Toplumun Afetler Konusunda Bilgilendirilmesi ve Eğitimi

Afetler, can ve mal kaybına neden olan talihsiz olaylar olarak kabul edilmektedir. Doğanın içsel hareketleri, teknolojik riskler ve insanların istemli ya da istemsiz davranışları sonucu oluşan, fiziksel, ekonomik, sosyal ve psikolojik sonuçları olan olaylar olarak nitelendirilmektedirler. Oluşumları çoğu kez rastlantısal ve aniden veya beklenen zamandan önce ortaya çıkabilir (Deprem, sel, toprak kayması kasırga vb.). Günümüzde afetlerin bu denli sık gerçekleşmesi ve can ve mal kaybına neden olmasında; kentlerde aşırı nüfus artışı ve sağlıksız kentleşme, yanlış planlama, afet önlemlerine ilişkin strateji hataları, kaynak kullanımındaki bilinçsizlik ve yetersizlik, afetler olmadan önce gereken önlemlerin alınmaması gibi nedenler sıralanabilir.

İnsanlığın, doğal afetler dışında, insan kaynaklı afetlerle karşılaşmasının tarihinin, endüstrinin gelişimiyle beraber birkaç yüzyıl önce başladığı genel olarak kabul edilmektedir. Tarihte yaşanan savaşlar (konvansiyonel veya nükleer) ve katliamlar, büyük nüfus hareketleri, sabotajlar ve terör eylemleri da birer insan kaynaklı afet olarak öne çıkmaktadırlar. İstemsiz olarak afet sonucu doğuran olaylar arasında, trafik kazaları, tren kazaları, baraj çökmeleri, maden ve büyük iş kazaları, kimyasal, biyolojik, nükleer ve radyoaktif kirlenme kimyasal madde etkileri sayılabilir.

İnsan kaynaklı afetler, insan hatası veya insan davranışları sonucunda oluşmakta ve ciddi sonuçlar doğurmaktadır. Bu afetleri tahmin etmek zor olmasına karşın, önceden yapılacak planlama ve alınacak tedbirlerle önlenebilir. İnsan kaynaklı afetler arasında; kimyasal, biyolojik ve nükleer kazalar, gaz ve petrol sızıntıları, endüstriyel yangınlar, terörist saldırılar sayılabilir. Dünyada doğal afetler ve etkileri giderek artmakta olması yanı sıra, insan kaynaklı afetler de aynı trajik sonuçlara yol açarak, büyümeye devam etmektedir. İnsan kaynaklı afetlerden korunma ve zararlarının azaltılması; ekipman yönetimi, operasyonel planlama, hazırlık ve ayrıntılı önleme ile sağlanır.