Dünyada ve Ülkemizde İlk Yardım, Acil Sağlık Hizmetleri ve Afetlerde Sağlık Organizasyonu

Dünyada ve Türkiye'de İlk Yardım ve Acil Sağlık Hizmetleri

Dünyada Acil Sağlık Hizmetleri

Dünyada hastane öncesi acil sağlık hizmetlerine bakıldığında, genel olarak Anglo‐Amerikan modeli ya da Franko‐German Modelinin uygulandığı görülmektedir. Acil Sağlık Hizmetlerinin yönetimi ile ilgili ülkelerin yerel koşullarına göre bazı farklılıkların olduğu görülmektedir. Amerika, Kanada, İsrail gibi bazı ülkelerde acil sağlık hizmetleri tek merkezden yönetilirken, bazı ülkelerde de farklı merkezlerden yönetilebilmektedir.

Amerika’da ve Kanada’da 911, İngiltere’de 999, Japonya’da 119, İsrail’de 101 ambulans servislerine ulaşmak üzere kullanılan telefon numaralarıdır. Avrupa Birliğinin önde gelen ülkesi olan Almanya’da 112 İtfaiye ve Ambulansın ortak numarası olarak kullanılırken Polis 110’u kullanmaktadır.

Avrupa Birliği’nin üye ve üyelik başvurusunda bulunan ülkelere tavsiye ettiği 112 numarasının tüm acil durumlar için tek numara olarak kullanılması henüz hiçbir ülkede tam anlamıyla uygulamaya konulamamıştır.

Türkiye’de Acil Sağlık Hizmetleri

Türkiye’de acil sağlık hizmetlerinin tarihsel gelişimine bakıldığında bu hizmetlerin Türk Hilal‐i Ahmer Cemiyeti, Türk Kızılay Cemiyeti ile başlayan hizmetler daha sonraları Hızır Acil, Acil Tıp, Acil Yardım ve Kurtarma gibi birimler aracılığı ile verildiği görülmektedir.

Türkiye’de Acil Bakım Hizmetleri ise küçük şehir ve kasabalardaki hastane ve sağlık merkezleri ile büyük şehirlerdeki çok sayıdaki küçük hastanelerde bulunan alt düzey acil bakım birimleri ile merkezi coğrafi konumlarda bulunan üst düzey acil bakım birimleri tarafından verilmektedir.

100 yataklı devlet hastaneleri, tam teşekküllü olmayan hastaneler, semt poliklinikleri, dispanserler ve özel klinikler alt düzey acil bakım birimi iken, Sağlık Bakanlığına bağlı devlet ve eğitim hastaneleri, üniversite eğitim hastaneleri, bölge eğitim hastaneleri, bağımsız vakıf hastaneleri ve özel hastaneler üst düzey acil bakım birimleridir.

Acil bakım ekibi de hastane öncesi müdahale ekibi ve hastane müdahale ekibinden oluşmaktadır.

Dünyada ve Türkiye'de Afetlerde Sağlık Organizasyonu

Afet; beklenmeyen ve önceden oluş zamanı bilinmeyen, doğal, teknolojik veya insan yapımı kökenli bir olaydır. Bir hastanenin kapasitesini aşan sayıda hasta ve yaralının herhangi bir nedenle aynı zamanda başvurmasına neden olan her olay bir afettir.

Dünyada afetlerde sağlık organizasyonu her ülkenin kendi afet kurumları tarafından yürütülmektedir. Örne ğin; ABD’nde FEMA (Federal Em ergency Management Agency), Rusya’da EMERCOM (Agency for Support and Coordination of Russian Participation in International Humanita rian Operations), Kanada’da EPC (Emergency Preparedness Canada), Bi rleşmiş Milletler bünyesinde UNDP (United Nations Development Programme), Uluslararası Kızılhaç Komitesi bünyesinde ICRC (International Committee of the Red Cross) tarafından yürütülmektedir.

Türkiye’de ise SAKOM (Sağlık Afet Koordinasyon Merkezi), UMKE (Ulusal Medikal Kurtarma Ekibi), Kızılay, TATD (Türkiye Acil Tıp Derneği) ve AFAD (Afet ve Acil Durum Yönetimi Başkanlığı) tarafından yürütülmektedir.