İSG Mevzuatında Kişisel Koruyucu Donanımlar
KKD Kullanımı
KKD’lerin Risk Kategorileri
KKD’leri kullanacak çalışanların korunması hedeflenen risklerin sınıflandırılmasında faydalanılacak olan kategoriler 3 tanedir.
İşyerlerinde Kullanılabilecek KKD’ler
İşverenler, işyerlerinde çalışanlarının sağlık ve güvenliği için kullanabilecekleri KKD’ler aşağıda belirtilmiştir.
Baş koruyucular, kulak koruyucular, göz ve yüz koruyucular, solunum sistemi koruyucular, el ve kol koruyucular, ayak ve bacak koruyucular, cilt koruyucular, gövde ve karın bölgesi koruyucular, vücut koruyuculardır.
KKD Kullanımı Gerektiren Faaliyetler ve İş Kolları
“Kişisel Koruyucu Donanımların İşyerlerinde Kullanılması Hakkında Yönetmelik”te belirtilen KKD kullanılması gereken faaliyetler ve iş kollarından bazıları aşağıda ifade edilmiştir.
Baş Koruyucuları; inşaat faaliyetleri, iskelelerde çalışma, kalıp yapımı.
Ayak Koruyucuları; karkas, temel, yol faaliyetleri.
Yüz ve Köz koruyucuları; kaynak yapma, öğütme ve ayırma çalışmaları.
Solunum Sistemi Koruyucuları; yüksek fırınlara yükleme yapılan yerlerdeki faaliyetler.
İşitme Duyusunun Korunması; pnömatik matkaplarla çalışmalar.
El, Kol Ve Vücut Korunması; sıcak malzemelerle ya da onların yakınında gerçekleştirilen ve ısı etkisinin fark edilebildiği alanlardaki faaliyetler.
İklime Dayanıklı ve Yansıtıcı Giysi; açıkta, soğuk ve yağmurlu havalarda çalışmalar.
Emniyet Kemeri; iskelelerde çalışmalar; prefabrik parçaların montaj işleri.
Güvenlik Halatları; kule vinç, yüksek vinç kabinlerindeki çalışmalar.
Derinin Korunması; malzeme kaplama çalışmaları; dericilik faaliyetleri.
İşverenin Yükümlülükleri
KKD, risklerin toplu korunma sağlayacak teknik tedbirlerle ya da iş organizasyonu ve çalışma metotlarıyla engellenemediği, tamamen sınırlandırılamadığı hallerde kullanılır.
İşyerinde kullanılacak olan bütün KKD’ler, “Kişisel Koruyucu Donanım Yönetmeliği”ne uygun şekilde tasarlanır, üretilir. Bütün KKD’ler aşağıda bazıları maddeler halinde belirtilen özelliklerde olmalıdır.
Kendisi ek risk teşkil etmeden ilgili riski engellemeye uygun olmalıdır. İşyerindeki mevcut şartlara uygun olmalıdır. Kullanan çalışanın ergonomik ihtiyaçlarına ve sağlığına uygun olmalıdır.
İşverenin KKD Kullanımında Belirli Riskler için Dikkat Etmesi Gerekenler
Mekanik Etmenlere Karşı Koruma: Düşen veya fırlayan parçaların çarpması, bir engelle çarpışma türündeki tehlikelerin olması durumunda uygun KKD, çarpma sonucu oluşabilecek yaralanmayı önleyebilmek için, özellikle koruma sağlanan bölümün zarar görmesini (kırılma, delinme, ezilme vb.) engelleyecek seviyede darbe emici özellikte olmalıdır.
Düşmeler: Kaymayı engellemek için tasarlanmış ayakkabı dış tabanı, basılacak zeminin durumu, yapısı dikkate alınarak yeterince tutunmanın sağlanabilmesi için tasarlanmalı, üretilmeli veya ilave unsurlarla desteklenmelidir.
Yüksekten Düşmenin Önlenmesi: Yüksekten düşme ya da yüksekten düşmenin etkilerini önlemek için KKD, güvenli bir dış ankraj noktasına bağlanabilen bağlantı sistemi, vücut emniyet kemeri tertibatı bulundurmalıdır.
Mekanik Titreşim: Mekanik titreşimin olumsuz etkilerini önlemek için tasarlanmış KKD, vücudun riskli kısmında, zararlı titreşim bileşenlerinde yeterli düzeyde azalmayı sağlayabilecek kapasitede olmalıdır.
Sıvı Ortam İçinde Korunma: Boğulmayı engellemek için tasarlanmış KKD; sıvı ortama düştükten sonra bilinçsiz ve çok yorgun olabilecek kullanıcının mümkün olduğu kadar kısa sürede ve sağlığa zarar vermeden yüzeye dönmesini ve su üstünde nefes almasına izin verebilecek konumda olmasını sağlamalıdır.
Gürültünün Zararlı Etkilerinden Korunma: Gürültünün zararlı etkilerini engellemek amacıyla dizayn edilmiş KKD’ler, kullanıcının maruz kaldığı gürültüyü, “Çalışanların Gürültü İle İlgili Risklerden Korunmalarına Dair Yönetmelik”te tanımlanan sınır değerleri, hiçbir durumda aşmayacak şekilde azaltmalıdır.
Termal Etmenlere Karşı Koruma: Termal etmenlere karşı vücudun hepsini ya da bir bölümünü korumak için tasarlanmış KKD, tahmini kullanım şartlarına uygun ısı izolasyona ve mekanik dayanıklılığa sahip olmalıdır.
Elektrik Çarpmasına Karşı Koruma: Elektrik akımının etkilerine karşı vücudun tamamını ya da bir kısmını koruma amacıyla tasarlanmış KKD’ler, kullanımı düşünülen en kötü şartlarda kullanıcının maruz kalabileceği gerilime karşı yeterince yalıtılmış olmalıdır.
Radyasyondan Koruma: İyonlaştırıcı olmayan radyasyon kaynaklarının sebep olduğu akut ya da kronik zararlardan gözün korunması için tasarlanan KKD’ler, zararlı dalga boylarında yayılan ışık enerjisinin büyük çoğunluğunu soğurabilecek ya da yansıtabilecek türde olmalıdır.
Solunum Koruması: Solunum sistemini korunmak için tasarlanan KKD’ler kirlenmiş ortam havasına maruz kalınması ya da ortamda yeterince oksijen olmaması halinde, kullanıcıya solunabilir hava sağlayabilecek nitelikte olmalıdır.
Cilt ve Göz Koruması: Vücut yüzeyinin tamamını ya da bir kısmını tehlikeli maddeler, karışımlar ya da zararlı biyolojik ajanlarla temastan korumak için üretilen KKD’lerin koruyucu yüzeyleri öngörülen kullanım koşullarında, bu tip maddelerin kullanıcıya geçmesini ya da sızmasını önleyebilecek özellikte olmalıdır.
Dalma Donanımları: Solunum cihazları, azami dalma derinliği göz önünde bulundurularak ve öngörülen kullanım şartlarında, kullanıcıya solunabilir bir gaz karışımının sağlanmasını mümkün kılmalıdır.
KKD’nin Teminindeki Aktörlerin Yükümlülükleri
- KKD Üreticisinin Yükümlülükleri
- KKD İthalatçısının Yükümlülükleri
- KKD Dağıtıcısının Yükümlülükleri