Kişisel Koruyucu Donanımlarda Hijyen
Hijyen ve İş Hijyeni
İş sağlığını tehdit edebilecek tehlikeler ve bu tehlikelerin vücuda olası giriş yollarına yönelik alınan tüm tedbirler endüstriyel (iş) hijyen kapsamına girmektedir. Amaçları tüm işyeri çalışanlarının fiziksel, ruhsal ve sosyal iyilik halini en iyi duruma getirmek ve devamlılığını sağlamak, çalışma ortamında tehlikeye neden olabilecek tüm riskleri tespit etmek ve bu risklere karşı etkin koruma önlemlerinin alınmasını sağlamaktır.
Kişisel Koruyucu Donanımların Uygun ve Etkin Kullanımı
Çalışanı yürütülen işten kaynaklanan, sağlık ve güvenliği etkileyen bir veya birden fazla riske karşı koruyan, takılan veya tutulan, bu amaca uygun olarak tasarımı yapılmış tüm alet, araç gereç ve cihazlardır.
Kişisel Koruyucu Donanımların Kategorizasyonu
Tüm kişisel koruyucu donanımların kategorileri belirlenmeli ve ürünün teknik mevzuatın ilgili kurallarına uygun olduğunu doğruladığı ve tasdik ettiği anlamında uygunluk beyanı olmalıdır.
Risk değerlendirmesi: İş hijyeninin ana konularından biri olan kişisel koruyucu donanım kullanımı için öncelikle iş yerindeki fiziksel veya sağlığı tehlikeye atabilecek tüm risklerin belirlenmesi ile başlamaktadır. İş yerindeki verilerin analizi sonucu uygun kişisel koruyucu donanım türü belirlenir. İş yerindeki mesleki tehlike oluşturabilecek durumlar belirli aralıklarla tekrar değerlendirilmelidir.
KKD seçimi ve eğitim: Kişisel koruyucu donanımlar ergonomik yapı ve tasarıma sahip ve uygun ebatlarda olmalıdır. Aksi takdirde çalışan tarafından düzgün kullanılmamasına neden olacaktır.
Kişisel koruyucu donanımların gerekliliği, kullanımı, bakımı ve hangi durumlarda kullanılması gerektiği konusunda işveren tarafından çalışanlara eğitim verilmelidir. Eğitim sonrası çalışanların bilgi düzeyleri test edilmelidir. Eğitim sonrası KKD hakkında bilgi ve becerilerinin yetersiz olduğu düşünülen çalışana yeniden eğitim düzenlenmelidir ve kayıt altına alınmalıdır.
Kişisel Koruyucu Donanım Tipleri
Baş Koruyucuları
İş kazası sonucu baş yaralanmalarını önlemek ve etkilerini en aza indirmek için baş koruyucu donanımların kullanılması gerekmektedir. Baş koruyucular arasında;
- Madenler, inşaat alanları ve diğer endüstriyel alanlarda kullanılan koruyucu baretler,
- Saçlı derinin koruyan kepler, boneler ve saç fileleri,
- Koruyucu başlık’lar yer almaktadır.
Kulak (İşitme) Koruyucular
Gürültüye maruziyet kabul edilebilir düzeye düşürülemezse çalışanların mutlaka uygun işitme koruyucu kullanması gerekir.Bunlar:
- “Kulak tıkaçları ve benzeri cihazlar
- Tam akustik baretler
- Endüstriyel baretlere uyan kulaklıklar
- Düşük frekanslı kapalı devre haberleşme alıcısı olan kulak koruyucuları
- İç haberleşme donanımlı kulak koruyucuları”dır.
Göz ve Yüz Koruyucuları
Uçucu partiküller, erimiş metaller, sıvı kimyasallar, asitler, kostik sıvılar, kimyasal gazlar, buharlar, potansiyel olarak enfekte materyaller ve zararlı ışık radyasyonu çalışanların yüz veya gözleri için potansiyel tehlike oluşturmaktadırlar. Göz ve yüz koruyucu donanımlar;
- Gözlükler
- Kapalı gözlük (dalgıç tipi gözlük)
- X-ışını gözlüğü, lazer ışını gözlüğü, ultraviyole, kızılötesi, görünür radyasyon gözlükleri
- Yüz siperleri
- Ark kaynağı maskeleri ve baretleridir.
Solunum Sistemi Koruyucuları
Kimyasal yada partikül olarak toz, gaz, buhar, sprey bulunması ve/veya havadaki oksijen oranının %19,5’in altına düşmesi durumunda çalışanlar solunum koruyucu donanımlar kullanmalıdır. Solunum sistemini koruyucu donanımlar;
- Gaz, toz ve radyoaktif toz filtreli maskeler,
- Hava beslemeli solunum cihazları,
- Takılıp çıkarılabilen kaynak maskesi bulunduran solunum cihazları,
- Dalgıç donanımı,
- Dalgıç elbisesidir.
El ve Kol Koruyucuları
- Özel koruyucu eldivenler (makinelerden, kimyasallardan, elektrikten, sıcak ve soğuktan)
- Tek parmaklı eldivenler
- Parmak kılıfları
- Kolluklar
- Ağır işler için bilek koruyucuları
- Parmaksız eldivenler
- Koruyucu eldivenler”dir.
Ayak ve Bacak Koruyucuları
- Normal ayakkabılar, botlar, çizmeler, uzun botlar, güvenlik bot ve çizmeleri
- Takıp çıkarılabilen ayak üst kısmı koruyucuları
- Dizlikler
- Tozluklar
Gövde ve Karın Bölgesi Koruyucuları
- Makinelerden korunmak için kullanılan koruyucu yelek, ceket ve önlükler (delinme, kesilme, ergimiş metal sıçramalarına karşı)
- Kimyasallara karşı kullanılan koruyucu yelek, ceket ve önlükler
- Isıtmalı yelekler
- Cankurtaran yelekleri
- X ışınına karşı koruyucu önlükler
- Vücut kuşakları / kemerleri
Vücut Koruyucuları
Çalışanlar, iş uygulamaları esnasında ortadan kaldırılamayan her türlü bedensel yaralanmalara karşı vücut koruyucu giymelidirler. Bedensel yaralanmalara neden olabilecek iş yerindeki tehlikeler;
- Kesikler ve radyasyon,
- Aşırı sıcaklık,
- Yüksek sıcaklıkta erimiş metal veya sıvı sıçramaları,
- Makine malzeme ve araç-gereç kaynaklı etkiler,
- Tehlikeli kimyasallardır.