, Belgeler, İndirilenler gibi birçok farklı klasör mevcuttur. Her pencerede kırmızı kapatma butonu, sarı simge durumuna küçültme butonu ve yeşil yaklaştırma butonu sol üst köşede görülmektedir.
Finder Menüsü
Finder menüsü içerisinde birçok dosya düzenleme (Finder, Dosya, Düzenle, Görünüm, Git, Pencere, Yardım) butonu bulundurur. Finder menüsü Finder'in kendisini veya o anda açık bulunan uygulamayı düzenlemeyi sağlar.
Finder’in dört farklı görüntülenme seçeneği bulunmaktadır. Bunlar; Simge görünümü, Liste görünümü, Sütun görünümü ve Akan örtü görünümleridir. Bunlardan birini seçmek için, Finder menüsündeki “Görünüm” seçeneği seçilir ve karşınıza çıkan pencereden Finder görüntüleme türü seçilir.
Klasörler
Bilgisayarınızdaki tüm ögeler klasörlerde düzenlenir. Bilgisayarınızda belgeler yaratırken, yeni uygulamalar yüklerken ve başka işler yaparken, bilgilerinizi düzenli tutmak için yeni klasörler ve hatta akıllı klasörler oluşturabilirsiniz. Akıllı Klasörler otomatik olarak dosyaları türe ve konuya göre toplar.
MAC OS Ayarlarını Değiştirmek
Elma (Apple) menüsünden ya da Dock içerisinden “Sistem Tercihleri” butonundan “Sistem Tercihleri” penceresini açabilir ve Mac OS ayarlarına erişebilirsiniz. Bu pencere yardımıyla Mac OS ayarlarına erişmek, değiştirmek ve düzenlemek mümkündür.
MAC OS Etkinlik Monitörünün Kullanımı
Etkinlik Monitörü ile bilgisayarınızdaki uygulamaların etkinliklerini takip edebilirsiniz. Etkinliklerin beş kategoride izlenmesi mümkündür:
- CPU,
- Bellek,
- Enerji,
- Disk,
- Ağ.
Uygulamalar
Mac bilgisayarlar da önceden yüklenmiş birçok uygulamalar ile birlikte kullanıcıya ulaşır. Bu uygulamalardan bazıları, Dock’ta simgelerinin tıklanmasıyla açılır bazılarına ise “Launcpad” kullanılarak erişilir.
Bildirim Merkezi
Bildirim Merkezi, gününüzün ayrıntılarını görüntülemenizi ve kaçırdığınız bildirimleri görmenizi sağlar.
Siri
Siri, Mac OS'taki (ve iOS’ta ki) akıllı kişisel yardımcı uygulamasının adıdır.