İlk Yardım ve Acil Sağlık Hizmetlerinde Temel Kavramlar

İIk yardım uygulamaları belirli aşamalar izlenerek öncelikler dikkate alınarak gerçekleştirilmelidir. Bu nedenle, ilk yardımda altın saat içerisinde Altı T’ye ve CAB’ye göre ilk yar dımın temel uygulamalarını gerç ekleştirmek son derece önemlidir.

İlk yardım uygulamaları telefon , tedbir, tanı, triyaj, tedavi ve taşımadır.

Circulation, dolaşımın sağlanması; airway, solunum yolunun açı lması; breathing, solunumun sağlanmasıdır. Hasta/yaralının bilinci kon trol edilmeli, bilinç kapalı ise ulusla rarası standartlarda CAB harf leri ile belirtilen ilk yardım uygulamaları için hasta hızla değerlendir ilmelidir.

İlk yardım; herhangi bir kaza ya da yaşamı tehlikeye düşüren b ir durumda sağlık görevlilerinin tıbbi yardı mı sağlanıncaya kadar hayatın kurtarılması ya da durumun daha kötüye gitmesini önleyebilmek amacıyla olay yerinde, tıbbi araç gereç aranmaksızın mev cut araç ve gereçlerle yapılan ilaçsız uygulamalarıdır. Eldeki araç ve gereçlerle ile sağlık ekibi gel inceye kadar ilaçsız uygulamalar yapan, ilk y ardım uygulama bilgi ve beceris ine sahip kişiye ilk yardımcı denir.

Kaza ölümlerinin % 10’u ilk beş dakikada solunum durmasına bağ lı, % 50’si ise ilk yarım saat içinde büyük k anamalara bağlı olmaktadır. Bu nedenle olay yerindeki ilk yarım saat çok önemlidir. Bu ilk yarım saate altın saat denilmektedir.

İlk yardımcının temel görevleri korumak, bildirmek ve kurtarma k olarak ifade edilir.

Acil Yardım, acil sağlık hizme tleri konusunda özel eğitim görm üş ekipler tarafından, tıbbi araç ve gereç desteği ile olay yerinde ve has taneye nakil sırasında verilen hizmetlerin bütününü, A cil Tedavi ise hastaneler ile diğer sağlık kurum ve kuruluşlarında a cil tıbbi tedaviye ihtiyacı ola nlara sunulan hizmetlerin bütününü tanımlar.

Genel olarak acil servis üç fark lı yaklaşımla; koridor biçimin de arena biçiminde ve modüler biçimde tasarlanmaktadır.

Hastane öncesi acil girişim eki binin en etkin üyesi Acil Tıbbi Teknisyen (ATT)' dir.

Acil tıbbi teknisyen: Acil bakım öncesi dönemdeki öncelikleri belirleme görevi ATT’ye aittir. Acil bakım bölümlerinde ve hastane dışınd a acil sağlık hizmeti verilirken ATT’lerden yar arlanılır. ATT ani hastaliklar da ve kazalara bağlı yaralanmalarda, ilk yardımda, hastanın doğru taşınması sı rasında acıları dindirmeye, ölüm oranın ı azaltmaya yönelik işlevlerde b ulunur. Bu durumda hastanın/yaralının sağlığ ı, yaşamı ve güvenliği ATT’nin sorumluluğu altındadır.

Bir sağlık profesyoneli olarak A TT hemen her gün bir felaketle karşılaşır. Hastalık ya da yaralanmanın etk ilerini en aza indirmeye çalışma hakkında ani karar verir.

ATT, durum ne kadar ciddi olurs a olsun, yetkili biri olay yeri nde veya hastanede sorumluluğu alana kada r, yapılabilecek olan en iyi ac il hizmeti sunmakla yükümlüdür.

İlk yardım, tıbbi olmayan araç‐gereçlerle olay yerinde, sağlık ekibi ulaşıncaya dek ilk yardım konus unda eğitim almış kişiler tarafı ndan; acil sağlık hizmeti/ acil yardım/acil tedavi, ise tıbbi araç‐gereçle rle ve tıbbi yöntemlerle olay yerinde uygulan abileceği gibi ambulansta ve il gili sağlık kurumunda, acil yardım ve sağlık hizmetleri alanında eğitim alm ış sağlık çalışanları tarafından uygulanan yaşam kurtarıcı girişimlerdir. İlk yardım, acil sağlık hizmetinin başladığı anda sona erer.