Javascript Dili ve Komutları

Giriş

Javascript, dil özellikleri bakımında C/C++ programlama dillerine benzer. Komutlar noktalı virgül (;) ile biter, bloklar küme parantezleri { } ile açılır ve kapanır. Eğer istenirse tüm komutlar aynı satıra yan yana yazılabilir. Ancak kodların anlaşılır olması için komutların alt alta, her satırda tek komut olacak şekilde yazılması ve satır başı girintilerinin uygulanması tavsiye edilir. Bu sayede kodlama aşamasında birçok olası hata fark edilebilir. Bu ünitede, Javascript’te değişkenler, operatörler ve koşul ifadelerini ele alacağız.

Javascript ve HTML Etiketleri İlişkisi

Javascript dili ile HTML sayfalarındaki tüm etiketlerin özellikleri ve/veya içerikleri değiştirilebilir. Bunun için Javascript komutları içerisinden ilgili etikete document.getElementById() komutu ile erişilebilir. Komuttaki parantezler içerisine yazılacak isim (id), etikete verilmiş “id” ismi olmalıdır.

Üç komut ile farklı yerlere çıktı yazdırma işlemi yapılabilir.

alert();

document.write();

colsole.log();

Açıklama satırları // sembolleri ile başlar. Eğer birden fazla satır açıklama satırı yapılacak ise satırlar /* ve */ ifadeleri arasına yazılmalıdır.

Değişkenler

Javascript’te değişkenler mutlaka önceden tanımlanmalıdır. Tanımlama için var kelimesi kullanılır.

Değişken isimlerinde bir önceki ünitede belirtilen isimlendirme kuralları geçerlidir.

Değişken Türleri ve Değerleri

Değişkenlere tanılandıkları yerde ilk değer vermek tavsiye edilir. Bu sayede hem türü belirlenmiş olur hem de beklenmedik sonuçlar ortaya çıkmaz. Değişkenleri türü ilk alacakları değerin türü ile belirlenir. Javascript'teki veri türleri sayı (number), metin (string), belirsiz (undefined), nesne (object) ve ikiliktir (boolean).

Değişkenlerin veya açık değerlerin türlerini kod içerisinde anlamak için typeof() komutu kullanılır.

Değişkenler henüz ilk değerini almadıklarında tür ve değer olarak undefined şeklinde tanımlanır. Herhangi bir değişken açık biçimde undefined değerine atanarak hem içerisindeki değer silinmiş olur, hem de türü undefined olarak sıfırlamış olur. Bu değişkene daha sonra farklı türde bir değer verilerek türü değiştirilebilir.

Null değeri ise nesnelerin (object türündeki değişkenlerin) değerini yok etmek için kullanılır. Null değerini alan nesnenin içindeki değer silinirken, türü yine object olarak kalır. Eğer nesnenin hem değerini hem de türünü sıfırlamak istenirse undefined değerine atanmalıdır.

Operatörler

Değişkenlerin değerlerini değiştirmeye veya değerlerini kontrol etmeye yarayan komutlara operatör denir. Operatörler genellikler sembollerden oluşur. Yaptıkları işler bakımından operatörler 3 sınıfa ayrılabilir:

Aritmetik Operatörleri

Sayısal türdeki değişkenler ve / veya değerler ile yapılacak aritmetiksel işlemleri yapan operatörlerdir (+ , -, * ,/ , % , ++, --vb).

Karşılaştırma Operatörleri

Değişken ve/veya değerleri birbirine göre kıyaslayan ve sonuç olaran doğru (true) ya da yanlış (false) değerlerini üreten operatörlerdir (<, >, ==, <= <>, != vb).

Mantık Operatörleri

Birden fazla karşılaştırma işleminin sonrasında tek bir doğru ya da yanlış kararı verebilmek için kulanılan operatörlerdir (&&, ||, !).

Operatörlerde İşlem Önceliği ve Yönü

Aynı satırda yan yana yazılan operatörler berlirli sırada çalışırlar. Bu çalışma sırasına işlem önceliği denir. Eğer işlem önceliği aynı olan opertörler varsa o zamanda işlem yönüne göre (soldan sağa ya da tam tersi) işlem yapılır.

İşlem önceliğini değiştirerek belirli işlemlere öncelik verilmek istenirse o işlem parantez içierisinde yazılmalıdır.

Koşul Komutları

Javascript’te iki adet koşul komutu vardır:

if Komutu

Bir koşula göre kimi komutların çalışmasını veya çalışmamasını sağlar. Operatörler ile yapılan işlemlerin sonucundaki doğru (true) ya da yanlış (false) sonucuna göre akış yönlendirilir.

Switch Komutu

Bir değişkenin olası değerlerine göre akış yönlendirilir. Case ifadesi ile olası değerler ve olası komutlar yazılır. Eğer herhangi bir case değeri ile eşleşme olursa, devamındaki komutlar çalıştırılır.

Koşul Operatörü

Koşul operatörü ?: sembolleridir.